Mahābhārata
Vyasa's Instruction and Shuka's Renunciation (Vyāsa's Instruction and Śuka's Renunciation)12.309.58-70
11475 / 15823
Mahābhārata · 12.309.58-70
Devanāgarī

यथाप्सरोगणाः फलं सुखं महर्षिभिः सह ॥
तथाप्नुवन्ति कर्मतो विमानकामगामिनः ॥
यथेह यत् कृतं शुभं विपाप्मभिः कृतात्मभिः ॥
तद् आप्नुवन्ति मानवास् तथा विशुद्धयोनयः ॥
प्रजापतेः सलोकतां बृहस्पतेः शतक्रतोः ॥
व्रजन्ति ते परां गतिं गृहस्थधर्मसेतुभिः ॥
सहस्रशो ऽप्य् अनेकशः प्रवक्तुम् उत्सहामहे ॥
अबुद्धिमोहनं पुनः प्रभुर् विना न यावकम् ॥
गता द्विरष्टवर्षता ध्रुवो ऽसि पञ्चविंशकः ॥
कुरुष्व धर्मसंचयं वयो हि ते ऽतिवर्तते ॥
पुरा करोति सो ऽन्तकः प्रमादगोमुखं दमम् ॥
यथागृहीतम् उत्थितं त्वरस्व धर्मपालने ॥
यदा त्वम् एव पृष्ठतस् त्वम् अग्रतो गमिष्यसि ॥
तथा गतिं गमिष्यतः किम् आत्मना परेण वा ॥
यद् एकपातिनां सतां भवत्य् अमुत्र गच्छताम् ॥
भयेषु सांपरायिकं निधत्स्व तं महानिधिम् ॥
सकूलमूलबान्धवं प्रभुर् हरत्य् असङ्गवान् ॥
न सन्ति यस्य वारकाः कुरुष्व धर्मसंनिधिम् ॥
इदं निदर्शनं मया तवेह पुत्र संमतम् ॥
स्वदर्शनानुमानतः प्रवर्णितं कुरुष्व तत् ॥
दधाति यः स्वकर्मणा धनानि यस्य कस्य चित् ॥
अबुद्धिमोहजैर् गुणैः शतैक एव युज्यते ॥
श्रुतं समर्थम् अस्तु ते प्रकुर्वतः शुभाः क्रियाः ॥
तद् एव तत्र दर्शनं कृतज्ञम् अर्थसंहितम् ॥
निबन्धनी रज्जुर् एषा या ग्रामे वसतो रतिः ॥
छित्त्वैनां सुकृतो यान्ति नैनां छिन्दन्ति दुष्कृतः ॥

Transliteración (IAST)

