Mahābhārata
Vaiśaṃpāyana Introduces the Dialogue of Rudra and Brahmā on the One Puruṣa12.338.1-3
11636 / 15823
Mahābhārata · 12.338.1-3
Devanāgarī

जनमेजय उवाच
बहवः पुरुषा ब्रह्मन्न् उताहो एक एव तु ॥
को ह्य् अत्र पुरुषः श्रेष्ठः को वा योनिर् इहोच्यते ॥
वैशंपायन उवाच
बहवः पुरुषा लोके सांख्ययोगविचारिणाम् ॥
नैतद् इच्छन्ति पुरुषम् एकं कुरुकुलोद्वह ॥
बहूनां पुरुषाणां च यथैका योनिर् उच्यते ॥
तथा तं पुरुषं विश्वं व्याख्यास्यामि गुणाधिकम् ॥

Transliteración (IAST)

janamejaya uvāca
bahavaḥ puruṣā brahmann utāho eka eva tu ||
ko hy atra puruṣaḥ śreṣṭhaḥ ko vā yonir ihocyate ||
vaiśaṃpāyana uvāca
bahavaḥ puruṣā loke sāṃkhyayogavicāriṇām ||
naitad icchanti puruṣam ekaṃ kurukulodvaha ||
bahūnāṃ puruṣāṇāṃ ca yathaikā yonir ucyate ||
tathā taṃ puruṣaṃ viśvaṃ vyākhyāsyāmi guṇādhikam ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
जनमेजय उवाचjanamejaya uvācaДжанамеджая сказал; Джанамеджая спросил
बहवः पुरुषाः ब्रह्मन्bahavaḥ puruṣāḥ brahmanмного ли пуруш, брахман; личностей
उत अहो एकः एव तुuta aho ekaḥ eva tuили же один только; один именно
कः हि अत्र पुरुषः श्रेष्ठःkaḥ hi atra puruṣaḥ śreṣṭhaḥкто здесь высший Пуруша; лучший
कः वा योनिः इह उच्यतेkaḥ vā yoniḥ iha ucyateи что здесь называется лоном; источником
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна ответил
बहवः पुरुषाः लोकेbahavaḥ puruṣāḥ lokeмногие пуруши в мире; личности
सांख्य योग विचारिणाम्sāṃkhya yoga vicāriṇāmдля исследователей санкхьи и йоги; размышляющих
न एतत् इच्छन्तिna etat icchantiэтого не принимают; не желают
पुरुषम् एकम्puruṣam ekamединого Пурушу; одну личность
कुरु कुल उद्वहkuru kula udvahaо продолжатель рода Куру; Куру
बहूनाम् पुरुषाणाम् चbahūnām puruṣāṇām caи многих пуруш; личностей
यथा एका योनिः उच्यतेyathā ekā yoniḥ ucyateкак говорится об одном лоне; источнике
तथा तम् पुरुषम् विश्वम्tathā tam puruṣam viśvamтак того вселенского Пурушу; вишва-пурушу
व्याख्यास्यामि गुण अधिकम्vyākhyāsyāmi guṇa adhikamя объясню как превосходящего гуны; высшего качеств
Traducción

Джанамеджая спросил: «О брахман, пуруш много или один? Кто здесь высший Пуруша и что называется источником?» Вайшампаяна ответил: «Исследователи санкхьи и йоги говорят о множестве пуруш в мире, о продолжатель рода Куру, и не принимают это как одного Пурушу. Но как для многих пуруш говорится об одном источнике, так я объясню тебе того вселенского Пурушу, превосходящего гуны».

Versión

28c4969d3656 · publicado 21 jun 2026, 4:20:43 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con