Vasiṣṭha
क्षीरोदमथने जाते कुण्डले चामृतस्रवं ॥ ये लब्धे दानवाञ्चित्वा पाताले धर्ममूर्त्तिना
मोहिन्या कर्णयोश्चक्रे स्वयमेव वृषांगदः ॥ अष्टोत्तरसहस्रैश्च धात्रीफलनिभैः शुभैः
मौक्तिकै रचितैः शुभ्रैर्हारो देव्याः कृतो हृदि ॥ निष्कं पलशतं स्वर्णं कुलिशायुतभूषितम्
हार लघूत्तरं चक्रे मातुर्नृपसुतस्तदा ॥ वलया वज्रखचिता द्विरष्टौ करयोर्द्वयोः
एकैके निष्ककोटीभिर्मूल्यविद्भिर्नरैः कृताः ॥ केयूरनूपुरौ तस्या अनर्घौ स नृपात्मजः
प्रददौ पितुरिष्टाया भूषणार्थं रविप्रभौ ॥ कटिसूत्रं तु शर्वाण्या यदासीत्पावकप्रभम्
तद्भ्रष्टं भयभीतायाः संग्रामे तारकामये ॥ कालनेमौ स्थिते राज्ये पतितं मूलपाचने
तद्गृहीतं तु दैत्येन मयेन लोकमायिना ॥ तं हत्वा मलये दैत्यं दैत्यकोटिसमावृतम्
संवत्सररणे घोरे पितुर्वचनकारणात् ॥ अवाप कटिसूत्रं तु दैत्यराजप्रियास्थितम्
तद्ददौ पितुरिष्टायाः सानन्दपुलको नृपः ॥ हिरण्यकशिपोः पूर्वं या भार्या लोकसुन्दरी
kṣīrodamathane jāte kuṇḍale cāmṛtasravaṃ || ye labdhe dānavāñcitvā pātāle dharmamūrttinā
mohinyā karṇayoścakre svayameva vṛṣāṃgadaḥ || aṣṭottarasahasraiśca dhātrīphalanibhaiḥ śubhaiḥ
mauktikai racitaiḥ śubhrairhāro devyāḥ kṛto hṛdi || niṣkaṃ palaśataṃ svarṇaṃ kuliśāyutabhūṣitam
hāra laghūttaraṃ cakre māturnṛpasutastadā || valayā vajrakhacitā dviraṣṭau karayordvayoḥ
ekaike niṣkakoṭībhirmūlyavidbhirnaraiḥ kṛtāḥ || keyūranūpurau tasyā anarghau sa nṛpātmajaḥ
pradadau pituriṣṭāyā bhūṣaṇārthaṃ raviprabhau || kaṭisūtraṃ tu śarvāṇyā yadāsītpāvakaprabham
tadbhraṣṭaṃ bhayabhītāyāḥ saṃgrāme tārakāmaye || kālanemau sthite rājye patitaṃ mūlapācane
tadgṛhītaṃ tu daityena mayena lokamāyinā || taṃ hatvā malaye daityaṃ daityakoṭisamāvṛtam
saṃvatsararaṇe ghore piturvacanakāraṇāt || avāpa kaṭisūtraṃ tu daityarājapriyāsthitam
taddadau pituriṣṭāyāḥ sānandapulako nṛpaḥ || hiraṇyakaśipoḥ pūrvaṃ yā bhāryā lokasundarī
Серьги, источающие амриту, случившиеся при пахтанье молочного океана, которые обретены были в патале, победив данавов, образом дхармы, — те Вришангада сам вдел в уши Мохини. Ожерелье, составленное из тысячи восьми белых жемчужин, прекрасных, подобных плоду амалаки, сделано на груди богини; и нишку в сто пал золота, украшенную алмазами, сделал тогда сын царя лёгким верхом к ожерелью матери. Запястья, усыпанные алмазами, дважды по восемь на обеих руках, каждое оценённое знатоками в кроры нишек, — сделаны; и бесценные наручи и ножные браслеты её, подобные блеском солнцу, дал тот сын царя для украшения любезной отцу. Поясок же, который был у Шарвани, подобный блеском огню, — тот утерян был ею, устрашённой в битве с Таракой; при Каланеми, пребывающем в царстве, упал он у корней варящих; и взят был тот дайтьей Майей, чародеем мира. Убив того дайтью на Малае, окружённого крорами дайтьев, в страшной годовой битве, по слову отца, обрёл он поясок, бывший у любимой царя дайтьев; и тот дал царевич любезной отцу, с радостью и вставшими волосками. Прежде у Хираньякашипу была жена, красавица мира…
a2b066b1bf42 · publicado 6 sept 2026, 0:39:02 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Каждое украшение имеет родословную: серьги из пахтанья океана, поясок Шарвани, утерянный в бою и добытый обратно за год войны. Даритель не покупает подарков — он отдаёт то, за что дрался.
Счёт при этом ведётся въедливо: тысяча восемь жемчужин, сто пал золота, дважды по восемь запястий. Роскошь описана как опись имущества, а не как восторг.
Вещи эти достались ему «по слову отца» — так сказано и о годовой войне на Малае. Всё, что он теперь кладёт к ногам мачехи, было добыто по отцовскому приказу; он возвращает добытое туда же, откуда пришёл приказ.