Mahābhārata
Utathya on the King as Guardian of Dharma12.91.1-8
10356 / 15823
Mahābhārata · 12.91.1-8
Devanāgarī

भीष्म उवाच
यान् अङ्गिराः क्षत्रधर्मान् उतथ्यो ब्रह्मवित्तमः ॥
मान्धात्रे यौवनाश्वाय प्रीतिमान् अभ्यभाषत ॥
स यथानुशशासैनम् उतथ्यो ब्रह्मवित्तमः ॥
तत् ते सर्वं प्रवक्ष्यामि निखिलेन युधिष्ठिर ॥
उतथ्य उवाच
धर्माय राजा भवति न कामकरणाय तु ॥
मान्धातर् एवं जानीहि राजा लोकस्य रक्षिता ॥
राजा चरति वै धर्मं देवत्वायैव गच्छति ॥
न चेद् धर्मं स चरति नरकायैव गच्छति ॥
धर्मे तिष्ठन्ति भूतानि धर्मो राजनि तिष्ठति ॥
तं राजा साधु यः शास्ति स राजा पृथिवीपतिः ॥
राजा परमधर्मात्मा लक्ष्मीवान् पाप उच्यते ॥
देवाश् च गर्हां गच्छन्ति धर्मो नास्तीति चोच्यते ॥
अधर्मे वर्तमानानाम् अर्थसिद्धिः प्रदृश्यते ॥
तद् एव मङ्गलं सर्वं लोकः समनुवर्तते ॥
उच्छिद्यते धर्मवृत्तम् अधर्मो वर्तते महान् ॥
भयम् आहुर् दिवारात्रं यदा पापो न वार्यते ॥

Transliteración (IAST)

