रूपेणाप्रतिमा लोके सुस्वरं गीतमुत्तमम् । गायमाना जरा राजन्नार्यारूपेण वै तदा
तस्या गीतविलासेन हास्येन ललितेन च । मधुरालापतस्तस्य कन्दर्पस्य च मायया
मोहितस्तेन भावेन दिव्येन चरितेन च । बलेश्चैव यथारूपं विन्ध्यावल्या यथा पुरा
वामनस्य यथा रूपं चक्रे मारोऽथ तादृशम् । सूत्रधारः स्वयं कामो वसन्तः पारिपार्श्वकः
नटीवेषधरा जाता सा रतिर्हृष्टवल्लभा । नेपथ्यान्तश्चरी राजन्सा तस्मिन्नृत्यकर्मणि
मकरन्दो महाप्राज्ञः क्षोभयामास भूपतिम् । यथा यथा पश्यति नृत्यमुत्तमं गीतं समाकर्णति स क्षितीशः
तथा तथा मोहितवान्स भूपतिं नटीप्रणीतेन महानुभावः
rūpeṇāpratimā loke susvaraṃ gītamuttamam | gāyamānā jarā rājannāryārūpeṇa vai tadā
tasyā gītavilāsena hāsyena lalitena ca | madhurālāpatastasya kandarpasya ca māyayā
mohitastena bhāvena divyena caritena ca | baleścaiva yathārūpaṃ vindhyāvalyā yathā purā
vāmanasya yathā rūpaṃ cakre māro'tha tādṛśam | sūtradhāraḥ svayaṃ kāmo vasantaḥ pāripārśvakaḥ
naṭīveṣadharā jātā sā ratirhṛṣṭavallabhā | nepathyāntaścarī rājansā tasminnṛtyakarmaṇi
makarando mahāprājñaḥ kṣobhayāmāsa bhūpatim | yathā yathā paśyati nṛtyamuttamaṃ gītaṃ samākarṇati sa kṣitīśaḥ
tathā tathā mohitavānsa bhūpatiṃ naṭīpraṇītena mahānubhāvaḥ
«Несравненная обликом в мире, сладкогласно поющая наилучшую песнь, — то была Старость, о царь, в облике женщины. Игрою её пения, смехом и негою, сладкою речью и мороком того Кандарпы, тем чувством и божественным действом был он обольщён. Каков был облик Бали и каков — Виндхьявали в старину, и каков был облик Ваманы, — такой же сотворил тогда Мара. Устроителем действа был сам Кама, Весна — его подручным; а Рати, любимая радостного, стала в наряде лицедейки; она же, о царь, ходила и за занавесом в том пляшущем действе. И Макаранда, великомудрый, взволновал владыку земли: чем больше смотрел тот владыка земли на прекрасную пляску и слушал пение, тем больше обольщал он, ведущий лицедейку, царя, великого достоинством.
9ab6efeaf235 · publicado 3 sept 2026, 4:13:35 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Певицей выведена сама Старость — та, которую царь одолел именем. Ловушка выбрана с умыслом: не соперник, а побеждённое, вернувшееся в наряде красавицы. (Чтение «джара» здесь единственно возможное по рукописи, хотя и неожиданное.) И действо расписано по ремеслу — сутрадхара, подручный, лицедейка, тот, кто за занавесом: обольщение тут работа целой труппы, а не случай.