नारद उवाच
शल्मले विपरीतं ते दर्शनं नात्र संशयः ॥
न हि वायोर् बलेनास्ति भूतं तुल्यबलं क्व चित् ॥
इन्द्रो यमो वैश्रवणो वरुणश् च जलेश्वरः ॥
न ते ऽपि तुल्या मरुतः किं पुनस् त्वं वनस्पते ॥
यद् धि किं चिद् इह प्राणि शल्मले चेष्टते भुवि ॥
सर्वत्र भगवान् वायुश् चेष्टाप्राणकरः प्रभुः ॥
एष चेष्टयते सम्यक् प्राणिनः सम्यग् आयतः ॥
असम्यग् आयतो भूयश् चेष्टते विकृतो नृषु ॥
स त्वम् एवंविधं वायुं सर्वसत्त्वभृतां वरम् ॥
न पूजयसि पूज्यं तं किम् अन्यद् बुद्धिलाघवात् ॥
असारश् चासि दुर्बुद्धे केवलं बहु भाषसे ॥
क्रोधादिभिर् अवच्छन्नो मिथ्या वदसि शल्मले ॥
मम रोषः समुत्पन्नस् त्वय्य् एवं संप्रभाषति ॥
ब्रवीम्य् एष स्वयं वायोस् तव दुर्भाषितं बहु ॥
nārada uvāca
śalmale viparītaṃ te darśanaṃ nātra saṃśayaḥ ||
na hi vāyor balenāsti bhūtaṃ tulyabalaṃ kva cit ||
indro yamo vaiśravaṇo varuṇaś ca jaleśvaraḥ ||
na te 'pi tulyā marutaḥ kiṃ punas tvaṃ vanaspate ||
yad dhi kiṃ cid iha prāṇi śalmale ceṣṭate bhuvi ||
sarvatra bhagavān vāyuś ceṣṭāprāṇakaraḥ prabhuḥ ||
eṣa ceṣṭayate samyak prāṇinaḥ samyag āyataḥ ||
asamyag āyato bhūyaś ceṣṭate vikṛto nṛṣu ||
sa tvam evaṃvidhaṃ vāyuṃ sarvasattvabhṛtāṃ varam ||
na pūjayasi pūjyaṃ taṃ kim anyad buddhilāghavāt ||
asāraś cāsi durbuddhe kevalaṃ bahu bhāṣase ||
krodhādibhir avacchanno mithyā vadasi śalmale ||
mama roṣaḥ samutpannas tvayy evaṃ saṃprabhāṣati ||
bravīmy eṣa svayaṃ vāyos tava durbhāṣitaṃ bahu ||
Нарада сказал: «Шалмали, твоё видение перевёрнуто, в этом нет сомнения. Нет нигде существа, равного силе Ваю. Индра, Яма, Вайшравана и Варуна, владыка вод, даже они не равны Маруту; что же говорить о тебе, дерево? Какое бы живое существо ни двигалось на земле, о Шалмали, всюду благой Ваю, владыка, даёт ему движение и жизнь. Когда он правильно направлен, он правильно движет существами; когда направлен неправильно, он действует искажённо в людях. Такого Ваю, лучшего среди поддерживающих жизнь, достойного почитания, ты не почитаешь: что это, если не легковесность ума? Ты пуст, дурномысленный, только много говоришь; покрытый гневом и прочим, ты говоришь ложь, Шалмали. Во мне возник гнев на тебя, говорящего так. Я сам передам Ваю твои многочисленные дурные слова».
b992d6fe2f37 · publicado 21 jun 2026, 2:20:10 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Нарада прямо связывает Ваю с жизнью и движением. Оскорбить Ваю значит не понимать собственную зависимость от дыхания и силы, которая поддерживает все существа.