yathāpsarogaṇāḥ phalaṃ sukhaṃ maharṣibhiḥ saha ||
tathāpnuvanti karmato vimānakāmagāminaḥ ||
yatheha yat kṛtaṃ śubhaṃ vipāpmabhiḥ kṛtātmabhiḥ ||
tad āpnuvanti mānavās tathā viśuddhayonayaḥ ||
prajāpateḥ salokatāṃ bṛhaspateḥ śatakratoḥ ||
vrajanti te parāṃ gatiṃ gṛhasthadharmasetubhiḥ ||
sahasraśo 'py anekaśaḥ pravaktum utsahāmahe ||
abuddhimohanaṃ punaḥ prabhur vinā na yāvakam ||
gatā dviraṣṭavarṣatā dhruvo 'si pañcaviṃśakaḥ ||
kuruṣva dharmasaṃcayaṃ vayo hi te 'tivartate ||
purā karoti so 'ntakaḥ pramādagomukhaṃ damam ||
yathāgṛhītam utthitaṃ tvarasva dharmapālane ||
yadā tvam eva pṛṣṭhatas tvam agrato gamiṣyasi ||
tathā gatiṃ gamiṣyataḥ kim ātmanā pareṇa vā ||
yad ekapātināṃ satāṃ bhavaty amutra gacchatām ||
bhayeṣu sāṃparāyikaṃ nidhatsva taṃ mahānidhim ||
sakūlamūlabāndhavaṃ prabhur haraty asaṅgavān ||
na santi yasya vārakāḥ kuruṣva dharmasaṃnidhim ||
idaṃ nidarśanaṃ mayā taveha putra saṃmatam ||
svadarśanānumānataḥ pravarṇitaṃ kuruṣva tat ||
dadhāti yaḥ svakarmaṇā dhanāni yasya kasya cit ||
abuddhimohajair guṇaiḥ śataika eva yujyate ||
śrutaṃ samartham astu te prakurvataḥ śubhāḥ kriyāḥ ||
tad eva tatra darśanaṃ kṛtajñam arthasaṃhitam ||
nibandhanī rajjur eṣā yā grāme vasato ratiḥ ||
chittvaināṃ sukṛto yānti naināṃ chindanti duṣkṛtaḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
यथा अप्सरो गणाः फलम्yathā apsaro gaṇāḥ phalamкак сонмы апсар плод; награду
सुखम् महा ऋषिभिः सहsukham mahā ṛṣibhiḥ sahaсчастье вместе с великими риши; блаженство
तथा आप्नुवन्ति कर्मतःtathā āpnuvanti karmataḥтак получают по карме; действию
विमान काम गामिनःvimāna kāma gāminaḥидущие в желанные виманы; небесные колесницы
यथा इह यत् कृतम् शुभम्yathā iha yat kṛtam śubhamкак здесь что сделано благого; доброе
विपाप्मभिः कृत आत्मभिःvipāpmabhiḥ kṛta ātmabhiḥбезгрешными, очистившими себя; обузданными
तत् आप्नुवन्ति मानवाःtat āpnuvanti mānavāḥто получают люди; достигают
तथा विशुद्ध योनयःtathā viśuddha yonayaḥтак же чистого рождения; происхождения
प्रजापतेः सलोकताम्prajāpateḥ salokatāmодин мир с Праджапати; салокья
बृहस्पतेः शतक्रतोःbṛhaspateḥ śatakratoḥс Брихаспати, с Шатакрату; Индрой
व्रजन्ति ते पराम् गतिम्vrajanti te parām gatimони идут к высшей цели; достигают
गृहस्थ धर्म सेतुभिःgṛhastha dharma setubhiḥмостами дхармы домохозяина; грихастхи
सहस्रशः अपि अनेकशःsahasraśaḥ api anekaśaḥтысячекратно и многократно; много раз
प्रवक्तुम् उत्सहामहेpravaktum utsahāmaheмы можем говорить; излагать
अबुद्धि मोहनम् पुनःabuddhi mohanam punaḥно помрачение неразумия снова; заблуждение
प्रभुः विना न यावकम्prabhuḥ vinā na yāvakamбез Владыки не ячмень; не созревает
गता द्विः अष्ट वर्षताgatā dviḥ aṣṭa varṣatāпрошло дважды восемь лет; шестнадцать
ध्रुवः असि पञ्चविंशकःdhruvaḥ asi pañcaviṃśakaḥты точно двадцатипятилетний; достиг возраста
कुरुष्व धर्म संचयम्kuruṣva dharma saṃcayamсовершай накопление дхармы; собирай
वयः हि ते अतिवर्ततेvayaḥ hi te ativartateведь возраст твой проходит; уходит
पुरा करोति सः अन्तकःpurā karoti saḥ antakaḥпрежде чем тот Конец сделает; смерть
प्रमाद गो मुखम् दमम्pramāda go mukham damamузду в пасть небрежности-коровы; петлю
यथा गृहीतम् उत्थितम्yathā gṛhītam utthitamкак схваченное поднявшееся; пойманное
त्वरस्व धर्म पालनेtvarasva dharma pālaneспеши к охране дхармы; соблюдению
यदा त्वम् एव पृष्ठतःyadā tvam eva pṛṣṭhataḥкогда ты сам сзади; позади
त्वम् अग्रतः गमिष्यसिtvam agrataḥ gamiṣyasiты впереди пойдёшь; один
तथा गतिम् गमिष्यतःtathā gatim gamiṣyataḥтакой путь идущего; уходящего
किम् आत्मना परेण वाkim ātmanā pareṇa vāчто своим или другим; чужим
यत् एक पातिनाम् सताम्yat eka pātinām satāmчто для одиноко уходящих существ; людей
भवति अमुत्र गच्छताम्bhavati amutra gacchatāmбывает при уходе туда; в иной мир
भयेषु सांपरायिकम्bhayeṣu sāṃparāyikamв страхах посмертное благо; загробное
निधत्स्व तम् महा निधिम्nidhatsva tam mahā nidhimположи то великое сокровище; накопи
स कूल मूल बान्धवम्sa kūla mūla bāndhavamс берегом, корнем и роднёй; целиком
प्रभुः हरति असङ्गवान्prabhuḥ harati asaṅgavānвладыка уносит непривязанный; Яма
न सन्ति यस्य वारकाःna santi yasya vārakāḥнет у него препятствующих; останавливающих
कुरुष्व धर्म संनिधिम्kuruṣva dharma saṃnidhimсоздай близость дхармы; запас
इदम् निदर्शनम् मयाidam nidarśanam mayāэто указание мной; пример
तव इह पुत्र संमतम्tava iha putra saṃmatamдля тебя здесь, сын, одобрено; дано
स्व दर्शन अनुमानतःsva darśana anumānataḥпо собственному видению и выводу; умозаключению
प्रवर्णितम् कुरुष्व तत्pravarṇitam kuruṣva tatописано; делай это; исполняй
दधाति यः स्वकर्मणाdadhāti yaḥ svakarmaṇāкто кладёт своей кармой; удерживает
धनानि यस्य कस्य चित्dhanāni yasya kasya citбогатства кого-либо; любого
अबुद्धि मोह जैः गुणैःabuddhi moha jaiḥ guṇaiḥкачествами, рождёнными неразумным заблуждением; мохой
शत एकः एव युज्यतेśata ekaḥ eva yujyateодин из ста только связывается; постигает
श्रुतम् समर्थम् अस्तु तेśrutam samartham astu teпусть услышанное будет действенным для тебя; полезным
प्रकुर्वतः शुभाः क्रियाःprakurvataḥ śubhāḥ kriyāḥсовершающего благие действия; поступки
तत् एव तत्र दर्शनम्tat eva tatra darśanamэто именно там видение; понимание
कृतज्ञम् अर्थ संहितम्kṛtajñam artha saṃhitamблагодарное и связанное со смыслом; полезное
निबन्धनी रज्जुः एषाnibandhanī rajjuḥ eṣāэта связывающая верёвка; пута
या ग्रामे वसतः रतिःyā grāme vasataḥ ratiḥкоторая радость живущего в деревне; мирская привязанность
छित्त्वा एनाम् सुकृतः यान्तिchittvā enām sukṛtaḥ yāntiразрезав её, добродетельные уходят; идут
न एनाम् छिन्दन्ति दुष्कृतःna enām chindanti duṣkṛtaḥеё не разрезают злодеи; дурные
Traducción

