Sanātana
देवाय षोडशान्यानि भुज्यंते षोडशात्मना ॥ सौवर्णं शिवमभ्यर्च्य कुम्भोपरि विधानवित्
तत्सर्वं धेनुसहितमाचार्य्याय प्रदापयेत् ॥ इदं कृत्वा व्रतं विप्र देव देवस्य शूलिनः
चतुर्दशाब्दं देहांतं भुक्तभोगः शिवं व्रजेत् ॥ आश्विने सितपक्षत्यां कृत्वाशोकव्रतं नरः
अशोको जायते विप्रधनधान्यसमन्वितः ॥ अशोकपूजनं तत्र कार्यं नियमतत्परैः
व्रतांते द्वादशे वर्षे मूर्तिं चाशोकशाखिनः ॥ समर्प्य गुरवे भक्त्या शिवलोके महीयते
अस्यामेव प्रतिपदि नवरात्रं समारभेत् ॥ पूर्वाह्णे पूजयेद्देवीं घटस्थापनपूर्वकम्
अंकुरारोपणं कृत्वा यवैर्गोधूममिश्रितैः ॥ ततः प्रतिदिनं कुर्यादेकभुक्तमयाचितम्
उपवासं यथाशक्ति पूजापाठजपादिकम् ॥ मार्कंण्डेय पुराणोक्तं चरितत्रितयं द्विज
पठनीयं नवदिनं भुक्तिमुक्ती अभीप्सता ॥ कुमारीपूजनं तत्र प्रशस्तं भोजनादिभिः
इत्थं कृत्वा व्रतं विप्र सर्वसिद्ध्यालयो नरः ॥ जायते भुवि दुर्गायाः प्रसादान्नात्र संशयः
अथोर्जसितपक्षत्यां नवरात्रोदितं चरेत् ॥ विशेषादन्नकूटाख्यं विष्णुप्रीतिविवर्धनम्
सर्वपाकैः सर्ददोहैः सर्वैः सर्वार्थसिद्धये ॥ कर्तव्यमन्नकूटं तु गोवर्द्धनसमर्चने
devāya ṣoḍaśānyāni bhujyaṃte ṣoḍaśātmanā || sauvarṇaṃ śivamabhyarcya kumbhopari vidhānavit
tatsarvaṃ dhenusahitamācāryyāya pradāpayet || idaṃ kṛtvā vrataṃ vipra deva devasya śūlinaḥ
caturdaśābdaṃ dehāṃtaṃ bhuktabhogaḥ śivaṃ vrajet || āśvine sitapakṣatyāṃ kṛtvāśokavrataṃ naraḥ
aśoko jāyate vipradhanadhānyasamanvitaḥ || aśokapūjanaṃ tatra kāryaṃ niyamatatparaiḥ
vratāṃte dvādaśe varṣe mūrtiṃ cāśokaśākhinaḥ || samarpya gurave bhaktyā śivaloke mahīyate
asyāmeva pratipadi navarātraṃ samārabhet || pūrvāhṇe pūjayeddevīṃ ghaṭasthāpanapūrvakam
aṃkurāropaṇaṃ kṛtvā yavairgodhūmamiśritaiḥ || tataḥ pratidinaṃ kuryādekabhuktamayācitam
upavāsaṃ yathāśakti pūjāpāṭhajapādikam || mārkaṃṇḍeya purāṇoktaṃ caritatritayaṃ dvija
paṭhanīyaṃ navadinaṃ bhuktimuktī abhīpsatā || kumārīpūjanaṃ tatra praśastaṃ bhojanādibhiḥ
itthaṃ kṛtvā vrataṃ vipra sarvasiddhyālayo naraḥ || jāyate bhuvi durgāyāḥ prasādānnātra saṃśayaḥ
athorjasitapakṣatyāṃ navarātroditaṃ caret || viśeṣādannakūṭākhyaṃ viṣṇuprītivivardhanam
sarvapākaiḥ sardadohaiḥ sarvaiḥ sarvārthasiddhaye || kartavyamannakūṭaṃ tu govarddhanasamarcane
«Шестнадцать иных — богу, шестнадцать вкушаются самим. Знающий устав, почтив золотого Шиву на кувшине, пусть отдаст всё то наставнику вместе с коровою. Совершив этот обет бога богов, Носителя трезубца, о брахман, четырнадцать лет и до конца тела, насладившийся наслаждениями идёт к Шиве. В ашвине, в светлую пратипаду, человек, совершив обет ашоки, становится беспечальным, о брахман, и с богатством и зерном; там усердным в правиле должно совершать почитание ашоки, а в конце обета, в двенадцатый год, поднеся с преданностью наставнику образ древа ашоки, величается он в мире Шивы. В эту же пратипаду пусть начнёт девятиночие: в предполуденное время пусть почитает Богиню, с предварительным установлением сосуда; совершив высев ростков ячменём, с пшеницею смешанным, пусть затем ежедневно совершает единократное вкушение, невыпрошенное, и пост по силам, почитание, чтение, джапу и прочее. Троякое деяние, изложенное в Маркандея-пуране, о дваждырождённый, должно читать девять дней желающему наслаждения и освобождения; похвально там и почитание девочек яствами и прочим. Так совершив обет, о брахман, человек становится на земле вместилищем всех совершенств милостью Дурги; сомнения здесь нет. Затем, в светлую пратипаду урджи, пусть совершает изложенное девятиночие, особо же — зовомое горою яств, возращающее радость Вишну: всеми варевами, со свежими удоями, всеми, ради достижения всех целей должно творить гору яств при почитании Говардхана».
e7a0c0b4ed1e · publicado 5 sept 2026, 20:57:46 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Осенний обряд расписан по шагам, и все они простые: поставить сосуд, высеять ячмень с пшеницей, есть раз в день и только то, чего не выпрашивал, девять дней читать три части повести о Богине, кормить девочек. Ни жертвы, ни огня; целое девятиночие держится на прорастающем зерне и на чтении вслух.
Выбрана при этом та самая повесть, которая в росписи Маркандеи стояла одною половиною стиха между сказаниями о ману. Здесь она уже названа предметом отдельного девятидневного чтения — видно, как строка из перечня стала обиходом.
Следующее новолуние даёт обряд другого склада: гора яств у Говардхана, «всеми варевами, со свежими удоями». Пост сменяется изобилием ровно через месяц, и оба состояния названы одинаково действенными; книга не считает воздержание и щедрость разными путями.