Mahābhārata
Umā on the Dharma of Women (Part 1)13.134.46-55
12743 / 15823
Mahābhārata · 13.134.46-55
Devanāgarī

शेषान्नम् उपभुञ्जाना यथान्यायं यथाविधि ॥
तुष्टपुष्टजना नित्यं नारी धर्मेण युज्यते ॥
श्वश्रूश्वशुरयोः पादौ तोषयन्ती गुणान्विता ॥
मातापितृपरा नित्यं या नारी सा तपोधना ॥
ब्राह्मणान् दुर्बलानाथान् दीनान्धकृपणांस् तथा ॥
बिभर्त्य् अन्नेन या नारी सा पतिव्रतभागिनी ॥
व्रतं चरति या नित्यं दुश्चरं लघुसत्त्वया ॥
पतिचित्ता पतिहिता सा पतिव्रतभागिनी ॥
पुण्यम् एतत् तपश् चैव स्वर्गश् चैष सनातनः ॥
या नारी भर्तृपरमा भवेद् भर्तृव्रता शिवा ॥
पतिर् हि देवो नारीणां पतिर् बन्धुः पतिर् गतिः ॥
पत्या समा गतिर् नास्ति दैवतं वा यथा पतिः ॥
पतिप्रसादः स्वर्गो वा तुल्यो नार्या न वा भवेत् ॥
अहं स्वर्गं न हीच्छेयं त्वय्य् अप्रीते महेश्वर ॥
यद्य् अकार्यम् अधर्मं वा यदि वा प्राणनाशनम् ॥
पतिर् ब्रूयाद् दरिद्रो वा व्याधितो वा कथं चन ॥
आपन्नो रिपुसंस्थो वा ब्रह्मशापार्दितो ऽपि वा ॥
आपद्धर्मान् अनुप्रेक्ष्य तत् कार्यम् अविशङ्कया ॥
एष देव मया प्रोक्तः स्त्रीधर्मो वचनात् तव ॥
या त्व् एवंभाविनी नारी सा भवेद् धर्मभागिनी ॥

Transliteración (IAST)

