हा राम हा लक्ष्मण हा सुमित्रे; हा राम मातः सह मे जनन्या । एषा विपद्याम्य् अहम् अल्पभाग्या; महार्णवे नौर् इव मूढ वाता ॥
तरस्विनौ धारयता मृगस्य; सत्त्वेन रूपं मनुजेन्द्रपुत्रौ । नूनं विशस्तौ मम कारणात् तौ; सिंहर्षभौ द्वाव् इव वैद्युतेन ॥
नूनं स कालो मृगरूपधारी; माम् अल्पभाग्यां लुलुभे तदानीम् । यत्रार्यपुत्रं विससर्ज मूढा; रामानुजं लक्ष्मणपूर्वकं च ॥
हा राम सत्यव्रत दीर्घवाहो; हा पूर्णचन्द्रप्रतिमानवक्त्र । हा जीवलोकस्य हितः प्रियश् च; वध्यां न मां वेत्सि हि राक्षसानाम् ॥
अनन्यदेवत्वम् इयं क्षमा च; भूमौ च शय्या नियमश् च धर्मे । पतिव्रतात्वं विफलं ममेदं; कृतं कृतघ्नेष्व् इव मानुषाणाम् ॥
मोघो हि धर्मश् चरितो ममायं; तथैकपत्नीत्वम् इदं निरर्थम् । या त्वां न पश्यामि कृशा विवर्णा; हीना त्वया संगमने निराशा ॥
पितुर् निर्देशं नियमेन कृत्वा; वनान् निवृत्तश् चरितव्रतश् च । स्त्रीभिस् तु मन्ये विपुलेक्षणाभिः; संरंस्यसे वीतभयः कृतार्थः ॥
अहं तु राम त्वयि जातकामा; चिरं विनाशाय निबद्धभावा । मोघं चरित्वाथ तपोव्रतं च; त्यक्ष्यामि धिग् जीवितम् अल्पभाग्या ॥
सा जीवितं क्षिप्रम् अहं त्यजेयं; विषेण शस्त्रेण शितेन वापि । विषस्य दाता न तु मे ऽस्ति कश् चिच्; छस्त्रस्य वा वेश्मनि राक्षसस्य ॥
hā rāma hā lakṣmaṇa hā sumitre; hā rāma mātaḥ saha me jananyā | eṣā vipadyāmy aham alpabhāgyā; mahārṇave naur iva mūḍha vātā ||
tarasvinau dhārayatā mṛgasya; sattvena rūpaṃ manujendraputrau | nūnaṃ viśastau mama kāraṇāt tau; siṃharṣabhau dvāv iva vaidyutena ||
nūnaṃ sa kālo mṛgarūpadhārī; mām alpabhāgyāṃ lulubhe tadānīm | yatrāryaputraṃ visasarja mūḍhā; rāmānujaṃ lakṣmaṇapūrvakaṃ ca ||
hā rāma satyavrata dīrghavāho; hā pūrṇacandrapratimānavaktra | hā jīvalokasya hitaḥ priyaś ca; vadhyāṃ na māṃ vetsi hi rākṣasānām ||
ananyadevatvam iyaṃ kṣamā ca; bhūmau ca śayyā niyamaś ca dharme | pativratātvaṃ viphalaṃ mamedaṃ; kṛtaṃ kṛtaghneṣv iva mānuṣāṇām ||
mogho hi dharmaś carito mamāyaṃ; tathaikapatnītvam idaṃ nirartham | yā tvāṃ na paśyāmi kṛśā vivarṇā; hīnā tvayā saṃgamane nirāśā ||
pitur nirdeśaṃ niyamena kṛtvā; vanān nivṛttaś caritavrataś ca | strībhis tu manye vipulekṣaṇābhiḥ; saṃraṃsyase vītabhayaḥ kṛtārthaḥ ||
ahaṃ tu rāma tvayi jātakāmā; ciraṃ vināśāya nibaddhabhāvā | moghaṃ caritvātha tapovrataṃ ca; tyakṣyāmi dhig jīvitam alpabhāgyā ||
sā jīvitaṃ kṣipram ahaṃ tyajeyaṃ; viṣeṇa śastreṇa śitena vāpi | viṣasya dātā na tu me 'sti kaś cic; chastrasya vā veśmani rākṣasasya ||
«О Рама! О Лакшмана! О Сумитра! О мать Рамы, вместе с моей матерью! Я, малосчастливая, погибаю, как лодка в великом океане, сбитая ветром. Наверное, те два могучих сына царя людей, принявшие оленя за настоящее существо, убиты из-за меня, как лев и бык молнией. Верно, тот рок в облике оленя тогда соблазнил меня, несчастную, когда я, смущённая, отправила благородного мужа и младшего брата Рамы вслед за ним. О Рама, верный истинному обету, длиннорукий! О ты, чьё лицо подобно полной луне! О благой и дорогой всему живому миру! Ты не знаешь, что я обречена у ракшасов. Моя верность одному божеству, моё терпение, ложе на земле, обет дхармы и верность мужу стали бесплодны, словно добро, сделанное неблагодарным людям. Тщетна эта дхарма, которую я исполняла; бессмысленно и это единожёнство, если я, исхудавшая, бледная, лишённая тебя, не вижу тебя и не надеюсь на встречу. Может быть, ты, исполнив приказ отца, завершив обет и вернувшись из леса, теперь, свободный от страха и достигший цели, наслаждаешься с широкоокими женщинами. А я, Рама, с любовью, родившейся к тебе, долго привязанная к гибели, тщетно исполнив подвиг и обеты, оставлю эту жизнь — позор ей, жизни несчастной. Я быстро оставила бы жизнь ядом или острым оружием, но в доме ракшаса нет никого, кто дал бы мне яд или оружие».
6555442c3781 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
В этих словах скорбь Ситы касается даже того, что для неё свято: обетов, верности и надежды. Но это не отрицание дхармы, а речь сердца, доведённого разлукой до предела.