bhīṣma uvāca
yān aṅgirāḥ kṣatradharmān utathyo brahmavittamaḥ ||
māndhātre yauvanāśvāya prītimān abhyabhāṣata ||
sa yathānuśaśāsainam utathyo brahmavittamaḥ ||
tat te sarvaṃ pravakṣyāmi nikhilena yudhiṣṭhira ||
utathya uvāca
dharmāya rājā bhavati na kāmakaraṇāya tu ||
māndhātar evaṃ jānīhi rājā lokasya rakṣitā ||
rājā carati vai dharmaṃ devatvāyaiva gacchati ||
na ced dharmaṃ sa carati narakāyaiva gacchati ||
dharme tiṣṭhanti bhūtāni dharmo rājani tiṣṭhati ||
taṃ rājā sādhu yaḥ śāsti sa rājā pṛthivīpatiḥ ||
rājā paramadharmātmā lakṣmīvān pāpa ucyate ||
devāś ca garhāṃ gacchanti dharmo nāstīti cocyate ||
adharme vartamānānām arthasiddhiḥ pradṛśyate ||
tad eva maṅgalaṃ sarvaṃ lokaḥ samanuvartate ||
ucchidyate dharmavṛttam adharmo vartate mahān ||
bhayam āhur divārātraṃ yadā pāpo na vāryate ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма продолжил
यान् अङ्गिराः क्षत्र धर्मान्yān aṅgirāḥ kṣatra dharmānкакие Ангирас кшатрийские дхармы; обязанности
उतथ्यः ब्रह्म वित् तमःutathyaḥ brahma vit tamaḥУтатхья, лучший знаток Брахмана; мудрец
मान्धात्रे यौवनाश्वायmāndhātre yauvanāśvāyaМандхатару, сыну Юванашвы; царю
प्रीतिमान् अभ्यभाषतprītimān abhyabhāṣataс любовью сказал; изложил
सः यथा अनुशशास एनम्saḥ yathā anuśaśāsa enamкак он наставил его; обучил
उतथ्यः ब्रह्म वित् तमःutathyaḥ brahma vit tamaḥУтатхья, лучший знаток Брахмана; мудрец
तत् ते सर्वम् प्रवक्ष्यामिtat te sarvam pravakṣyāmiэто тебе всё расскажу; изложу
निखिलेन युधिष्ठिरnikhilena yudhiṣṭhiraполностью, Юдхиштхира; без остатка
उतथ्य उवाचutathya uvācaУтатхья сказал; Утатхья начал
धर्माय राजा भवतिdharmāya rājā bhavatiради дхармы царь существует; бывает
न काम करणाय तुna kāma karaṇāya tuа не ради исполнения прихоти; желания
मान्धातः एवम् जानीहिmāndhātaḥ evam jānīhiМандхатар, так знай; понимай
राजा लोकस्य रक्षिताrājā lokasya rakṣitāцарь защитник мира; людей
राजा चरति वै धर्मम्rājā carati vai dharmamцарь следует именно дхарме; исполняет
देवत्वाय एव गच्छतिdevatvāya eva gacchatiк божественности именно идёт; достигает
न चेत् धर्मम् सः चरतिna cet dharmam saḥ caratiесли же он дхарме не следует; не исполняет
नरकाय एव गच्छतिnarakāya eva gacchatiк аду именно идёт; падает
धर्मे तिष्ठन्ति भूतानिdharme tiṣṭhanti bhūtāniв дхарме стоят существа; держатся
धर्मः राजनि तिष्ठतिdharmaḥ rājani tiṣṭhatiдхарма в царе стоит; держится
तम् राजा साधु यः शास्तिtam rājā sādhu yaḥ śāstiтот царь хорошо, кто управляет; наказывает
सः राजा पृथिवी पतिःsaḥ rājā pṛthivī patiḥтот царь, владыка земли; правитель
राजा परम धर्म आत्माrājā parama dharma ātmāцарь высшей дхармы душа; носитель
लक्ष्मीवान् पापः उच्यतेlakṣmīvān pāpaḥ ucyateесли богатый, но грешный, называется; порочным
देवाः च गर्हाम् गच्छन्तिdevāḥ ca garhām gacchantiи боги к порицанию приходят; осуждению
धर्मः न अस्ति इतिdharmaḥ na asti iti«дхармы нет» так; такое
च उच्यतेca ucyateи говорится; называется
अधर्मे वर्तमानानाम्adharme vartamānānāmу пребывающих в адхарме; неправде
अर्थ सिद्धिः प्रदृश्यतेartha siddhiḥ pradṛśyateдостижение цели видится; успех
तत् एव मङ्गलम् सर्वम्tat eva maṅgalam sarvamто именно всё благоприятное; счастливое
लोकः समनुवर्ततेlokaḥ samanuvartateмир следует за этим; люди
उच्छिद्यते धर्म वृत्तम्ucchidyate dharma vṛttamискореняется образ жизни дхармы; поведение
अधर्मः वर्तते महान्adharmaḥ vartate mahānадхарма действует великая; растёт
भयम् आहुः दिवा रात्रम्bhayam āhuḥ divā rātramстрах называют днём и ночью; постоянный
यदा पापः न वार्यतेyadā pāpaḥ na vāryateкогда грешный не сдерживается; не останавливается
Traducción

Бхишма сказал: «Я полностью расскажу тебе, Юдхиштхира, те кшатрийские дхармы, которые Ангирас Утатхья, лучший знаток Брахмана, с любовью изложил Мандхатару, сыну Юванашвы, и как он наставил его». Утатхья сказал: «Мандхатар, знай: царь существует ради дхармы, а не ради исполнения прихоти; царь — защитник мира. Если царь следует дхарме, он идёт к божественности; если не следует дхарме, он идёт к аду. Существа держатся на дхарме, а дхарма держится в царе. Тот, кто правильно управляет ею, — царь и владыка земли. Если царь, имея Лакшми, становится грешным, его называют порочным; даже боги подвергаются порицанию, и люди говорят: “Дхармы нет”. Когда у пребывающих в адхарме виден успех, мир следует за этим как за благом. Тогда образ жизни дхармы искореняется, великая адхарма действует, и говорят, что страх наступает днём и ночью, когда грешный не сдерживается».

Versión

5826b2e11550 · publicado 20 jun 2026, 19:42:47 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con