Mahābhārata
Padmanabha Describes the Wonder Seen Near the Sun12.350.2-7
11678 / 15823
Mahābhārata · 12.350.2-7
Devanāgarī

नाग उवाच
यस्य रश्मिसहस्रेषु शाखास्व् इव विहंगमाः ॥
वसन्त्य् आश्रित्य मुनयः संसिद्धा दैवतैः सह ॥
यतो वायुर् विनिःसृत्य सूर्यरश्म्याश्रितो महान् ॥
विजृम्भत्य् अम्बरे विप्र किम् आश्चर्यतरं ततः ॥
शुक्रो नामासितः पादो यस्य वारिधरो ऽम्बरे ॥
तोयं सृजति वर्षासु किम् आश्चर्यम् अतः परम् ॥
यो ऽष्टमासांस् तु शुचिना किरणेनोज्झितं पयः ॥
पर्यादत्ते पुनः काले किम् आश्चर्यम् अतः परम् ॥
यस्य तेजोविशेषेषु नित्यम् आत्मा प्रतिष्ठितः ॥
यतो बीजं मही चेयं धार्यते सचराचरम् ॥
यत्र देवो महाबाहुः शाश्वतः परमो ऽक्षरः ॥
अनादिनिधनो विप्र किम् आश्चर्यम् अतः परम् ॥

Transliteración (IAST)

nāga uvāca
yasya raśmisahasreṣu śākhāsv iva vihaṃgamāḥ ||
vasanty āśritya munayaḥ saṃsiddhā daivataiḥ saha ||
yato vāyur viniḥsṛtya sūryaraśmyāśrito mahān ||
vijṛmbhaty ambare vipra kim āścaryataraṃ tataḥ ||
śukro nāmāsitaḥ pādo yasya vāridharo 'mbare ||
toyaṃ sṛjati varṣāsu kim āścaryam ataḥ param ||
yo 'ṣṭamāsāṃs tu śucinā kiraṇenojjhitaṃ payaḥ ||
paryādatte punaḥ kāle kim āścaryam ataḥ param ||
yasya tejoviśeṣeṣu nityam ātmā pratiṣṭhitaḥ ||
yato bījaṃ mahī ceyaṃ dhāryate sacarācaram ||
yatra devo mahābāhuḥ śāśvataḥ paramo 'kṣaraḥ ||
anādinidhano vipra kim āścaryam ataḥ param ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
नाग उवाचnāga uvācaнаг сказал; змей произнёс
यस्य रश्मि सहस्रेषुyasya raśmi sahasreṣuв чьих тысячах лучей; у Солнца
शाखासु इव विहंगमाःśākhāsu iva vihaṃgamāḥкак на ветвях птицы; крылатые
वसन्ति आश्रित्य मुनयःvasanti āśritya munayaḥживут, опираясь, мудрецы; пребывают
संसिद्धाः दैवतैः सहsaṃsiddhāḥ daivataiḥ sahaсовершенные вместе с божествами; сиддхи
यतः वायुः विनिःसृत्यyataḥ vāyuḥ viniḥsṛtyaоткуда ветер выйдя; исходя
सूर्य रश्मि आश्रितः महान्sūrya raśmi āśritaḥ mahānопирающийся на солнечный луч, великий; мощный
विजृम्भति अम्बरे विप्रvijṛmbhati ambare vipraрасширяется в небе, брахман; разверзается
किम् आश्चर्यतरम् ततःkim āścaryataram tataḥчто удивительнее этого; более чудное
शुक्रः नाम असितः पादःśukraḥ nāma asitaḥ pādaḥсветлый по имени, тёмная стопа; часть
यस्य वारिधरः अम्बरेyasya vāridharaḥ ambareчей облакодержатель в небе; туча
तोयम् सृजति वर्षासुtoyam sṛjati varṣāsuводу изливает в дожди; во время дождей
किम् आश्चर्यम् अतः परम्kim āścaryam ataḥ paramчто чудеснее этого; выше
यः अष्ट मासान् तुyaḥ aṣṭa māsān tuкоторый восемь месяцев же; в течение
शुचिना किरणेन उज्झितम् पयःśucinā kiraṇena ujjhitam payaḥчистым лучом поднятую воду; испущенную
पर्यादत्ते पुनः कालेparyādatte punaḥ kāleзабирает снова в срок; вовремя
किम् आश्चर्यम् अतः परम्kim āścaryam ataḥ paramчто чудеснее этого; выше
यस्य तेजः विशेषेषुyasya tejaḥ viśeṣeṣuв чьих особых сияниях; лучах
नित्यम् आत्मा प्रतिष्ठितःnityam ātmā pratiṣṭhitaḥвсегда атман установлен; пребывает
यतः बीजम् मही च इयम्yataḥ bījam mahī ca iyamоткуда семя и эта земля; мир
धार्यते स चर अचरम्dhāryate sa cara acaramудерживается с движущимся и неподвижным; всё сущее
यत्र देवः महा बाहुःyatra devaḥ mahā bāhuḥгде бог сильнорукий; великорукий
शाश्वतः परमः अक्षरःśāśvataḥ paramaḥ akṣaraḥвечный, высший, непреходящий; акшара
अनादि निधनः विप्रanādi nidhanaḥ vipraбез начала и конца, брахман; вечный
किम् आश्चर्यम् अतः परम्kim āścaryam ataḥ paramчто чудеснее этого; выше
Traducción

Наг сказал: «В тысячах его лучей, словно птицы на ветвях, живут совершенные мудрецы вместе с божествами. От него выходит великий ветер, опираясь на солнечный луч, и расширяется в небе, брахман: что может быть удивительнее этого? Его светлая, но тёмноногая часть, облако в небе, изливает воду во время дождей: что чудеснее этого? Он восемь месяцев своим чистым лучом снова в положенное время забирает поднятую воду: что чудеснее этого? В особых проявлениях его сияния всегда утверждён атман; от него поддерживаются семя и эта земля со всем движущимся и неподвижным. Там пребывает бог, сильнорукий, вечный, высший, непреходящий, без начала и конца, брахман: что чудеснее этого?»

Versión

96d9e048f055 · publicado 21 jun 2026, 3:05:45 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con

Mahābhārata 12.350.2-7 · Vedaword