Vasu
प्रह्लादः सर्वदैत्यानां रामः शस्त्रभृतां यथा ॥ झषाणां मकरो यद्वन्मृगाणां मृगराड् यथा
वरुणो यादसां यद्वद्यमः संयमिनां यथा ॥ क्षीरोदः सागराणां च देवर्षिणां च नारदः
पुरोधसां यथा जीवः कालः कलयतां यथा ॥ ग्रहाणां भास्करो यद्वन्मंत्राणां प्रणवो यथा
कृत्यानां धर्मकार्यंच तद्वच्छ्रीपुरुषोत्तमम् ॥ पुरुषाख्यं सकृद्दृष्ट्वा सागरांतः सकृन्मतः
ब्रह्मविद्यां सकृज्ज्ञात्वा गर्भवासो न विद्यते ॥ एवं सर्वगुणोपेतं क्षेत्रं परमदुर्लभम्
आस्ते यत्र वरारोहे विख्यातं पुरुषोत्तमम् ॥ जगव्द्यापी स विश्वात्मा देवेशः पुरुषोत्तमः
जगद्योनिर्जगन्नाथस्तत्र सर्वं प्रतिष्ठितम् ॥ अजः शक्रश्च रुद्रश्च देवाश्चाग्निपुरोगमाः
निवसंति महाभागे तस्मिन्देशे सदैव हि ॥ गंधर्वाप्सरसः सिद्धाः पितरो देवमानुषाः
यक्षा विद्याघराश्चैव मुनयः शंसितव्रताः ॥ ऋषयो वालखिल्याद्याः कश्यपाद्याः प्रजेश्वराः
सुपर्णाः किन्नरा नागास्तथान्ये स्वर्गवासिनः ॥ सांगा वेदाश्च चत्वारो शास्त्राणि विविधानि च
इतिहासपुराणानि यज्ञाश्च बहुदक्षिणाः ॥ नद्यश्च विविधाः पुण्यास्तीर्थान्यायतनानि च
सागराश्च तथा शैलास्तस्मिन्देशे व्यवस्थिताः ॥ एवं पुण्यतमे देशे देवर्षिपितृसेविते
prahlādaḥ sarvadaityānāṃ rāmaḥ śastrabhṛtāṃ yathā || jhaṣāṇāṃ makaro yadvanmṛgāṇāṃ mṛgarāḍ yathā
varuṇo yādasāṃ yadvadyamaḥ saṃyamināṃ yathā || kṣīrodaḥ sāgarāṇāṃ ca devarṣiṇāṃ ca nāradaḥ
purodhasāṃ yathā jīvaḥ kālaḥ kalayatāṃ yathā || grahāṇāṃ bhāskaro yadvanmaṃtrāṇāṃ praṇavo yathā
kṛtyānāṃ dharmakāryaṃca tadvacchrīpuruṣottamam || puruṣākhyaṃ sakṛddṛṣṭvā sāgarāṃtaḥ sakṛnmataḥ
brahmavidyāṃ sakṛjjñātvā garbhavāso na vidyate || evaṃ sarvaguṇopetaṃ kṣetraṃ paramadurlabham
āste yatra varārohe vikhyātaṃ puruṣottamam || jagavdyāpī sa viśvātmā deveśaḥ puruṣottamaḥ
jagadyonirjagannāthastatra sarvaṃ pratiṣṭhitam || ajaḥ śakraśca rudraśca devāścāgnipurogamāḥ
nivasaṃti mahābhāge tasmindeśe sadaiva hi || gaṃdharvāpsarasaḥ siddhāḥ pitaro devamānuṣāḥ
yakṣā vidyāgharāścaiva munayaḥ śaṃsitavratāḥ || ṛṣayo vālakhilyādyāḥ kaśyapādyāḥ prajeśvarāḥ
suparṇāḥ kinnarā nāgāstathānye svargavāsinaḥ || sāṃgā vedāśca catvāro śāstrāṇi vividhāni ca
itihāsapurāṇāni yajñāśca bahudakṣiṇāḥ || nadyaśca vividhāḥ puṇyāstīrthānyāyatanāni ca
sāgarāśca tathā śailāstasmindeśe vyavasthitāḥ || evaṃ puṇyatame deśe devarṣipitṛsevite
как Прахлада среди всех дайтьев, как Рама среди носящих оружие, как макара среди рыб, как царь зверей среди зверей, как Варуна среди водных тварей, как Яма среди обуздавших, как молочный океан среди океанов, как Нарада среди божественных риши, как Джива среди домашних жрецов, как время среди исчисляющих, как солнце среди планет, как пранава среди мантр, как дело дхармы среди дел, — так же и Шри-Пурушоттама. Однажды увидев именуемого Пурушею, однажды почтён предел океана; однажды познав знание Брахмана, не бывает уже пребывания во чреве. Так, наделённое всеми достоинствами, весьма труднодостижимое поле пребывает там, где прославлен Пурушоттама, о прекраснобёдрая. Он проникает мир, душа вселенной, владыка богов Пурушоттама, лоно мира, Владыка мира; в Нём всё утверждено. Нерождённый, Шакра, Рудра и боги с Агни во главе живут в той стране всегда, о великая долею, — гандхарвы и апсары, сиддхи, предки, боги и люди, якши и видьядхары, молчальники, твёрдые в обете, риши, валакхильи и прочие, Кашьяпа и прочие владыки тварей, супарны, киннары, наги и иные небожители; и четыре Веды с ангами, различные шастры, итихасы и пураны, жертвы с обильными дарами, различные святые реки, тиртхи и святилища, океаны и горы утверждены в той стране. Так, в святейшей стране, чтимой богами, риши и предками,
b98bc4140639 · publicado 6 sept 2026, 15:57:47 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Перечень замыкается неожиданно: не богом и не героем, а «делом дхармы среди дел». Место сравнено с поступком, а не с предметом.
Здесь впервые названо имя — Джаганнатха, Владыка мира. Дальше вся глава будет о Нём, и потому перечень уподоблений оборван именно на этом слове.
В стране собрано всё: боги, звери, Веды, реки, горы, даже сами жертвы. Это способ сказать, что паломнику незачем идти дальше, — всё, что он мог бы искать, уже стоит здесь.