तच् छ्रुत्वा राघवेणोक्तं सर्वाः प्रकृतयो भृशम् । मूर्धभिः प्रणता भूमौ गतसत्त्वा इवाभवन् ॥
भरतश् च विसंज्ञो ऽभूच् छ्रुत्वा रामस्य भाषितम् । राज्यं विगर्हयाम् आस राघवं चेदम् अब्रवीत् ॥
सत्येन हि शपे राजन् स्वर्गलोके न चैव हि । न कामये यथा राज्यं त्वां विना रघुनन्दन ॥
इमौ कुशीलवौ राजन्न् अभिषिञ्च नराधिप । कोसलेषु कुशं वीरम् उत्तरेषु तथा लवम् ॥
शत्रुघ्नस्य तु गच्छन्तु दूतास् त्वरितविक्रमाः । इदं गमनम् अस्माकं स्वर्गायाख्यान्तु माचिरम् ॥
tac chrutvā rāghaveṇoktaṃ sarvāḥ prakṛtayo bhṛśam | mūrdhabhiḥ praṇatā bhūmau gatasattvā ivābhavan ||
bharataś ca visaṃjño 'bhūc chrutvā rāmasya bhāṣitam | rājyaṃ vigarhayām āsa rāghavaṃ cedam abravīt ||
satyena hi śape rājan svargaloke na caiva hi | na kāmaye yathā rājyaṃ tvāṃ vinā raghunandana ||
imau kuśīlavau rājann abhiṣiñca narādhipa | kosaleṣu kuśaṃ vīram uttareṣu tathā lavam ||
śatrughnasya tu gacchantu dūtās tvaritavikramāḥ | idaṃ gamanam asmākaṃ svargāyākhyāntu māciram ||
Услышав сказанное Рагхавой, все подданные глубоко склонили головы к земле и стали словно лишённые жизни. Бхарата, услышав речь Рамы, тоже лишился чувств; он стал порицать царство и сказал Рагхаве: «О царь, клянусь истиной и небесным миром: о радость рода Рагху, я не желаю царства без тебя. О владыка людей, посвяти этих двоих, Кушу и Лаву: героя Кушу — в Косале, а Лаву — в северных землях. Пусть к Шатругхне без промедления идут быстрые посланцы и сообщат о нашем уходе к небу».
ed5a3af2f612 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Бхарата остаётся верен тому же духу, что и в Айодхья-канде: царство без Рамы для него бессмысленно. Поэтому он предлагает не себя, а сыновей Рамы как продолжение законной линии.