विवाहे तत्र निर्वृत्ते प्राद्युम्नेः सुमहात्मनः कलिङ्गराजप्रमुखा रुक्मिणं वाक्यम् अब्रुवन् ।
अनक्षज्ञो हली द्यूते तथास्य व्यसनं महत् न जयामो बलं कस्माद् द्यूते नैनं महाद्युते ।
तथेति तान् आह नृपान् रुक्मी बलसमन्वितः सभायां सह रामेण चक्रे द्यूतं च वै तदा ।
सहस्रम् एकं निष्काणां रुक्मिणा विजितो बलः द्वितीये ऽपि पणे चान्यत् सहस्रं रुक्मिणा जितः ।
ततो दशसहस्राणि निष्काणां पणम् आददे बलभद्रो ऽजयत् तानि रुक्मी द्यूतविदां वरः ।
ततो जहास स्वनवत् कलिङ्गाधिपतिर् द्विज दन्तान् विदर्शयन् मूढो रुक्मी चाह मदोद्धतः ।
अविद्यो ऽयं मया द्यूते बलदेवः पराजितः मुधैवाक्षावलेपान्धो यो ऽवमेने ऽक्षकोविदान् ।
दृष्ट्वा कलिङ्गराजानं प्रकाशदशनाननम् रुक्मिणं चापि दुर्वाक्यं कोपं चक्रे हलायुधः ।
ततः कोपपरीतात्मा निष्ककोटिं हलायुधः ग्लहं जग्राह रुक्मी च तदर्थे ऽक्षान् अपातयत् ।
अजयद् बलदेवस् तं प्राहोच्चैस् तं जितं मया मयेति रुक्मी प्राहोच्चैर् अलीकोक्तैर् अलं बल ।
vivāhe tatra nirvṛtte prādyumneḥ sumahātmanaḥ kaliṅgarājapramukhā rukmiṇaṃ vākyam abruvan /
anakṣajño halī dyūte tathāsya vyasanaṃ mahat na jayāmo balaṃ kasmād dyūte nainaṃ mahādyute /
tatheti tān āha nṛpān rukmī balasamanvitaḥ sabhāyāṃ saha rāmeṇa cakre dyūtaṃ ca vai tadā /
sahasram ekaṃ niṣkāṇāṃ rukmiṇā vijito balaḥ dvitīye 'pi paṇe cānyat sahasraṃ rukmiṇā jitaḥ /
tato daśasahasrāṇi niṣkāṇāṃ paṇam ādade balabhadro 'jayat tāni rukmī dyūtavidāṃ varaḥ /
tato jahāsa svanavat kaliṅgādhipatir dvija dantān vidarśayan mūḍho rukmī cāha madoddhataḥ /
avidyo 'yaṃ mayā dyūte baladevaḥ parājitaḥ mudhaivākṣāvalepāndho yo 'vamene 'kṣakovidān /
dṛṣṭvā kaliṅgarājānaṃ prakāśadaśanānanam rukmiṇaṃ cāpi durvākyaṃ kopaṃ cakre halāyudhaḥ /
tataḥ kopaparītātmā niṣkakoṭiṃ halāyudhaḥ glahaṃ jagrāha rukmī ca tadarthe 'kṣān apātayat /
ajayad baladevas taṃ prāhoccais taṃ jitaṃ mayā mayeti rukmī prāhoccair alīkoktair alaṃ bala /
Когда там завершена была свадьба сына Прадьюмны, весьма великого душою, цари с царём Калинги во главе сказали Рукми слово:
«Носящий плуг не знает костей в игре, однако страсть к ней у него великая; отчего не одолеть нам Балу в игре, о блистательный?»
«Так и будет», — сказал царям Рукми, обладающий силою; и сотворил тогда в собрании игру вместе с Рамою.
На одну тысячу нишков Бала был побеждён Рукми; и во второй ставке, на другую тысячу, побеждён Рукми.
Затем Балабхадра принял ставку в десять тысяч нишков; и Рукми, лучший среди знатоков игры, выиграл их.
Тогда громко рассмеялся владыка Калинги, о дваждырождённый, показывая зубы; и глупец Рукми, надменный от спеси, сказал:
«Этот неуч Баладева побеждён мною в игре — напрасно ослеплённый кичливостью в костях, он презрел знатоков костей.»
Увидев царя Калинги с лицом, где напоказ зубы, и Рукми с дурным словом, вооружённый плугом сотворил гнев.
Затем, охваченный гневом, вооружённый плугом взял ставку в мириад нишков; и Рукми ради того бросил кости.
Баладева выиграл его и громко сказал: «То выиграно мною»; а Рукми громко сказал: «Мною! Довольно лживых речей, о Бала».
fc2c36486f45 · publicado 22 ago 2026, 9:10:47 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Всё было подстроено заранее.
Цари прямо говорят Рукми: «он в костях не смыслит, а страсть у него великая». Игру затеяли не ради игры, а чтобы свести счёты за столом, где меч не поможет.
И приманка выбрана точно: страсть. Знали, чем его взять.
А хуже проигрыша оказался смех. Царь Калинги хохочет показывая зубы, Рукми называет его неучем при всех. Обидели не деньгами, а при гостях.
А идёт эта игра прямо на свадьбе: только что породнились. Спор же вышел о слове: «выиграл я» — «нет, я»; и по правилам решить его уже некому — судьи те же, кто всё и затеял.