राघवः संनिवेश्यैवं सैन्यं स्वं रक्षसां वधे । संमन्त्र्य मन्त्रिभिः सार्धं निश्चित्य च पुनः पुनः ॥
आनन्तर्यम् अभिप्रेप्सुः क्रमयोगार्थतत्त्ववित् । विभीषणस्यानुमते राजधर्मम् अनुस्मरन् । अङ्गदं वालितनयं समाहूयेदम् अब्रवीत् ॥
गत्वा सौम्य दशग्रीवं ब्रूहि मद्वचनात् कपे । लङ्घयित्वा पुरीं लङ्कां भयं त्यक्त्वा गतव्यथः ॥
भ्रष्टश्रीकगतैश्वर्यमुमूर्षो नष्टचेतनः । ऋषीणां देवतानां च गन्धर्वाप्सरसां तथा ॥
नागानाम् अथ यक्षाणां राज्ञां च रजनीचर । यच् च पापं कृतं मोहाद् अवलिप्तेन राक्षस ॥
नूनम् अद्य गतो दर्पः स्वयम्भू वरदानजः । यस्य दण्डधरस् ते ऽहं दाराहरणकर्शितः । दण्डं धारयमाणस् तु लङ्काद्वरे व्यवस्थितः ॥
पदवीं देवतानां च महर्षीणां च राक्षस । राजर्षीणां च सर्वेणां गमिष्यसि मया हतः ॥
बलेन येन वै सीतां मायया राक्षसाधम । माम् अतिक्रामयित्वा त्वं हृतवांस् तद् विदर्शय ॥
अराक्षसम् इमं लोकं कर्तास्मि निशितैः शरैः । न चेच् छरणम् अभ्येषि माम् उपादाय मैथिलीम् ॥
धर्मात्मा रक्षसां श्रेष्ठः संप्राप्तो ऽयं विभीषणः । लङ्कैश्वर्यं ध्रुवं श्रीमान् अयं प्राप्नोत्य् अकण्टकम् ॥
न हि राज्यम् अधर्मेण भोक्तुं क्षणम् अपि त्वया । शक्यं मूर्खसहायेन पापेनाविजितात्मना ॥
युध्यस्व वा धृतिं कृत्वा शौर्यम् आलम्ब्य राक्षस । मच्छरैस् त्वं रणे शान्तस् ततः पूतो भविष्यसि ॥
यद्य् आविशसि लोकांस् त्रीन् पक्षिभूतो मनोजवः । मम चक्षुष्पथं प्राप्य न जीवन् प्रतियास्यसि ॥
ब्रवीमि त्वां हितं वाक्यं क्रियताम् और्ध्वदेकिकम् । सुदृष्टा क्रियतां लङ्का जीवितं ते मयि स्थितम् ॥
इत्य् उक्तः स तु तारेयो रामेणाक्लिष्टकर्मणा । जगामाकाशम् आविश्य मूर्तिमान् इव हव्यवाट् ॥
सो ऽतिपत्य मुहूर्तेन श्रीमान् रावणमन्दिरम् । ददर्शासीनम् अव्यग्रं रावणं सचिवैः सह ॥
ततस् तस्याविदूरेण निपत्य हरिपुंगवः । दीप्ताग्निसदृशस् तस्थाव् अङ्गदः कनकाङ्गदः ॥
तद् रामवचनं सर्वम् अन्यूनाधिकम् उत्तमम् । सामात्यं श्रावयाम् आस निवेद्यात्मानम् आत्मना ॥
rāghavaḥ saṃniveśyaivaṃ sainyaṃ svaṃ rakṣasāṃ vadhe | saṃmantrya mantribhiḥ sārdhaṃ niścitya ca punaḥ punaḥ ||
ānantaryam abhiprepsuḥ kramayogārthatattvavit | vibhīṣaṇasyānumate rājadharmam anusmaran | aṅgadaṃ vālitanayaṃ samāhūyedam abravīt ||
gatvā saumya daśagrīvaṃ brūhi madvacanāt kape | laṅghayitvā purīṃ laṅkāṃ bhayaṃ tyaktvā gatavyathaḥ ||
bhraṣṭaśrīkagataiśvaryamumūrṣo naṣṭacetanaḥ | ṛṣīṇāṃ devatānāṃ ca gandharvāpsarasāṃ tathā ||
nāgānām atha yakṣāṇāṃ rājñāṃ ca rajanīcara | yac ca pāpaṃ kṛtaṃ mohād avaliptena rākṣasa ||
nūnam adya gato darpaḥ svayambhū varadānajaḥ | yasya daṇḍadharas te 'haṃ dārāharaṇakarśitaḥ | daṇḍaṃ dhārayamāṇas tu laṅkādvare vyavasthitaḥ ||
padavīṃ devatānāṃ ca maharṣīṇāṃ ca rākṣasa | rājarṣīṇāṃ ca sarveṇāṃ gamiṣyasi mayā hataḥ ||
balena yena vai sītāṃ māyayā rākṣasādhama | mām atikrāmayitvā tvaṃ hṛtavāṃs tad vidarśaya ||
arākṣasam imaṃ lokaṃ kartāsmi niśitaiḥ śaraiḥ | na cec charaṇam abhyeṣi mām upādāya maithilīm ||
dharmātmā rakṣasāṃ śreṣṭhaḥ saṃprāpto 'yaṃ vibhīṣaṇaḥ | laṅkaiśvaryaṃ dhruvaṃ śrīmān ayaṃ prāpnoty akaṇṭakam ||
na hi rājyam adharmeṇa bhoktuṃ kṣaṇam api tvayā | śakyaṃ mūrkhasahāyena pāpenāvijitātmanā ||
yudhyasva vā dhṛtiṃ kṛtvā śauryam ālambya rākṣasa | maccharais tvaṃ raṇe śāntas tataḥ pūto bhaviṣyasi ||
