स तत्र मणिभूमीश् च राजतीश् च मनोरमाः । तथा काञ्चनभूमीश् च विचरन् ददृशे कपिः ॥
वापीश् च विविधाकाराः पूर्णाः परमवारिणा । महार्हैर् मणिसोपानैर् उपपन्नास् ततस् ततः ॥
मुक्ताप्रवालसिकता स्फटिकान्तरकुट्टिमाः । काञ्चनैस् तरुभिश् चित्रैस् तीरजैर् उपशोभिताः ॥
फुल्लपद्मोत्पलवनाश् चक्रवाकोपकूजिताः । नत्यूहरुतसंघुष्टा हंससारसनादिताः ॥
दीर्घाभिर् द्रुमयुक्ताभिः सरिद्भिश् च समन्ततः । अमृतोपमतोयाभिः शिवाभिर् उपसंस्कृताः ॥
लताशतैर् अवतताः सन्तानकसमावृताः । नानागुल्मावृतवनाः करवीरकृतान्तराः ॥
ततो ऽम्बुधरसंकाशं प्रवृद्धशिखरं गिरिम् । विचित्रकूटं कूटैश् च सर्वतः परिवारितम् ॥
शिलागृहैर् अवततं नानावृक्षैः समावृतम् । ददर्श कपिशार्दूलो रम्यं जगति पर्वतम् ॥
ददर्श च नगात् तस्मान् नदीं निपतितां कपिः । अङ्काद् इव समुत्पत्य प्रियस्य पतितां प्रियाम् ॥
जले निपतिताग्रैश् च पादपैर् उपशोभिताम् । वार्यमाणाम् इव क्रुद्धां प्रमदां प्रियबन्धुभिः ॥
पुनर् आवृत्ततोयां च ददर्श स महाकपिः । प्रसन्नाम् इव कान्तस्य कान्तां पुनर् उपस्थिताम् ॥
तस्यादूरात् स पद्मिन्यो नानाद्विजगणायुताः । ददर्श कपिशार्दूलो हनुमान् मारुतात्मजः ॥
कृत्रिमां दीर्घिकां चापि पूर्णां शीतेन वारिणा । मणिप्रवरसोपानां मुक्तासिकतशोभिताम् ॥
विविधैर् मृगसंघैश् च विचित्रां चित्रकाननाम् । प्रासादैः सुमहद्भिश् च निर्मितैर् विश्वकर्मणा । काननैः कृत्रिमैश् चापि सर्वतः समलंकृताम् ॥
ये के चित् पादपास् तत्र पुष्पोपगफलोपगाः । सच्छत्राः सवितर्दीकाः सर्वे सौवर्णवेदिकाः ॥
लताप्रतानैर् बहुभिः पर्णैश् च बहुभिर् वृताम् । काञ्चनीं शिंशुपाम् एकां ददर्श स महाकपिः ॥
सो ऽपश्यद् भूमिभागांश् च गर्तप्रस्रवणानि च । सुवर्णवृक्षान् अपरान् ददर्श शिखिसंनिभान् ॥
तेषां द्रुमाणां प्रभया मेरोर् इव महाकपिः । अमन्यत तदा वीरः काञ्चनो ऽस्मीति वानरः ॥
तां काञ्चनैस् तरुगणैर् मारुतेन च वीजिताम् । किङ्किणीशतनिर्घोषां दृष्ट्वा विस्मयम् आगमत् ॥
sa tatra maṇibhūmīś ca rājatīś ca manoramāḥ | tathā kāñcanabhūmīś ca vicaran dadṛśe kapiḥ ||
vāpīś ca vividhākārāḥ pūrṇāḥ paramavāriṇā | mahārhair maṇisopānair upapannās tatas tataḥ ||
muktāpravālasikatā sphaṭikāntarakuṭṭimāḥ | kāñcanais tarubhiś citrais tīrajair upaśobhitāḥ ||
phullapadmotpalavanāś cakravākopakūjitāḥ | natyūharutasaṃghuṣṭā haṃsasārasanāditāḥ ||
dīrghābhir drumayuktābhiḥ saridbhiś ca samantataḥ | amṛtopamatoyābhiḥ śivābhir upasaṃskṛtāḥ ||
latāśatair avatatāḥ santānakasamāvṛtāḥ | nānāgulmāvṛtavanāḥ karavīrakṛtāntarāḥ ||
tato 'mbudharasaṃkāśaṃ pravṛddhaśikharaṃ girim | vicitrakūṭaṃ kūṭaiś ca sarvataḥ parivāritam ||
śilāgṛhair avatataṃ nānāvṛkṣaiḥ samāvṛtam | dadarśa kapiśārdūlo ramyaṃ jagati parvatam ||
dadarśa ca nagāt tasmān nadīṃ nipatitāṃ kapiḥ | aṅkād iva samutpatya priyasya patitāṃ priyām ||
jale nipatitāgraiś ca pādapair upaśobhitām | vāryamāṇām iva kruddhāṃ pramadāṃ priyabandhubhiḥ ||
punar āvṛttatoyāṃ ca dadarśa sa mahākapiḥ | prasannām iva kāntasya kāntāṃ punar upasthitām ||
tasyādūrāt sa padminyo nānādvijagaṇāyutāḥ | dadarśa kapiśārdūlo hanumān mārutātmajaḥ ||
kṛtrimāṃ dīrghikāṃ cāpi pūrṇāṃ śītena vāriṇā | maṇipravarasopānāṃ muktāsikataśobhitām ||
