Mahābhārata
The Guru Explains Dreams, Mind, and the Guṇas12.209.1-5
10936 / 15823
Mahābhārata · 12.209.1-5
Devanāgarī

गुरुर् उवाच
निष्कल्मषं ब्रह्मचर्यम् इच्छता चरितुं सदा ॥
निद्रा सर्वात्मना त्याज्या स्वप्नदोषान् अवेक्षता ॥
स्वप्ने हि रजसा देही तमसा चाभिभूयते ॥
देहान्तरम् इवापन्नश् चरत्य् अपगतस्मृतिः ॥
ज्ञानाभ्यासाज् जागरतो जिज्ञासार्थम् अनन्तरम् ॥
विज्ञानाभिनिवेशात् तु जागरत्य् अनिशं सदा ॥
अत्राह को न्व् अयं भावः स्वप्ने विषयवान् इव ॥
प्रलीनैर् इन्द्रियैर् देही वर्तते देहवान् इव ॥
अत्रोच्यते यथा ह्य् एतद् वेद योगेश्वरो हरिः ॥
तथैतद् उपपन्नार्थं वर्णयन्ति महर्षयः ॥

Transliteración (IAST)

gurur uvāca
niṣkalmaṣaṃ brahmacaryam icchatā carituṃ sadā ||
nidrā sarvātmanā tyājyā svapnadoṣān avekṣatā ||
svapne hi rajasā dehī tamasā cābhibhūyate ||
dehāntaram ivāpannaś caraty apagatasmṛtiḥ ||
jñānābhyāsāj jāgarato jijñāsārtham anantaram ||
vijñānābhiniveśāt tu jāgaraty aniśaṃ sadā ||
atrāha ko nv ayaṃ bhāvaḥ svapne viṣayavān iva ||
pralīnair indriyair dehī vartate dehavān iva ||
atrocyate yathā hy etad veda yogeśvaro hariḥ ||
tathaitad upapannārthaṃ varṇayanti maharṣayaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
गुरुः उवाचguruḥ uvācaучитель сказал; гуру продолжил
निष्कल्मषम् ब्रह्मचर्यम्niṣkalmaṣam brahmacaryamбезупречную брахмачарью; чистое воздержание
इच्छता चरितुम् सदाicchatā caritum sadāжелающим соблюдать всегда; практиковать
निद्रा सर्व आत्मना त्याज्याnidrā sarva ātmanā tyājyāсон всячески должен быть оставлен; полностью
स्वप्न दोषान् अवेक्षताsvapna doṣān avekṣatāвидящим пороки сна; сновидений
स्वप्ने हि रजसा देहीsvapne hi rajasā dehīво сне ведь раджасом воплощённый; человек
तमसा च अभिभूयतेtamasā ca abhibhūyateи тамасом подавляется; охватывается
देह अन्तरम् इव आपन्नःdeha antaram iva āpannaḥсловно другое тело получивший; обретя
चरति अपगत स्मृतिःcarati apagata smṛtiḥходит с ушедшей памятью; лишённый памятования
ज्ञान अभ्यासात् जागरतःjñāna abhyāsāt jāgarataḥот упражнения в знании бодрствующего; бдящего
जिज्ञासा अर्थम् अनन्तरम्jijñāsā artham anantaramради стремления узнать непрерывно; постоянно
विज्ञान अभिनिवेशात् तुvijñāna abhiniveśāt tuно от сосредоточенности в различающем знании; в виджняне
जागरति अनिशम् सदाjāgarati aniśam sadāбодрствует ночью и всегда; непрестанно
अत्र आहatra āhaздесь спрашивают; сказано
कः नु अयम् भावःkaḥ nu ayam bhāvaḥчто же это за состояние; явление
स्वप्ने विषयवान् इवsvapne viṣayavān ivaво сне словно имеющее объекты; предметы
प्रलीनैः इन्द्रियैः देहीpralīnaiḥ indriyaiḥ dehīс растворёнными чувствами воплощённый; человек
वर्तते देहवान् इवvartate dehavān ivaсуществует словно имеющий тело; телесный
अत्र उच्यते यथा हि एतत्atra ucyate yathā hi etatздесь говорится: как ведь это; объясняется
वेद योग ईश्वरः हरिःveda yoga īśvaraḥ hariḥзнает владыка йоги Хари; Господь
तथा एतत् उपपन्न अर्थम्tathā etat upapanna arthamтак это с обоснованным смыслом; разумно
वर्णयन्ति मह ऋषयःvarṇayanti maha ṛṣayaḥописывают великие риши; мудрецы
Traducción

Учитель сказал: «Тому, кто желает всегда соблюдать безупречную брахмачарью и видит пороки сновидений, следует всячески оставить сон. Во сне воплощённый подавляется раджасом и тамасом; словно получив другое тело, он действует с утраченной памятью. Благодаря упражнению в знании бодрствующий непрерывно стремится узнать, а благодаря сосредоточенности в различающем знании он всегда бодрствует. Здесь спрашивают: что это за состояние, в котором во сне, при растворённых чувствах, воплощённый существует как будто с предметами чувств и как будто имея тело? Об этом говорится так, как знает владыка йоги Хари; великие риши описывают это с обоснованным смыслом».

Versión

8efb7dfa52fd · publicado 21 jun 2026, 1:09:47 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con