«Как по карме обретают счастье с апсарами и великими риши, идя в желанные небесные колесницы, так люди очищенного рождения получают здесь плод того благого, что совершили безгрешные и обуздавшие себя. Мостами дхармы домохозяина они достигают одного мира с Праджапати, Брихаспати и Шатакрату и идут к высшей цели. Об этом можно говорить тысячекратно, но помрачение неразумия без Владыки не созревает. Тебе уже миновало шестнадцать лет, ты достиг двадцати пяти: собирай дхарму, ведь возраст проходит. Прежде чем Конец набросит узду на небрежность и схватит вставшего, спеши охранять дхарму. Когда ты сам будешь и позади, и впереди себя, когда пойдёшь один, что тебе своё и что чужое? Накопи великое посмертное сокровище, которое помогает одиноко уходящему в страхах. Владыка, не имеющий привязанности, уносит всё вместе с берегом, корнем и роднёй, и нет никого, кто остановил бы его; создай запас дхармы. Это наставление я дал тебе на основании собственного видения и вывода; исполняй его. Кто из-за качеств, рождённых помрачением разума, копит чужие богатства собственной кармой, тот редко - один из ста - понимает связь. Пусть услышанное станет действенным для тебя, совершающего благие поступки; именно такое видение там благодарно и полезно. Радость жизни в деревне - связывающая верёвка: добродетельные, разрубив её, уходят, а злодеи не могут её разрезать».

Versión

1b58c4604a6c · publicado 21 jun 2026, 9:17:54 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con