महद् धि परमं भूतं युक्ताः पश्यन्ति योगिनः ॥
अबुधास् तं न पश्यन्ति ह्य् आत्मस्था गुणबुद्धयः ॥
पृथिवीरूपतो रूपम् अपाम् इह महत्तरम् ॥
अद्भ्यो महत्तरं तेजस् तेजसः पवनो महान् ॥
पवनाच् च महद् व्योम तस्मात् परतरं मनः ॥
मनसो महती बुद्धिर् बुद्धेः कालो महान् स्मृतः ॥
कालात् स भगवान् विष्णुर् यस्य सर्वम् इदं जगत् ॥
नादिर् न मध्यं नैवान्तस् तस्य देवस्य विद्यते ॥
अनादित्वाद् अमध्यत्वाद् अनन्तत्वाच् च सो ऽव्ययः ॥
अत्येति सर्वदुःखानि दुःखं ह्य् अन्तवद् उच्यते ॥
तद् ब्रह्म परमं प्रोक्तं तद् धाम परमं स्मृतम् ॥
तद् गत्वा कालविषयाद् विमुक्ता मोक्षम् आश्रिताः ॥
गुणैस् त्व् एतैः प्रकाशन्ते निर्गुणत्वात् ततः परम् ॥
निवृत्तिलक्षणो धर्मस् तथानन्त्याय कल्पते ॥
mahad dhi paramaṃ bhūtaṃ yuktāḥ paśyanti yoginaḥ ||
abudhās taṃ na paśyanti hy ātmasthā guṇabuddhayaḥ ||
pṛthivīrūpato rūpam apām iha mahattaram ||
adbhyo mahattaraṃ tejas tejasaḥ pavano mahān ||
pavanāc ca mahad vyoma tasmāt parataraṃ manaḥ ||
manaso mahatī buddhir buddheḥ kālo mahān smṛtaḥ ||
kālāt sa bhagavān viṣṇur yasya sarvam idaṃ jagat ||
nādir na madhyaṃ naivāntas tasya devasya vidyate ||
anāditvād amadhyatvād anantatvāc ca so 'vyayaḥ ||
atyeti sarvaduḥkhāni duḥkhaṃ hy antavad ucyate ||
tad brahma paramaṃ proktaṃ tad dhāma paramaṃ smṛtam ||
tad gatvā kālaviṣayād vimuktā mokṣam āśritāḥ ||
guṇais tv etaiḥ prakāśante nirguṇatvāt tataḥ param ||
nivṛttilakṣaṇo dharmas tathānantyāya kalpate ||
«Сосредоточенные йогины видят великое высшее существо, но неразумные не видят его, потому что их буддхи стоит внутри гун. Форма земли превосходится водами, воды — огнём, огонь — ветром, ветер — пространством, пространство — умом, ум — великой буддхи, буддхи — великим временем, а выше времени — благословенный Вишну, которому принадлежит всё это мироздание. У этого Бога нет ни начала, ни середины, ни конца; он неизменен, потому что безначален, бессерединен и бесконечен. Он превосходит все страдания, ибо страдание называется тем, что имеет конец. Он назван высшим брахманом и высшей обителью; достигнув его, освобождённые выходят из области времени и принимают мокшу. Всё проявляется через эти гуны, но он выше этого, потому что безгунен; дхарма, отмеченная прекращением, ведёт к бесконечному».
dd59b97be116 · publicado 21 jun 2026, 0:37:01 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Здесь Ману прямо ставит Вишну выше времени и всех уровней природы. Освобождение понимается не как растворение в безличной пустоте, а как выход из области времени к высшей обители.