Mahābhārata
The Guru Teaches Brahmacarya and the Path Beyond the Guṇas12.207.15-20
10928 / 15823
Mahābhārata · 12.207.15-20
Devanāgarī

कुणपामेध्यसंयुक्तं यद्वद् अच्छिद्रबन्धनम् ॥
तद्वद् देहगतं विद्याद् आत्मानं देहबन्धनम् ॥
वातपित्तकफान् रक्तं त्वङ्मांसं स्नायुम् अस्थि च ॥
मज्जां चैव सिराजालैस् तर्पयन्ति रसा नृणाम् ॥
दश विद्याद् धमन्यो ऽत्र पञ्चेन्द्रियगुणावहाः ॥
याभिः सूक्ष्माः प्रतायन्ते धमन्यो ऽन्याः सहस्रशः ॥
एवम् एताः सिरानद्यो रसोदा देहसागरम् ॥
तर्पयन्ति यथाकालम् आपगा इव सागरम् ॥
मध्ये च हृदयस्यैका सिरा त्व् अत्र मनोवहा ॥
शुक्रं संकल्पजं नॄणां सर्वगात्रैर् विमुञ्चति ॥
सर्वगात्रप्रतायिन्यस् तस्या ह्य् अनुगताः सिराः ॥
नेत्रयोः प्रतिपद्यन्ते वहन्त्यस् तैजसं गुणम् ॥

Transliteración (IAST)

kuṇapāmedhyasaṃyuktaṃ yadvad acchidrabandhanam ||
tadvad dehagataṃ vidyād ātmānaṃ dehabandhanam ||
vātapittakaphān raktaṃ tvaṅmāṃsaṃ snāyum asthi ca ||
majjāṃ caiva sirājālais tarpayanti rasā nṛṇām ||
daśa vidyād dhamanyo 'tra pañcendriyaguṇāvahāḥ ||
yābhiḥ sūkṣmāḥ pratāyante dhamanyo 'nyāḥ sahasraśaḥ ||
evam etāḥ sirānadyo rasodā dehasāgaram ||
tarpayanti yathākālam āpagā iva sāgaram ||
madhye ca hṛdayasyaikā sirā tv atra manovahā ||
śukraṃ saṃkalpajaṃ nṝṇāṃ sarvagātrair vimuñcati ||
sarvagātrapratāyinyas tasyā hy anugatāḥ sirāḥ ||
netrayoḥ pratipadyante vahantyas taijasaṃ guṇam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
कुणप अमेध्य संयुक्तम्kuṇapa amedhya saṃyuktamтрупоподобное, соединённое с нечистым; нечистотами
यद्वत् अच्छिद्र बन्धनम्yadvat acchidra bandhanamкак прочная связка без отверстия; закрытая
तद्वत् देह गतम् विद्यात्tadvat deha gatam vidyātтак пребывающее в теле следует знать; понимать
आत्मानम् देह बन्धनम्ātmānam deha bandhanamатман как связанный телом; узами
वात पित्त कफान् रक्तम्vāta pitta kaphān raktamветер, желчь, слизь, кровь; доши
त्वक् मांसम् स्नायुम् अस्थि चtvak māṃsam snāyum asthi caкожа, мясо, сухожилия и кость; ткани
मज्जाम् च एव सिरा जालैःmajjām ca eva sirā jālaiḥи костный мозг сетями жил; каналов
तर्पयन्ति रसाः नृणाम्tarpayanti rasāḥ nṛṇāmсоки питают у людей; наполняют
दश विद्यात् धमन्यः अत्रdaśa vidyāt dhamanyaḥ atraдесять артерий здесь знай; каналов
पञ्च इन्द्रिय गुण आवहाःpañca indriya guṇa āvahāḥнесущих качества пяти чувств; органов
याभिः सूक्ष्माः प्रतायन्तेyābhiḥ sūkṣmāḥ pratāyanteкоторыми тонкие расходятся; распространяются
धमन्यः अन्याः सहस्रशःdhamanyaḥ anyāḥ sahasraśaḥдругие артерии тысячами; каналы
एवम् एताः सिरा नद्यःevam etāḥ sirā nadyaḥтак эти реки-жилы; каналы
रस उदाः देह सागरम्rasa udāḥ deha sāgaramнесущие соки, океан тела; жидкости
तर्पयन्ति यथा कालम्tarpayanti yathā kālamпитают в должное время; наполняют
आपगाः इव सागरम्āpagāḥ iva sāgaramкак реки океан; море
मध्ये च हृदयस्य एकाmadhye ca hṛdayasya ekāи в середине сердца одна; жила
सिरा तु अत्र मनो वहाsirā tu atra mano vahāжила здесь, несущая ум; мановаха
शुक्रम् संकल्प जम् नॄणाम्śukram saṃkalpa jam nṝṇāmсемя, рождённое из намерения людей; помысла
सर्व गात्रैः विमुञ्चतिsarva gātraiḥ vimuñcatiчерез все члены выпускает; извергает
सर्व गात्र प्रतायिन्यःsarva gātra pratāyinyaḥпо всем членам распространяющиеся; идущие
तस्याः हि अनुगताः सिराःtasyāḥ hi anugatāḥ sirāḥеё ведь сопровождают жилы; каналы
नेत्रयोः प्रतिपद्यन्तेnetrayoḥ pratipadyanteк двум глазам подходят; достигают
वहन्त्यः तैजसम् गुणम्vahantyaḥ taijasam guṇamнесущие огненное качество; световое
Traducción

«Следует знать атман, пребывающий в теле, как связанный телом, подобно тому как нечто трупоподобное и нечистое заключено в прочную оболочку. Соки у людей питают ветер, желчь, слизь, кровь, кожу, мясо, сухожилия, кости, костный мозг и сети жил. Следует знать десять артерий, несущих качества пяти чувств; от них тысячами расходятся другие тонкие каналы. Эти реки-жилы, несущие соки, в своё время питают океан тела, как реки питают океан. В середине сердца есть одна жила, несущая ум; она выпускает семя, рождённое из намерения людей, через все члены. Её сопровождают жилы, распространяющиеся по всем членам; они подходят к глазам, неся огненное качество».

Versión

26b7cca37b68 · publicado 21 jun 2026, 1:04:53 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con