yady āviśasi lokāṃs trīn pakṣibhūto manojavaḥ | mama cakṣuṣpathaṃ prāpya na jīvan pratiyāsyasi ||
bravīmi tvāṃ hitaṃ vākyaṃ kriyatām aurdhvadekikam | sudṛṣṭā kriyatāṃ laṅkā jīvitaṃ te mayi sthitam ||
ity uktaḥ sa tu tāreyo rāmeṇākliṣṭakarmaṇā | jagāmākāśam āviśya mūrtimān iva havyavāṭ ||
so 'tipatya muhūrtena śrīmān rāvaṇamandiram | dadarśāsīnam avyagraṃ rāvaṇaṃ sacivaiḥ saha ||
tatas tasyāvidūreṇa nipatya haripuṃgavaḥ | dīptāgnisadṛśas tasthāv aṅgadaḥ kanakāṅgadaḥ ||
tad rāmavacanaṃ sarvam anyūnādhikam uttamam | sāmātyaṃ śrāvayām āsa nivedyātmānam ātmanā ||
Так разместив своё войско для уничтожения ракшасов, Рагхава посоветовался с советниками, снова и снова принял решение и, желая достичь непосредственного результата, зная суть порядка, связи и цели, с согласия Вибхишаны и помня царскую дхарму, позвал Ангаду, сына Вали, и сказал: «О мягкий ванар, иди к Десятиглавому. Перепрыгни город Ланку, оставь страх, будь без тревоги и передай ему моё слово: “О лишённый славы, утративший власть, обречённый, потерявший рассудок ночной скиталец, о ракшас! Какое зло ты, заносчивый, из заблуждения совершил против мудрецов, богов, гандхарвов, апсар, нагов, якшей и царей! Несомненно, сегодня исчезла твоя гордость, рождённая даром Саморождённого: я, измученный похищением жены, стою у ворот Ланки как носитель твоего наказания. О ракшас, убитый мной, ты достигнешь пути богов, великих мудрецов и всех царственных мудрецов. О низший из ракшасов, покажи теперь ту силу, которой ты обманом похитил Ситу, обойдя меня. Я сделаю этот мир свободным от ракшасов острыми стрелами, если ты не придёшь ко мне за прибежищем, приведя Майтхили. Этот праведнодушный Вибхишана, лучший из ракшасов, пришёл ко мне; славный он несомненно получит власть над Ланкой без препятствий. Ведь ты, грешный, не победивший себя и окружённый глупыми помощниками, не можешь даже миг править царством через адхарму. Или же сражайся, собрав стойкость и опершись на доблесть, о ракшас: усмирённый моими стрелами в битве, ты станешь очищенным. Даже если, став птицей и быстрым как мысль, ты войдёшь в три мира, попав в поле моего зрения, ты не вернёшься живым. Я говорю тебе полезное слово: совершай посмертные обряды, хорошо посмотри на Ланку; твоя жизнь зависит от меня”». Получив такое поручение от Рамы безупречного действия, сын Тары вошёл в небо и полетел, словно воплощённый жертвенный огонь. За мгновение славный Ангада перелетел к дворцу Раваны и увидел Равану, сидящего спокойно вместе с советниками. Тогда лучший из ванар, подобный пылающему огню, Ангада с золотыми браслетами опустился недалеко от него и встал. Сообщив о себе, он передал Раване с министрами всё высшее слово Рамы без убавления и прибавления.
a65b157cb3ed · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Даже перед решительной битвой Рама действует через царскую дхарму: совет, ясное решение, посольство и открытое предупреждение. Сила не отменяет порядка, а служит ему.