दृष्ट्वा यशोदा-प्रमुखा व्रज-स्त्रिय
औत्थानिके कर्मणि याः समागताः
नन्दादयश् चाद्भुत-दर्शनाकुलाः
कथं स्वयं वै शकटं विपर्यगात्
ऊचुर् अव्यवसित-मतीन् गोपान् गोपीश् च बालकाः
रुदतानेन पादेन क्षिप्तम् एतन् न संशयः
न ते श्रद्दधिरे गोपा बाल-भाषितम् इत्य् उत
अप्रमेयं बलं तस्य बालकस्य न ते विदुः
रुदन्तं सुतम् आदाय यशोदा ग्रह-शङ्किता
कृत-स्वस्त्ययनं विप्रैः सूक्तैः स्तनम् अपाययत्
पूर्ववत् स्थापितं गोपैर् बलिभिः स-परिच्छदम्
विप्रा हुत्वार्चयां चक्रुर् दध्य्-अक्षत-कुशाम्बुभिः
ये ऽसूयानृत-दम्भेर्षा- हिंसा-मान-विवर्जिताः
न तेषां सत्य-शीलानाम् आशिषो विफलाः कृताः
dṛṣṭvā yaśodā-pramukhā vraja-striya
autthānike karmaṇi yāḥ samāgatāḥ
nandādayaś cādbhuta-darśanākulāḥ
kathaṃ svayaṃ vai śakaṭaṃ viparyagāt
ūcur avyavasita-matīn gopān gopīś ca bālakāḥ
rudatānena pādena kṣiptam etan na saṃśayaḥ
na te śraddadhire gopā bāla-bhāṣitam ity uta
aprameyaṃ balaṃ tasya bālakasya na te viduḥ
rudantaṃ sutam ādāya yaśodā graha-śaṅkitā
kṛta-svastyayanaṃ vipraiḥ sūktaiḥ stanam apāyayat
pūrvavat sthāpitaṃ gopair balibhiḥ sa-paricchadam
viprā hutvārcayāṃ cakrur dadhy-akṣata-kuśāmbubhiḥ
ye 'sūyānṛta-dambherṣā- hiṃsā-māna-vivarjitāḥ
na teṣāṃ satya-śīlānām āśiṣo viphalāḥ kṛtāḥ
«Увидев [это], женщины Враджа во главе с Яшодою, что сошлись на обряд переворачивания, и Нанда с прочими, смятенные дивным зрелищем: „Как же телега сама опрокинулась?“ — не решившим [загадки] умом пастухам и пастушкам сказали дети: „Плачущим этим [младенцем] ногою отброшено это, нет сомнения“. Не поверили те пастухи, [сочтя] это детской болтовнёю: неизмеримой силы того младенца они не знали. Взяв плачущего сына, Яшода, заподозрив [нападение] хватателя, [после] благословения, совершённого брахманами гимнами, дала грудь. Телегу, поставленную сильными пастухами как прежде, со всею утварью, брахманы, совершив возлияние, почтили простоквашею, зёрнами, травою куша и водою. Те, кто чужд зависти, лжи, притворства, ревности, насилия и спеси, — у них, чей нрав — истина, благословения не бывают бесплодны».
2380e544bc44 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 4:00:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Катхам сваям ваи шакатам випарьягат — «как же телега сама опрокинулась?». Взрослые ищут причину где угодно, только не у себя под носом. Вопрос поставлен неверно с первого слова: «сама».
Учух... балаках — «сказали дети». Единственные свидетели, сказавшие правду, — дети, игравшие рядом. Они видели и назвали как есть.
На те шраддадхире... бала-бхашитам — «не поверили... детская болтовня». Показание отвергнуто не как неверное, а как детское. Рассказчик тут же поясняет причину: силы младенца они не знали.
Граха-шанкита — «заподозрив [нападение] хватателя». Мать объясняет случившееся последним, что видела: недавно приходила Путана. Опыт мешает ей не меньше, чем неведение — прочим.
На тешам сатья-шиланам ашишах випхалах — «у них благословения не бывают бесплодны». Оговорено, отчего работают их слова: не по обряду, а по нраву. Перечислено шесть пороков, которых у них нет.