vividhair mṛgasaṃghaiś ca vicitrāṃ citrakānanām | prāsādaiḥ sumahadbhiś ca nirmitair viśvakarmaṇā | kānanaiḥ kṛtrimaiś cāpi sarvataḥ samalaṃkṛtām ||
ye ke cit pādapās tatra puṣpopagaphalopagāḥ | sacchatrāḥ savitardīkāḥ sarve sauvarṇavedikāḥ ||
latāpratānair bahubhiḥ parṇaiś ca bahubhir vṛtām | kāñcanīṃ śiṃśupām ekāṃ dadarśa sa mahākapiḥ ||
so 'paśyad bhūmibhāgāṃś ca gartaprasravaṇāni ca | suvarṇavṛkṣān aparān dadarśa śikhisaṃnibhān ||
teṣāṃ drumāṇāṃ prabhayā meror iva mahākapiḥ | amanyata tadā vīraḥ kāñcano 'smīti vānaraḥ ||
tāṃ kāñcanais tarugaṇair mārutena ca vījitām | kiṅkiṇīśatanirghoṣāṃ dṛṣṭvā vismayam āgamat ||
Бродя там, обезьяна увидел очаровательные драгоценные, серебряные и золотые площадки; пруды разных форм, полные превосходной воды, тут и там снабжённые драгоценными лестницами. Их песок был из жемчуга и коралла, внутренние полы — хрустальные, а берега украшали пёстрые золотые деревья. Там были цветущие заросли лотосов и утпал, слышались чакраваки, водяные птицы, лебеди и журавли; со всех сторон их украшали длинные благие реки с деревьями и водами, подобными нектару. Рощи были покрыты сотнями лиан, окружены сантанаками, наполнены разными кустарниками, а промежутки заполняли олеандры. Затем тигр обезьян увидел прекрасную в мире гору: подобную туче, с высокой пёстрой вершиной, окружённую со всех сторон другими вершинами, покрытую каменными домиками и разными деревьями. С этой горы обезьяна увидел падающую реку, словно любимая, вскочив с коленей возлюбленного, упала вниз. Её украшали деревья, чьи верхушки опускались в воду; она была похожа на разгневанную женщину, которую удерживают дорогие родственники. Затем великий обезьяна увидел её воды снова возвращающимися, словно умиротворённая любимая снова подошла к своему возлюбленному. Недалеко от неё Хануман, сын Ветра, тигр обезьян, увидел лотосовые пруды, наполненные разными стаями птиц, и искусственный длинный пруд, полный прохладной воды, с лестницами из лучших драгоценных камней и украшенный жемчужным песком. Всё это было пёстро стаями зверей и рощами, украшено со всех сторон огромными дворцами, созданными Вишвакармой, и искусственными лесами. Все деревья, какие там были, цвели и плодоносили, имели зонтики, площадки и золотые подставки. Великий обезьяна увидел одну золотую шимшупу, покрытую множеством побегов лиан и листьев. Он увидел участки земли, ямы с источниками и другие золотые деревья, сияющие как огонь. От сияния этих деревьев герой-обезьяна подумал тогда: «Я стал золотым, как Меру». Увидев рощу, овеваемую ветром, с золотыми рядами деревьев и звоном сотен колокольчиков, он пришёл в изумление.
114e19363ac4 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Роща Ашока выглядит как искусно устроенный рай, но в повествовании это ещё и место испытания. Там, где всё сияет золотом, Хануман ищет не богатство, а след скорбящей Ситы.