राज्ञो भार्याश् च पुत्राश् च बान्धवाः सुहृदस् तथा ॥
समेत्य सर्वे शोचन्ति यदा राजा प्रमाद्यति ॥
हस्तिनो ऽश्वाश् च गावश् चाप्य् उष्ट्राश्वतरगर्दभाः ॥
अधर्मवृत्ते नृपतौ सर्वे सीदन्ति पार्थिव ॥
दुर्बलार्थं बलं सृष्टं धात्रा मान्धातर् उच्यते ॥
अबलं तन् महद् भूतं यस्मिन् सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥
यच् च भूतं स भजते भूता ये च तदन्वयाः ॥
अधर्मस्थे हि नृपतौ सर्वे सीदन्ति पार्थिव ॥
दुर्बलस्य हि यच् चक्षुर् मुनेर् आशीविषस्य च ॥
अविषह्यतमं मन्ये मा स्म दुर्बलम् आसदः ॥
दुर्बलांस् तात बुध्येथा नित्यम् एवाविमानितान् ॥
मा त्वां दुर्बलचक्षूंषि प्रदहेयुः सबान्धवम् ॥
न हि दुर्बलदग्धस्य कुले किं चित् प्ररोहति ॥
आमूलं निर्दहत्य् एव मा स्म दुर्बलम् आसदः ॥
अबलं वै बलाच् छ्रेयो यच् चातिबलवद् बलम् ॥
बलस्याबलदग्धस्य न किं चिद् अवशिष्यते ॥
विमानितो हतोत्क्रुष्टस् त्रातारं चेन् न विन्दति ॥
अमानुषकृतस् तत्र दण्डो हन्ति नराधिपम् ॥
मा स्म तात बले स्थेया बाधिष्ठा मापि दुर्बलम् ॥
मा त्वा दुर्बलचक्षूंषि धक्ष्यन्त्य् अग्निर् इवाश्रयम् ॥
rājño bhāryāś ca putrāś ca bāndhavāḥ suhṛdas tathā ||
sametya sarve śocanti yadā rājā pramādyati ||
hastino 'śvāś ca gāvaś cāpy uṣṭrāśvataragardabhāḥ ||
adharmavṛtte nṛpatau sarve sīdanti pārthiva ||
durbalārthaṃ balaṃ sṛṣṭaṃ dhātrā māndhātar ucyate ||
abalaṃ tan mahad bhūtaṃ yasmin sarvaṃ pratiṣṭhitam ||
yac ca bhūtaṃ sa bhajate bhūtā ye ca tadanvayāḥ ||
adharmasthe hi nṛpatau sarve sīdanti pārthiva ||
durbalasya hi yac cakṣur muner āśīviṣasya ca ||
aviṣahyatamaṃ manye mā sma durbalam āsadaḥ ||
durbalāṃs tāta budhyethā nityam evāvimānitān ||
mā tvāṃ durbalacakṣūṃṣi pradaheyuḥ sabāndhavam ||
na hi durbaladagdhasya kule kiṃ cit prarohati ||
āmūlaṃ nirdahaty eva mā sma durbalam āsadaḥ ||
abalaṃ vai balāc chreyo yac cātibalavad balam ||
balasyābaladagdhasya na kiṃ cid avaśiṣyate ||
vimānito hatotkruṣṭas trātāraṃ cen na vindati ||
amānuṣakṛtas tatra daṇḍo hanti narādhipam ||
mā sma tāta bale stheyā bādhiṣṭhā māpi durbalam ||
mā tvā durbalacakṣūṃṣi dhakṣyanty agnir ivāśrayam ||
«Когда царь небрежен, его жёны, сыновья, родичи и друзья, собравшись, скорбят. При царе, действующем в адхарме, страдают слоны, кони, коровы, верблюды, мулы и ослы — все, земной владыка. Сила создана Творцом ради слабого, Мандхатар, так сказано. Слабое — великое существо, на котором всё держится. И существо, которое оно поддерживает, и те, кто связаны с ним, все страдают при царе, стоящем в адхарме. Глаз слабого, как глаз мудреца и ядовитой змеи, я считаю самым невыносимым: не обижай слабого. Сын, знай слабых и никогда не унижай их, чтобы их взгляды не сожгли тебя вместе с родичами. В роду того, кого сжёг слабый, ничто не прорастает; это сжигает до корня. Не обижай слабого. Слабое сильнее силы, даже силы чрезвычайно могучей: от силы, сожжённой слабым, ничего не остаётся. Если униженный, поражённый и вопиющий не находит защитника, тогда сверхчеловеческое наказание поражает владыку людей. Не стой на одной силе, сын, и не притесняй слабого, чтобы глаза слабых не сожгли тебя, как огонь сжигает убежище».
9acc4f9aea96 · publicado 20 jun 2026, 19:47:15 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Это один из самых резких политических уроков: сила дана не для давления на слабого, а для его защиты. Несправедливость против беззащитного возвращается не только юридически, но и как разрушительная моральная сила.