भीष्म उवाच
श्रूयतां भरतश्रेष्ठ यन् मा त्वं परिपृच्छसि ॥
प्रजानां पतयो ये स्म दिक्षु प्रत्येकशः स्मृताः ॥
एकः स्वयंभूर् भगवान् आद्यो ब्रह्मा सनातनः ॥
ब्रह्मणः सप्त पुत्रा वै महात्मानः स्वयंभुवः ॥
मरीचिर् अत्र्यङ्गिरसौ पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः ॥
वसिष्ठश् च महाभागः सदृशा वै स्वयंभुवा ॥
सप्त ब्रह्माण इत्य् एष पुराणे निश्चयो गतः ॥
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि सर्वान् एव प्रजापतीन् ॥
अत्रिवंशसमुत्पन्नो ब्रह्मयोनिः सनातनः ॥
प्राचीनबर्हिर् भगवांस् तस्मात् प्राचेतसो दश ॥
दशानां तनयस् त्व् एको दक्षो नाम प्रजापतिः ॥
तस्य द्वे नामनी लोके दक्षः क इति चोच्यते ॥
मरीचेः कश्यपः पुत्रस् तस्य द्वे नामनी श्रुते ॥
अरिष्टनेमिर् इत्य् एकं कश्यपेत्य् अपरं विदुः ॥
अङ्गश् चैवौरसः श्रीमान् राजा भौमश् च वीर्यवान् ॥
सहस्रं यश् च दिव्यानां युगानां पर्युपासिता ॥
अर्यमा चैव भगवान् ये चान्ये तनया विभो ॥
एते प्रदेशाः कथिता भुवनानां प्रभावनाः ॥
bhīṣma uvāca
śrūyatāṃ bharataśreṣṭha yan mā tvaṃ paripṛcchasi ||
prajānāṃ patayo ye sma dikṣu pratyekaśaḥ smṛtāḥ ||
ekaḥ svayaṃbhūr bhagavān ādyo brahmā sanātanaḥ ||
brahmaṇaḥ sapta putrā vai mahātmānaḥ svayaṃbhuvaḥ ||
marīcir atryaṅgirasau pulastyaḥ pulahaḥ kratuḥ ||
vasiṣṭhaś ca mahābhāgaḥ sadṛśā vai svayaṃbhuvā ||
sapta brahmāṇa ity eṣa purāṇe niścayo gataḥ ||
ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi sarvān eva prajāpatīn ||
atrivaṃśasamutpanno brahmayoniḥ sanātanaḥ ||
prācīnabarhir bhagavāṃs tasmāt prācetaso daśa ||
daśānāṃ tanayas tv eko dakṣo nāma prajāpatiḥ ||
tasya dve nāmanī loke dakṣaḥ ka iti cocyate ||
marīceḥ kaśyapaḥ putras tasya dve nāmanī śrute ||
ariṣṭanemir ity ekaṃ kaśyapety aparaṃ viduḥ ||
aṅgaś caivaurasaḥ śrīmān rājā bhaumaś ca vīryavān ||
sahasraṃ yaś ca divyānāṃ yugānāṃ paryupāsitā ||
aryamā caiva bhagavān ye cānye tanayā vibho ||
ete pradeśāḥ kathitā bhuvanānāṃ prabhāvanāḥ ||
Бхишма сказал: «Слушай, лучший из Бхаратов, о чём ты спрашиваешь меня: о владыках существ, отдельно помнимых по сторонам света. Первым был один саморождённый Бхагаван, вечный Брахма. У Брахмы было семь сыновей, великие саморождённые атманы: Маричи, Атри, Ангирас, Пуластья, Пулаха, Крату и велико-благословенный Васиштха, подобные Саморождённому. В пуранах установлено, что они называются семью Брахмами. Далее я перечислю всех праджапати. Из рода Атри возник вечный Прачинабархи; от него произошли десять Прачетасов. Из десяти сыновей один стал Праджапати по имени Дакша; в мире у него два имени: Дакша и Ка. Сын Маричи Кашьяпа также известен под двумя именами: одно — Ариштанеми, другое — Кашьяпа. Анга, славный царь Бхаума, могущественный, почитавший тысячу божественных юг, благословенный Арьяман и другие сыновья, о владыка, названы как области, порождающие миры».
c640180b17dc · publicado 21 jun 2026, 0:47:11 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Бхишма начинает с Брахмы и семи великих риши, показывая, что космический порядок имеет память, родословие и направления. Имена здесь не украшение, а узлы священной истории творения.