द्विजाति चरितो धर्मः शास्त्रदृष्टः सनातनः । यदि ते धर्मनिरते त्वया पुत्रे विवासिते ॥
गतिर् एवाक् पतिर् नार्या द्वितीया गतिर् आत्मजः । तृतीया ज्ञातयो राजंश् चतुर्थी नेह विद्यते ॥
तत्र त्वं चैव मे नास्ति रामश् च वनम् आश्रितः । न वनं गन्तुम् इच्छामि सर्वथा हि हता त्वया ॥
हतं त्वया राज्यम् इदं सराष्ट्रं; हतस् तथात्मा सह मन्त्रिभिश् च । हता सपुत्रास्मि हताश् च पौराः; सुतश् च भार्या च तव प्रहृष्टौ ॥
dvijāti carito dharmaḥ śāstradṛṣṭaḥ sanātanaḥ | yadi te dharmanirate tvayā putre vivāsite ||
gatir evāk patir nāryā dvitīyā gatir ātmajaḥ | tṛtīyā jñātayo rājaṃś caturthī neha vidyate ||
tatra tvaṃ caiva me nāsti rāmaś ca vanam āśritaḥ | na vanaṃ gantum icchāmi sarvathā hi hatā tvayā ||
hataṃ tvayā rājyam idaṃ sarāṣṭraṃ; hatas tathātmā saha mantribhiś ca | hatā saputrāsmi hatāś ca paurāḥ; sutaś ca bhāryā ca tava prahṛṣṭau ||
«Если вечная дхарма, установленная шастрой и исполняемая дваждырождёнными, ещё имеет силу для тебя, преданного дхарме, когда тобой изгнан сын, то знай: первая опора женщины — муж, вторая опора — сын, третья — родичи, о царь; четвёртой в этом мире нет. Но среди этих опор тебя у меня нет, а Рама ушёл в лес. И идти в лес я не хочу: ведь тобой я полностью погублена. Тобой разрушено это царство вместе со страной; так же погублен ты сам вместе с министрами. Я с сыном погублена, погублены и горожане; а твой сын и твоя жена довольны».
ec53d9ef13bf · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Каусалья говорит не только как мать, но и как царица, у которой отняты все законные опоры. Когда муж перестаёт быть защитой, а сын удалён в лес, дхарма дома оказывается разорванной изнутри.