प्रत्यक्षोपदेशाद् इति चेन् नाधिकारिक-मण्डल-स्थोक्तेः
pratyakṣopadeśād iti cen nādhikārika-maṇḍala-sthokteḥ
«Но прямо преподано [„он самодержец“]» — нет: то о вкушениях В КРУГАХ ПОРУЧЕНЦЕВ [— Брахмы и прочих].
ननु सर्वेऽस्मै देवा बलिम् आवहन्ति [तै.उ. 1.5.3] इत्य्-आदि तैत्तिरीयके, स स्वराड् भवति तस्य सर्वेषु लोकेषु काम-चारो भवति [छा.उ. 7.25.2] इति छान्दोग्ये च सर्व-देवाराध्यत्वाद् ऐश्वर्यस्योपदेशात् मुक्तस् तादृशः स्याद् इति चेत् तत्राह—
प्रत्यक्षोपदेशाद् इति चेन्, न, अधिकारिक-मण्डलस्योक्तेः ॥
प्रत्यक्षेण श्रुत्यैव मुक्तस्य जगद्-व्यापारोक्तेस् तस्य तद्-वर्जनं न युक्तम् इति चेन् न । कुतः ? आधिकारिकेति । चतुर्मुखादयो ह्य् आधिकारिकास् तेषां मण्डलानि लोकास् तत्-स्था भोगाः परेशानुगृहीतस्य मुक्तस्य भवन्तीति तथोच्यते । यथा कुमार-नारदादेस् तेष्व् अप्रतिहता गतिस् तत्-स्वामि-सत्-कारश् च स्मर्यते । तथा च तद्-विभूति-भूतान् कार्यान्तर-गतान् भोगान् मुक्तस् तद्-अनुग्रहाद् भजतीति तत्र तत्राभिधानात् न तद्-व्यापारी सः ॥18॥
nanu sarve'smai devā balim āvahanti [tai.u. 1.5.3] ity-ādi taittirīyake, sa svarāḍ bhavati tasya sarveṣu lokeṣu kāma-cāro bhavati [chā.u. 7.25.2] iti chāndogye ca sarva-devārādhyatvād aiśvaryasyopadeśāt muktas tādṛśaḥ syād iti cet tatrāha—
pratyakṣopadeśād iti cen, na, adhikārika-maṇḍalasyokteḥ ||
pratyakṣeṇa śrutyaiva muktasya jagad-vyāpāroktes tasya tad-varjanaṁ na yuktam iti cen na | kutaḥ ? ādhikāriketi | caturmukhādayo hy ādhikārikās teṣāṁ maṇḍalāni lokās tat-sthā bhogāḥ pareśānugṛhītasya muktasya bhavantīti tathocyate | yathā kumāra-nāradādes teṣv apratihatā gatis tat-svāmi-sat-kāraś ca smaryate | tathā ca tad-vibhūti-bhūtān kāryāntara-gatān bhogān muktas tad-anugrahād bhajatīti tatra tatrābhidhānāt na tad-vyāpārī saḥ ||18||
0332ce5ee850 · publicado 27 jul 2026, 5:41:38 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
«Все боги несут ему дань», «он — самодержец» — прямо преподано? На это:
«„По прямому преподанию“ — если так, нет: речено о сущем в кругах порученцев».
То — о вкушениях В КРУГАХ ПОРУЧЕНЦЕВ (Брахмы и прочих), даруемых милостью Вышнего: как у КУМАРОВ и НАРАДЫ — невозбранный ход по мирам и почёт от их владык. Не мироправитель он.