Mahābhārata
The Crossing of Difficulties Through Dharma and Nārāyaṇa (Overcoming Difficulties Through Dharma and Nārāyaṇa)12.111.1-8
10445 / 15823
Mahābhārata · 12.111.1-8
Devanāgarī

युधिष्ठिर उवाच
क्लिश्यमानेषु भूतेषु तैस् तैर् भावैस् ततस् ततः ॥
दुर्गाण्य् अतितरेद् येन तन् मे ब्रूहि पितामह ॥
भीष्म उवाच
आश्रमेषु यथोक्तेषु यथोक्तं ये द्विजातयः ॥
वर्तन्ते संयतात्मानो दुर्गाण्य् अतितरन्ति ते ॥
ये दम्भान् न जपन्ति स्म येषां वृत्तिश् च संवृता ॥
विषयांश् च निगृह्णन्ति दुर्गाण्य् अतितरन्ति ते ॥
वासयन्त्य् अतिथीन् नित्यं नित्यं ये चानसूयकाः ॥
नित्यं स्वाध्यायशीलाश् च दुर्गाण्य् अतितरन्ति ते ॥
मातापित्रोश् च ये वृत्तिं वर्तन्ते धर्मकोविदाः ॥
वर्जयन्ति दिवास्वप्नं दुर्गाण्य् अतितरन्ति ते ॥
स्वेषु दारेषु वर्तन्ते न्यायवृत्तेष्व् ऋताव् ऋतौ ॥
अग्निहोत्रपराः सन्तो दुर्गाण्य् अतितरन्ति ते ॥
ये न लोभान् नयन्त्य् अर्थान् राजानो रजसावृताः ॥
विषयान् परिरक्षन्तो दुर्गाण्य् अतितरन्ति ते ॥
आहवेषु च ये शूरास् त्यक्त्वा मरणजं भयम् ॥
धर्मेण जयम् इच्छन्तो दुर्गाण्य् अतितरन्ति ते ॥

