तच् छ्रुत्वा भाषितं तस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः । द्वाःस्थः कुमाराव् आहूय राघवाय न्यवेदयत् ॥
दृष्ट्वा तु राघवः प्राप्तौ प्रियौ भरतलक्ष्मणौ । परिष्वज्य ततो रामो वाक्यम् एतद् उवाच ह ॥
कृतं मया यथातथ्यं द्विजकार्यम् अनुत्तमम् । धर्मसेतुमतो भूयः कर्तुम् इच्छामि राघवौ ॥
युवाभ्याम् आत्मभूताभ्यां राजसूयम् अनुत्तमम् । सहितो यष्टुम् इच्छामि तत्र धर्मो हि शाश्वतः ॥
इष्ट्वा तु राजसूयेन मित्रः शत्रुनिबर्हणः । सुहुतेन सुयज्ञेन वरुणत्वम् उपागमत् ॥
सोमश् च राजसूयेन इष्ट्वा धर्मेण धर्मवित् । प्राप्तश् च सर्वलोकानां कीर्तिं स्थानं च शाश्वतम् ॥
अस्मिन्न् अहनि यच् छ्रेयश् चिन्त्यतां तन् मया सह । हितं चायति युक्तं च प्रयतौ वक्तुम् अर्हथ ॥
tac chrutvā bhāṣitaṃ tasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ | dvāḥsthaḥ kumārāv āhūya rāghavāya nyavedayat ||
dṛṣṭvā tu rāghavaḥ prāptau priyau bharatalakṣmaṇau | pariṣvajya tato rāmo vākyam etad uvāca ha ||
kṛtaṃ mayā yathātathyaṃ dvijakāryam anuttamam | dharmasetumato bhūyaḥ kartum icchāmi rāghavau ||
yuvābhyām ātmabhūtābhyāṃ rājasūyam anuttamam | sahito yaṣṭum icchāmi tatra dharmo hi śāśvataḥ ||
iṣṭvā tu rājasūyena mitraḥ śatrunibarhaṇaḥ | suhutena suyajñena varuṇatvam upāgamat ||
somaś ca rājasūyena iṣṭvā dharmeṇa dharmavit | prāptaś ca sarvalokānāṃ kīrtiṃ sthānaṃ ca śāśvatam ||
asminn ahani yac chreyaś cintyatāṃ tan mayā saha | hitaṃ cāyati yuktaṃ ca prayatau vaktum arhatha ||
Привратник, услышав это указание Рамы безупречных деяний, позвал двух царевичей и сообщил Рагхаве. Увидев, что любимые Бхарата и Лакшмана пришли, Рама обнял их и сказал: «Высшее дело дваждырождённого было сделано мною как должно. Теперь, о Рагхавы, я хочу совершить ещё одну опору дхармы. Вместе с вами двумя, ставшими моим самим собой, я хочу совершить высшую раджасую, ведь в ней — вечная дхарма. Совершив раджасую, сокрушитель врагов Митра благодаря прекрасно принесённой жертве достиг положения Варуны. И Сома, знающий дхарму, совершив раджасую по дхарме, достиг славы во всех мирах и вечного положения. Обдумайте вместе со мной сегодня, что является благом; сосредоточенно скажите то, что полезно, подходит и принесёт благо в будущем».
c648bf4550bb · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Рама не объявляет решение единолично: даже в вопросе великой жертвы он зовёт Бхарату и Лакшману как тех, кто стал для него самим собой. Дхарма царя раскрывается через совет, а не через самоуверенность.