Sanaka
गृहस्थस्य सदाचारं वक्ष्यामि मुनिसत्तम ॥ यद्रूतां सर्वपापानि नश्यंत्येव न संशयः
ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय पुरुषार्थाविरोधिनीम् ॥ वृत्तिं संचिंतयेद्विप्र कृतकेशप्रसाधनः
दिवासंध्यासु कर्णस्थब्रह्मसूत्र उदड्मुखः ॥ कुर्यान्मूत्रपुरीषे तु रात्रौ चेद्दक्षिणामुखः
शिरः प्रावृत्य वस्त्रेण ह्यंतर्द्धाय तृणैर्महीम् ॥ वहन्काष्टं करेणैकं तावन्मौनी भवेद्द्विजः
पथि गोष्टे नदीतीरे तडागगृहसन्निधौ ॥ तथा वृक्षस्य च्छायायां कांतारे वह्निसन्निधौ
देवालये तथोद्याने कृष्टभूमौ चतुष्पथे ॥ ब्राह्मणानां समीपे च तथा गोगुरुयोषिताम्
तुषांगारकपालेषु जलमध्ये तथैव च ॥ एवमादिषु देशेषु मलमूत्रं न कारयेत्
शौचे यत्नः सदा कार्यः शौचमूलो द्विजः स्मृतः ॥ शौचाचारविहीनस्य समस्तं कर्म निष्फलम्
gṛhasthasya sadācāraṃ vakṣyāmi munisattama || yadrūtāṃ sarvapāpāni naśyaṃtyeva na saṃśayaḥ
brāhme muhūrte cotthāya puruṣārthāvirodhinīm || vṛttiṃ saṃciṃtayedvipra kṛtakeśaprasādhanaḥ
divāsaṃdhyāsu karṇasthabrahmasūtra udaḍmukhaḥ || kuryānmūtrapurīṣe tu rātrau ceddakṣiṇāmukhaḥ
śiraḥ prāvṛtya vastreṇa hyaṃtarddhāya tṛṇairmahīm || vahankāṣṭaṃ kareṇaikaṃ tāvanmaunī bhaveddvijaḥ
pathi goṣṭe nadītīre taḍāgagṛhasannidhau || tathā vṛkṣasya cchāyāyāṃ kāṃtāre vahnisannidhau
devālaye tathodyāne kṛṣṭabhūmau catuṣpathe || brāhmaṇānāṃ samīpe ca tathā goguruyoṣitām
tuṣāṃgārakapāleṣu jalamadhye tathaiva ca || evamādiṣu deśeṣu malamūtraṃ na kārayet
śauce yatnaḥ sadā kāryaḥ śaucamūlo dvijaḥ smṛtaḥ || śaucācāravihīnasya samastaṃ karma niṣphalam
Санака: «Благое поведение домохозяина изреку, о лучший из муни; у соблюдающих его все грехи гибнут именно, нет сомнения. Встав в брахма-мухурту, о брахман, убрав волосы, да обдумывает он жизнь, не противную целям человека. Днём и в сумерки, со шнуром, положенным на ухо, лицом на север да творит он мочу и кал; ночью же — лицом на юг. Покрыв голову тканью, заслонив землю травами, неся палку одною рукою, до тех пор молчащим да будет дваждырождённый. На дороге, в коровнике, на берегу реки, вблизи пруда и дома, в тени дерева, в глуши, вблизи огня, в храме, в саду, на вспаханной земле, на перекрёстке, вблизи брахманов, коров, наставника и женщин, на шелухе, углях, черепках и посреди воды — в таких и прочих местах да не творит он кала и мочи. Усердие в чистоте всегда должно быть творимо; дваждырождённый укоренён чистотою. У лишённого чистоты в поведении всякое дело бесплодно».
4c8fec477a00 · publicado 4 sept 2026, 23:45:04 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
День начинают с раздумья о том, как прожить его «не противно целям человека». Прежде всякого обряда — вопрос, на что идёт жизнь.
Перечень мест, где нельзя справлять нужду, — это перечень общего: дорога, берег, пруд, поле, тень дерева. Правило чистоты оказывается правилом об общем добре.
Землю велено сперва прикрыть травою. Даже здесь предписано не оставлять следа.