जनमेजय उवाच
अस्तौषीद् यैर् इमं व्यासः सशिष्यो मधुसूदनम् ॥
नामभिर् विविधैर् एषां निरुक्तं भगवन् मम ॥
वक्तुम् अर्हसि शुश्रूषोः प्रजापतिपतेर् हरेः ॥
श्रुत्वा भवेयं यत् पूतः शरच्चन्द्र इवामलः ॥
वैशंपायन उवाच
शृणु राजन् यथाचष्ट फल्गुनस्य हरिर् विभुः ॥
प्रसन्नात्मात्मनो नाम्नां निरुक्तं गुणकर्मजम् ॥
नामभिः कीर्तितैस् तस्य केशवस्य महात्मनः ॥
पृष्टवान् केशवं राजन् फल्गुनः परवीरहा ॥
अर्जुन उवाच
भगवन् भूतभव्येश सर्वभूतसृग् अव्यय ॥
लोकधाम जगन्नाथ लोकानाम् अभयप्रद ॥
यानि नामानि ते देव कीर्तितानि महर्षिभिः ॥
वेदेषु सपुराणेषु यानि गुह्यानि कर्मभिः ॥
तेषां निरुक्तं त्वत्तो ऽहं श्रोतुम् इच्छामि केशव ॥
न ह्य् अन्यो वर्तयेन् नाम्नां निरुक्तं त्वाम् ऋते प्रभो ॥
janamejaya uvāca
astauṣīd yair imaṃ vyāsaḥ saśiṣyo madhusūdanam ||
nāmabhir vividhair eṣāṃ niruktaṃ bhagavan mama ||
vaktum arhasi śuśrūṣoḥ prajāpatipater hareḥ ||
śrutvā bhaveyaṃ yat pūtaḥ śaraccandra ivāmalaḥ ||
vaiśaṃpāyana uvāca
śṛṇu rājan yathācaṣṭa phalgunasya harir vibhuḥ ||
prasannātmātmano nāmnāṃ niruktaṃ guṇakarmajam ||
nāmabhiḥ kīrtitais tasya keśavasya mahātmanaḥ ||
pṛṣṭavān keśavaṃ rājan phalgunaḥ paravīrahā ||
arjuna uvāca
bhagavan bhūtabhavyeśa sarvabhūtasṛg avyaya ||
lokadhāma jagannātha lokānām abhayaprada ||
yāni nāmāni te deva kīrtitāni maharṣibhiḥ ||
vedeṣu sapurāṇeṣu yāni guhyāni karmabhiḥ ||
teṣāṃ niruktaṃ tvatto 'haṃ śrotum icchāmi keśava ||
na hy anyo vartayen nāmnāṃ niruktaṃ tvām ṛte prabho ||
Джанамеджая сказал: «О благой, объясни мне разные имена, которыми Вьяса с учениками восхвалял Мадхусудану. Я хочу услышать смысл имён Хари, владыки Праджапати; услышав его, я стал бы чист, как незапятнанная осенняя луна». Вайшампаяна сказал: «Слушай, царь, как всевластный Хари благосклонно объяснил Пхалгуне смысл Своих имён, рождающийся из Его качеств и деяний. Когда были прославлены имена великого Кешавы, Пхалгуна, победитель вражеских героев, спросил Его». Арджуна сказал: «О Бхагаван, владыка прошлого и будущего, творец всех существ, неизменный, основание миров, владыка вселенной, дарующий мирам бесстрашие! Я хочу услышать от Тебя объяснение Твоих имён, воспетых великими риши в Ведах и Пуранах, сокровенных благодаря Твоим деяниям. Никто, кроме Тебя, о Владыка, не может раскрыть их смысл».
de7a24c77a83 · publicado 21 jun 2026, 7:31:50 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Вопрос о божественных именах здесь не филологическое любопытство. Имя связывается с guṇa и karma Господа: оно раскрывает Его природу, деяние и милость, а слушание такого имени очищает сознание.