Mahābhārata
Yudhiṣṭhira Questions the Difficulty of Discerning Dharma (Yudhiṣṭhira Asks About the Difficulty of Discerning Dharma)12.252.1-5
11160 / 15823
Mahābhārata · 12.252.1-5
Devanāgarī

युधिष्ठिर उवाच
सूक्ष्मं साधु समादिष्टं भवता धर्मलक्षणम् ॥
प्रतिभा त्व् अस्ति मे का चित् तां ब्रूयाम् अनुमानतः ॥
भूयांसो हृदये ये मे प्रश्नास् ते व्याहृतास् त्वया ॥
इमम् अन्यं प्रवक्ष्यामि न राजन् विग्रहाद् इव ॥
इमानि हि प्रापयन्ति सृजन्त्य् उत्तारयन्ति च ॥
न धर्मः परिपाठेन शक्यो भारत वेदितुम् ॥
अन्यो धर्मः समस्थस्य विषमस्थस्य चापरः ॥
आपदस् तु कथं शक्याः परिपाठेन वेदितुम् ॥
सदाचारो मतो धर्मः सन्तस् त्व् आचारलक्षणाः ॥
साध्यासाध्यं कथं शक्यं सदाचारो ह्य् अलक्षणम् ॥

Transliteración (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
sūkṣmaṃ sādhu samādiṣṭaṃ bhavatā dharmalakṣaṇam ||
pratibhā tv asti me kā cit tāṃ brūyām anumānataḥ ||
bhūyāṃso hṛdaye ye me praśnās te vyāhṛtās tvayā ||
imam anyaṃ pravakṣyāmi na rājan vigrahād iva ||
imāni hi prāpayanti sṛjanty uttārayanti ca ||
na dharmaḥ paripāṭhena śakyo bhārata veditum ||
anyo dharmaḥ samasthasya viṣamasthasya cāparaḥ ||
āpadas tu kathaṃ śakyāḥ paripāṭhena veditum ||
sadācāro mato dharmaḥ santas tv ācāralakṣaṇāḥ ||
sādhyāsādhyaṃ kathaṃ śakyaṃ sadācāro hy alakṣaṇam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
युधिष्ठिर उवाचyudhiṣṭhira uvācaЮдхиштхира сказал; Юдхиштхира спросил
सूक्ष्मम् साधु समादिष्टम्sūkṣmam sādhu samādiṣṭamтонко и хорошо объяснено; верно изложено
भवता धर्म लक्षणम्bhavatā dharma lakṣaṇamтобой свойство дхармы; признак
प्रतिभा तु अस्ति मेpratibhā tu asti meно есть у меня соображение; интуиция
का चित्kā citнекая; какая-то
ताम् ब्रूयाम् अनुमानतःtām brūyām anumānataḥего скажу по рассуждению; предположительно
भूयांसः हृदये ये मेbhūyāṃsaḥ hṛdaye ye meмногие, которые в моём сердце; вопросы
प्रश्नाः ते व्याहृताः त्वयाpraśnāḥ te vyāhṛtāḥ tvayāте вопросы произнесены тобой; объяснены
इमम् अन्यम् प्रवक्ष्यामिimam anyam pravakṣyāmiэтот другой я выскажу; скажу
न राजन् विग्रहात् इवna rājan vigrahāt ivaне из спора, о царь; не ради прения
इमानि हि प्रापयन्तिimāni hi prāpayantiведь эти доводят; приводят
सृजन्ति उत्तारयन्ति चsṛjanti uttārayanti caсоздают и переправляют также; выводят
न धर्मः परिपाठेनna dharmaḥ paripāṭhenaдхарма не порядком изложения; не одной последовательностью
शक्यः भारत वेदितुम्śakyaḥ bhārata veditumможет быть познана, Бхарата; понята
अन्यः धर्मः समस्थस्यanyaḥ dharmaḥ samasthasyaиная дхарма у стоящего ровно; в благополучии
विषमस्थस्य च अपरःviṣamasthasya ca aparaḥи другая у стоящего в трудности; в бедствии
आपदः तु कथम् शक्याःāpadaḥ tu katham śakyāḥбедствия же как возможно; кризисы
परिपाठेन वेदितुम्paripāṭhena veditumпорядком изложения познать; по схеме
सदाचारः मतः धर्मःsadācāraḥ mataḥ dharmaḥдобрый обычай считается дхармой; праведное поведение
सन्तः तु आचार लक्षणाःsantaḥ tu ācāra lakṣaṇāḥа добрые люди отмечены обычаем; поведением
साध्य असाध्यम् कथम् शक्यम्sādhya asādhyam katham śakyamвозможное и невозможное как можно; различить
सदाचारः हि अलक्षणम्sadācāraḥ hi alakṣaṇamведь добрый обычай без явного признака; трудно определим
Traducción

Юдхиштхира сказал: «Ты тонко и хорошо объяснил признак дхармы. Но у меня есть ещё одно соображение, которое я выскажу рассуждением. Многие вопросы, бывшие в моём сердце, ты уже объяснил; теперь я скажу другой, не ради спора, о царь. Эти явления приводят, создают и переправляют, но дхарму, о Бхарата, нельзя познать одной последовательной схемой. Одна дхарма у человека в ровном положении, другая — у стоящего в трудности. Как же бедствия можно познать по простой схеме? Добрый обычай считается дхармой, а добрые люди узнаются по поведению; но как различить возможное и невозможное, если сам добрый обычай трудно уловить явным признаком?»

Versión

7cce38fbe5b7 · publicado 21 jun 2026, 3:27:29 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con