धर्मार्थकामतत्त्वज्ञः स्मृतिमान् प्रतिभावनान् । लौकिके समयाचरे कृतकल्पो विशारदः ॥
शास्त्रज्ञश् च कृतज्ञश् च पुरुषान्तरकोविदः । यः प्रग्रहानुग्रहयोर् यथान्यायं विचक्षणः ॥
आयकर्मण्य् उपायज्ञः संदृष्टव्ययकर्मवित् । श्रैष्ठ्यं शास्त्रसमूहेषु प्राप्तो व्यामिश्रकेष्व् अपि ॥
अर्थधर्मौ च संगृह्य सुखतन्त्रो न चालसः । वैहारिकाणां शिल्पानां विज्ञातार्थविभागवित् ॥
आरोहे विनये चैव युक्तो वारणवाजिनाम् । धनुर्वेदविदां श्रेष्ठो लोके ऽतिरथसंमतः ॥
अभियाता प्रहर्ता च सेनानयविशारदः । अप्रधृष्यश् च संग्रामे क्रुद्धैर् अपि सुरासुरैः ॥
अनसूयो जितक्रोधो न दृप्तो न च मत्सरी । न चावमन्ता भूतानां न च कालवशानुगः ॥
dharmārthakāmatattvajñaḥ smṛtimān pratibhāvanān | laukike samayācare kṛtakalpo viśāradaḥ ||
śāstrajñaś ca kṛtajñaś ca puruṣāntarakovidaḥ | yaḥ pragrahānugrahayor yathānyāyaṃ vicakṣaṇaḥ ||
āyakarmaṇy upāyajñaḥ saṃdṛṣṭavyayakarmavit | śraiṣṭhyaṃ śāstrasamūheṣu prāpto vyāmiśrakeṣv api ||
arthadharmau ca saṃgṛhya sukhatantro na cālasaḥ | vaihārikāṇāṃ śilpānāṃ vijñātārthavibhāgavit ||
ārohe vinaye caiva yukto vāraṇavājinām | dhanurvedavidāṃ śreṣṭho loke 'tirathasaṃmataḥ ||
abhiyātā prahartā ca senānayaviśāradaḥ | apradhṛṣyaś ca saṃgrāme kruddhair api surāsuraiḥ ||
anasūyo jitakrodho na dṛpto na ca matsarī | na cāvamantā bhūtānāṃ na ca kālavaśānugaḥ ||
Рама знал сущность дхармы, пользы и желания; обладал памятью и быстрым разумом; был сведущ в мирских делах и правилах поведения. Он знал шастры, помнил оказанное добро и понимал различия между людьми; в наказании и милости был проницателен и действовал по справедливости. Он знал способы пополнения казны и видел, как должны учитываться расходы; достиг мастерства в разных корпусах знаний. Соединяя пользу и дхарму, он не погружался в удовольствие и не был ленив. Он понимал смысл и разделы развлекательных искусств, был искусен в езде и управлении слонами и конями, а среди знатоков Дханурведы считался лучшим и был признан великим воином. Он умел выступать в поход, поражать врага и вести войско; в битве был неодолим даже для разгневанных богов и асуров. При этом он не завидовал, владел гневом, не был заносчивым и ревнивым, не презирал живых существ и не плыл беспомощно по воле времени.
beea9d42374a · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Царская подготовка Рамы соединяет внутреннюю и внешнюю силу. Он знает управление, экономику, искусство войны и человеческие характеры, но эти способности не отделены от дхармы: власть не должна превращаться в леность, гордость, зависть или презрение к живым существам.