Transliteración (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
kliśyamāneṣu bhūteṣu tais tair bhāvais tatas tataḥ ||
durgāṇy atitared yena tan me brūhi pitāmaha ||
bhīṣma uvāca
āśrameṣu yathokteṣu yathoktaṃ ye dvijātayaḥ ||
vartante saṃyatātmāno durgāṇy atitaranti te ||
ye dambhān na japanti sma yeṣāṃ vṛttiś ca saṃvṛtā ||
viṣayāṃś ca nigṛhṇanti durgāṇy atitaranti te ||
vāsayanty atithīn nityaṃ nityaṃ ye cānasūyakāḥ ||
nityaṃ svādhyāyaśīlāś ca durgāṇy atitaranti te ||
mātāpitroś ca ye vṛttiṃ vartante dharmakovidāḥ ||
varjayanti divāsvapnaṃ durgāṇy atitaranti te ||
sveṣu dāreṣu vartante nyāyavṛtteṣv ṛtāv ṛtau ||
agnihotraparāḥ santo durgāṇy atitaranti te ||
ye na lobhān nayanty arthān rājāno rajasāvṛtāḥ ||
viṣayān parirakṣanto durgāṇy atitaranti te ||
āhaveṣu ca ye śūrās tyaktvā maraṇajaṃ bhayam ||
dharmeṇa jayam icchanto durgāṇy atitaranti te ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
क्लिश्यमानेषु भूतेषुkliśyamāneṣu bhūteṣuкогда существа мучимы; страдают
तैः तैः भावैःtaiḥ taiḥ bhāvaiḥтеми и теми состояниями; разными обстоятельствами
ततः ततःtataḥ tataḥс той и другой стороны; повсюду
दुर्गाणि अतितरेत् येनdurgāṇi atitaret yenaчем преодолел бы трудности; опасности
तत् मे ब्रूहि पितामहtat me brūhi pitāmahaэто мне скажи, дед; объясни
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма ответил
आश्रमेषु यथा उक्तेषुāśrameṣu yathā ukteṣuв ашрамах, как сказано; предписанных
यथा उक्तम् ये द्विजातयःyathā uktam ye dvijātayaḥкак предписано, те дваждырождённые; которые
वर्तन्ते संयत आत्मानःvartante saṃyata ātmānaḥживут с обузданным собой; собранные
दुर्गाणि अतितरन्ति तेdurgāṇi atitaranti teони преодолевают трудности; опасности
ये दम्भात् न जपन्ति स्मye dambhāt na japanti smaкоторые не читают мантры из притворства; ради показухи
येषाम् वृत्तिः च संवृताyeṣām vṛttiḥ ca saṃvṛtāи чей образ жизни скрыт; скромен
विषयान् च निगृह्णन्तिviṣayān ca nigṛhṇantiи предметы чувств сдерживают; обуздывают
दुर्गाणि अतितरन्ति तेdurgāṇi atitaranti teони преодолевают трудности; опасности
वासयन्ति अतिथीन् नित्यम्vāsayanti atithīn nityamгостей принимают всегда; дают приют
नित्यम् ये च अनसूयकाःnityam ye ca anasūyakāḥи всегда независтливы; непридирчивы
नित्यम् स्वाध्याय शीलाः चnityam svādhyāya śīlāḥ caи всегда склонны к самоизучению; ведическому чтению
दुर्गाणि अतितरन्ति तेdurgāṇi atitaranti teони преодолевают трудности; опасности
माता पित्रोः च ये वृत्तिम्mātā pitroḥ ca ye vṛttimи кто поведение к матери и отцу; служение
वर्तन्ते धर्म कोविदाःvartante dharma kovidāḥисполняют, знатоки дхармы; праведности
वर्जयन्ति दिवा स्वप्नम्varjayanti divā svapnamизбегают дневного сна; сонливости
दुर्गाणि अतितरन्ति तेdurgāṇi atitaranti teони преодолевают трудности; опасности
स्वेषु दारेषु वर्तन्तेsveṣu dāreṣu vartanteсо своими жёнами живут; в браке
न्याय वृत्तेषु ऋतौ ऋतौnyāya vṛtteṣu ṛtau ṛtauпо справедливому правилу, в срок; в должное время
अग्निहोत्र पराः सन्तःagnihotra parāḥ santaḥбудучи преданы агнихотре; священному огню
दुर्गाणि अतितरन्ति तेdurgāṇi atitaranti teони преодолевают трудности; опасности
ये न लोभात् नयन्ति अर्थान्ye na lobhāt nayanti arthānкоторые не ведут дела из алчности; богатства
राजानः रजसा आवृताःrājānaḥ rajasā āvṛtāḥцари, покрытые страстью; раджасом
विषयान् परिरक्षन्तःviṣayān parirakṣantaḥохраняя области; подданных
दुर्गाणि अतितरन्ति तेdurgāṇi atitaranti teони преодолевают трудности; опасности
आहवेषु च ये शूराःāhaveṣu ca ye śūrāḥи которые герои в битвах; сражениях
त्यक्त्वा मरण जम् भयम्tyaktvā maraṇa jam bhayamоставив страх, рождённый смертью; страх гибели
धर्मेण जयम् इच्छन्तःdharmeṇa jayam icchantaḥжелая победы дхармой; праведно
दुर्गाणि अतितरन्ति तेdurgāṇi atitaranti teони преодолевают трудности; опасности
Traducción

Юдхиштхира спросил: «Дед, когда существа мучимы разными состояниями со всех сторон, скажи мне, чем человек может преодолеть трудности». Бхишма ответил: «Дваждырождённые, которые живут в предписанных ашрамах так, как сказано, обуздав себя, преодолевают трудности. Те, кто не читает мантры из притворства, чей образ жизни скромен и кто сдерживает предметы чувств, преодолевают трудности. Те, кто всегда принимает гостей, кто независтлив и постоянно предан самоизучению, преодолевают трудности. Знатоки дхармы, которые служат матери и отцу и избегают дневного сна, преодолевают трудности. Те, кто живёт со своими жёнами по справедливому правилу и в должное время, будучи предан агнихотре, преодолевают трудности. Цари, которые, даже будучи покрыты раджасом, не ведут дела из алчности и охраняют свои области, преодолевают трудности. Герои, которые в битвах оставляют страх смерти и желают победы дхармой, преодолевают трудности».

Versión

863ea08153d9 · publicado 20 jun 2026, 20:48:26 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con