śeṣānnam upabhuñjānā yathānyāyaṃ yathāvidhi ||
tuṣṭapuṣṭajanā nityaṃ nārī dharmeṇa yujyate ||
śvaśrūśvaśurayoḥ pādau toṣayantī guṇānvitā ||
mātāpitṛparā nityaṃ yā nārī sā tapodhanā ||
brāhmaṇān durbalānāthān dīnāndhakṛpaṇāṃs tathā ||
bibharty annena yā nārī sā pativratabhāginī ||
vrataṃ carati yā nityaṃ duścaraṃ laghusattvayā ||
paticittā patihitā sā pativratabhāginī ||
puṇyam etat tapaś caiva svargaś caiṣa sanātanaḥ ||
yā nārī bhartṛparamā bhaved bhartṛvratā śivā ||
patir hi devo nārīṇāṃ patir bandhuḥ patir gatiḥ ||
patyā samā gatir nāsti daivataṃ vā yathā patiḥ ||
patiprasādaḥ svargo vā tulyo nāryā na vā bhavet ||
ahaṃ svargaṃ na hīccheyaṃ tvayy aprīte maheśvara ||
yady akāryam adharmaṃ vā yadi vā prāṇanāśanam ||
patir brūyād daridro vā vyādhito vā kathaṃ cana ||
āpanno ripusaṃstho vā brahmaśāpārdito 'pi vā ||
āpaddharmān anuprekṣya tat kāryam aviśaṅkayā ||
eṣa deva mayā proktaḥ strīdharmo vacanāt tava ||
yā tv evaṃbhāvinī nārī sā bhaved dharmabhāginī ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
शेषान्नम् उपभुञ्जानाśeṣānnam upabhuñjānāостатки вкушающая
यथान्यायं यथाविधिyathānyāyaṃ yathāvidhiкак должно, по уставу
तुष्ट-पुष्ट-जना नित्यंtuṣṭa-puṣṭa-janā nityaṃимея довольных, сытых домочадцев всегда
नारी धर्मेण युज्यतेnārī dharmeṇa yujyateжена с дхармою сопрягается
श्वश्रू-श्वशुरयोः पादौśvaśrū-śvaśurayoḥ pādauсвекрови-свёкра стопы
तोषयन्ती गुणान्विताtoṣayantī guṇānvitāублажающая, достоинствами наделённая
मातापितृपरा नित्यंmātāpitṛparā nityaṃк матери-отцу преданная всегда
या नारी सा तपोधनाyā nārī sā tapodhanāкакая жена, она подвигом богата
ब्राह्मणान् दुर्बलान् अनाथान्brāhmaṇān durbalān anāthānбрахманов, слабых, беззащитных
दीन-अन्ध-कृपणान् तथाdīna-andha-kṛpaṇān tathāбедных, слепых, жалких также
बिभर्ति अन्नेन या नारीbibharti annena yā nārīпитает пищею какая жена
सा पतिव्रतभागिनीsā pativratabhāginīона мужу-верности причастна
व्रतं चरति या नित्यंvrataṃ carati yā nityaṃобет вершит какая всегда
दुश्चरं लघु-सत्त्वयाduścaraṃ laghu-sattvayāтрудный, хоть и слабого естества
पतिचित्ता पतिहिताpaticittā patihitāмужем-мыслящая, мужу-благая
सा पतिव्रतभागिनीsā pativratabhāginīона мужу-верности причастна
पुण्यम् एतत् तपः च एवpuṇyam etat tapaḥ ca evaзаслуга это и подвиг
स्वर्गः च एषः सनातनःsvargaḥ ca eṣaḥ sanātanaḥи небо это вечное
या नारी भर्तृपरमाyā nārī bhartṛparamāкакая жена, мужу высше-преданная
भवेत् भर्तृव्रता शिवाbhavet bhartṛvratā śivāда будет, мужу-обетная, благая
पतिः हि देवः नारीणांpatiḥ hi devaḥ nārīṇāṃмуж ведь бог жён
पतिः बन्धुः पतिः गतिःpatiḥ bandhuḥ patiḥ gatiḥмуж — родич, муж — прибежище
पत्या समा गतिः न अस्तिpatyā samā gatiḥ na astiмужу равного прибежища нет
दैवतं वा यथा पतिःdaivataṃ vā yathā patiḥили божества, как муж
पतिप्रसादः स्वर्गः वाpatiprasādaḥ svargaḥ vāмужа милость или небо
तुल्यः नार्याः न वा भवेत्tulyaḥ nāryāḥ na vā bhavetравны жене, или нет
अहं स्वर्गं न हि इच्छेयंahaṃ svargaṃ na hi iccheyaṃя неба не желала бы
त्वयि अप्रीते महेश्वरtvayi aprīte maheśvaraкогда ты недоволен, Махешвара
यदि अकार्यम् अधर्मं वाyadi akāryam adharmaṃ vāесли недолжное, беззаконие ли
यदि वा प्राणनाशनम्yadi vā prāṇanāśanamили жизни-погубление
पतिः ब्रूयात् दरिद्रः वाpatiḥ brūyāt daridraḥ vāмуж велел бы, бедный ли
व्याधितः वा कथं चनvyādhitaḥ vā kathaṃ canaбольной ли как-нибудь
आपन्नः रिपुसंस्थः वाāpannaḥ ripusaṃsthaḥ vāв беде, во вражьей власти ли
ब्रह्मशापार्दितः अपि वाbrahmaśāpārditaḥ api vāбрахмана-проклятием мучимый ли
आपद्धर्मान् अनुप्रेक्ष्यāpaddharmān anuprekṣyaбедствия-дхармы рассмотрев
तत् कार्यम् अविशङ्कयाtat kāryam aviśaṅkayāто да исполнится без колебания
एष देव मया प्रोक्तःeṣa deva mayā proktaḥэто, о бог, мною сказана
स्त्रीधर्मः वचनात् तवstrīdharmaḥ vacanāt tavaжён-дхарма, по слову твоему
या तु एवंभाविनी नारीyā tu evaṃbhāvinī nārīкакая же так настроенная жена
सा भवेत् धर्मभागिनीsā bhavet dharmabhāginīона да будет дхармы причастна
Traducción

«Остатки вкушающая, как должно, по уставу, имея довольных, сытых домочадцев всегда, — жена с дхармою сопрягается. Свекрови-свёкра стопы ублажающая, достоинствами наделённая, к матери-отцу преданная всегда, какая жена, она подвигом богата. Брахманов, слабых, беззащитных, бедных, слепых, жалких также питает пищею какая жена, она мужу-верности причастна. Обет вершит какая всегда, трудный, хоть и слабого естества, мужем-мыслящая, мужу-благая, — она мужу-верности причастна. Заслуга это и подвиг, и небо это вечное, — какая жена, мужу высше-преданная да будет, мужу-обетная, благая. Муж ведь бог жён, муж — родич, муж — прибежище; мужу равного прибежища нет, или божества, как муж. Мужа милость или небо равны жене, или нет, — я неба не желала бы, когда ты недоволен, Махешвара. Если недолжное, беззаконие ли, или жизни-погубление муж велел бы, бедный ли, больной ли как-нибудь, в беде, во вражьей власти ли, брахмана-проклятием мучимый ли, — бедствия-дхармы рассмотрев, то да исполнится без колебания. Это, о бог, мною сказана жён-дхарма, по слову твоему; какая же так настроенная жена, она да будет дхармы причастна».

Versión

346e097b44c3 · publicado 22 jun 2026, 6:05:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con