विकारावर्ति च तथा हि स्थितिम् आह
vikārāvarti ca tathā hi sthitim āha
И [вкушает свободный] НЕПРЕХОДЯЩЕЕ — вне шести перемен: так ведь [Катха] речёт [его] устою. [Деление сутры — своё у Баладевы.]
ननु मुक्तश् चेत् कार्यान्तर-गतान् भोगान् भुङ्क्ते तर्हि संसारितो न विशेषस् तेषां विनाशित्वाद् इति चेत्, तत्राह—
विकारावर्ति च तथा हि स्थितिम् आह ॥
विकारे प्रपञ्चे जन्मादि-षट्के वा न वर्तते इति विकारावर्ति निरवद्यं ब्रह्म-स्वरूपं तद्-गुण-भूतं तद्-धामादिकं च । तत्-तद्-विषयया विद्यया तत्-तद्-आवृत्ति-परिक्षयान् मुक्तस् तद् अनुभवंस् तिष्ठतीति न किञ्चिद् ऊनम् । हि यतः कठ-श्रुतिर् मुक्तस्य तथा स्थितिम् आह—
पुरम् एकादश द्वारम् अजस्यावक्र-चेतसः ।
अनुष्ठाय न शोचति विमुक्तश् च विमुच्यते ॥ [क.उ. 2.2.1] इति ।
स्वरूपावरिकया वृत्त्या विमुक्तो विद्वान् गुणावरिकया तया विमुच्यते इत्य् अर्थः । तथा च द्विविधावृत्ति-विमुक्तस् तत् साक्षात्कृत्य तिष्ठतीत्य् अक्षय-पुमर्थ-भाक् स इति । इयम् आवृत्तिर् मेघ-मालेव जीव-दृष्टि-गतैव बोध्या, न तु ब्रह्म-गता ।
विलज्जमानया यस्य स्थातुम् ईक्षा-पथेऽमुया ।
विमोहिता विकत्थन्ते ममाहम् इति दुर्धियः ॥ [भा.पु. 2.5.13] इति स्मरणात् ।
न हि मेघ-मालया रविर् इवाव्रियते ॥19॥
nanu muktaś cet kāryāntara-gatān bhogān bhuṅkte tarhi saṁsārito na viśeṣas teṣāṁ vināśitvād iti cet, tatrāha—
vikārāvarti ca tathā hi sthitim āha ||
vikāre prapañce janmādi-ṣaṭke vā na vartate iti vikārāvarti niravadyaṁ brahma-svarūpaṁ tad-guṇa-bhūtaṁ tad-dhāmādikaṁ ca | tat-tad-viṣayayā vidyayā tat-tad-āvṛtti-parikṣayān muktas tad anubhavaṁs tiṣṭhatīti na kiñcid ūnam | hi yataḥ kaṭha-śrutir muktasya tathā sthitim āha—
puram ekādaśa dvāram ajasyāvakra-cetasaḥ |
anuṣṭhāya na śocati vimuktaś ca vimucyate || [ka.u. 2.2.1] iti |
svarūpāvarikayā vṛttyā vimukto vidvān guṇāvarikayā tayā vimucyate ity arthaḥ | tathā ca dvividhāvṛtti-vimuktas tat sākṣātkṛtya tiṣṭhatīty akṣaya-pumartha-bhāk sa iti | iyam āvṛttir megha-māleva jīva-dṛṣṭi-gataiva bodhyā, na tu brahma-gatā |
vilajjamānayā yasya sthātum īkṣā-pathe'muyā |
vimohitā vikatthante mamāham iti durdhiyaḥ || [bhā.pu. 2.5.13] iti smaraṇāt |
na hi megha-mālayā ravir ivāvriyate ||19||
c1fdf9cbf992 · publicado 27 jul 2026, 5:41:38 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
«Чем тогда он лучше сансарного — те вкушения гибнущи?» На это:
«И вне-переменное: так ведь речёт устою».
Вкушает он и ВНЕ-ПЕРЕМЕННОЕ — вне мира и шестерицы перемен: сущность Брахмана, ЕГО КАЧЕСТВА И ДХАМУ, — видьей по истощении их ЗАВЕС: ни в чём не умалён. Катха: «град об одиннадцати вратах Нерождённого обозрев — не скорбит: и СВОБОДНЫЙ — ОСВОБОЖДАЕТСЯ»: свободный от завесы над СВОЕЙ сутью свобождается и от завесы над ЕГО КАЧЕСТВАМИ. Завеса же — КАК ГРЯДА ОБЛАКОВ: НА ГЛАЗАХ ДЖИВЫ, не на Брахмане («пред чьим взором той стыдно встать»): не застит же облако само солнце.