श्रीमद्भागवतम्
Poverty Is the Best Eye-Salve10.10.36-43
4530 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 10.10.36-43
देवनागरी

नमः परम-कल्याण नमः परम-मङ्गल
वासुदेवाय शान्ताय यदूनां पतये नमः
अनुजानीहि नौ भूमंस् तवानुचर-किङ्करौ
दर्शनं नौ भगवत ऋषेर् आसीद् अनुग्रहात्
वाणी गुणानुकथने श्रवणौ कथायां
हस्तौ च कर्मसु मनस् तव पादयोर् नः
स्मृत्यां शिरस् तव निवास-जगत्-प्रणामे
दृष्टिः सतां दर्शने ऽस्तु भवत्-तनूनाम्
इत्थं सङ्कीर्तितस् ताभ्यां भगवान् गोकुलेश्वरः
दाम्ना चोलूखले बद्धः प्रहसन्न् आह गुह्यकौ
ज्ञातं मम पुरैवैतद् ऋषिणा करुणात्मना
यच् छ्री-मदान्धयोर् वाग्भिर् विभ्रंशो ऽनुग्रहः कृतः
साधूनां सम-चित्तानां सुतरां मत्-कृतात्मनाम्
दर्शनान् नो भवेद् बन्धः पुंसो ऽक्ष्णोः सवितुर् यथा
तद् गच्छतं मत्-परमौ नलकूवर सादनम्
सञ्जातो मयि भावो वाम् ईप्सितः परमो ऽभवः
इत्य् उक्तौ तौ परिक्रम्य प्रणम्य च पुनः पुनः
बद्धोलूखलम् आमन्त्र्य जग्मतुर् दिशम् उत्तराम्

लिप्यंतरण (IAST)

namaḥ parama-kalyāṇa namaḥ parama-maṅgala
vāsudevāya śāntāya yadūnāṃ pataye namaḥ
anujānīhi nau bhūmaṃs tavānucara-kiṅkarau
darśanaṃ nau bhagavata ṛṣer āsīd anugrahāt
vāṇī guṇānukathane śravaṇau kathāyāṃ
hastau ca karmasu manas tava pādayor naḥ
smṛtyāṃ śiras tava nivāsa-jagat-praṇāme
dṛṣṭiḥ satāṃ darśane 'stu bhavat-tanūnām
itthaṃ saṅkīrtitas tābhyāṃ bhagavān gokuleśvaraḥ
dāmnā colūkhale baddhaḥ prahasann āha guhyakau
jñātaṃ mama puraivaitad ṛṣiṇā karuṇātmanā
yac chrī-madāndhayor vāgbhir vibhraṃśo 'nugrahaḥ kṛtaḥ
sādhūnāṃ sama-cittānāṃ sutarāṃ mat-kṛtātmanām
darśanān no bhaved bandhaḥ puṃso 'kṣṇoḥ savitur yathā
tad gacchataṃ mat-paramau nalakūvara sādanam
sañjāto mayi bhāvo vām īpsitaḥ paramo 'bhavaḥ
ity uktau tau parikramya praṇamya ca punaḥ punaḥ
baddholūkhalam āmantrya jagmatur diśam uttarām

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नमः परम-कल्याण नमः परम-मङ्गलnamaḥ parama-kalyāṇa namaḥ parama-maṅgala«поклон, о высшее благо! поклон, о высшая благость!; поклон, о высшеблагой, поклон, о высшеблагостный
वासुदेवाय शान्ताय यदूनाम् पतये नमःvāsudevāya śāntāya yadūnām pataye namaḥВасудеве, умиротворённому, владыке Ядавов — поклон; Васудеве умиротворённому Ядавов владыке поклон
अनुजानीहि नौ भूमन् तव अनुचर-किङ्करौanujānīhi nau bhūman tava anucara-kiṅkarau«дозволь нам [уйти], о обильный, — слугам Твоих слуг; дозволь нам, о обильный, Твоих спутников слугам
दर्शनम् नौ भगवतः ऋषेः आसीत् अनुग्रहात्darśanam nau bhagavataḥ ṛṣeḥ āsīt anugrahātвидение Тебя, Владыки, было у нас по милости риши; видение наше Владыки риши было милостью
वाणी गुण-अनुकथने श्रवणौ कथायाम् हस्तौ च कर्मसु मनः तव पादयोः नःvāṇī guṇa-anukathane śravaṇau kathāyām hastau ca karmasu manaḥ tava pādayoḥ naḥ«пусть наша речь будет в пересказе [Твоих] качеств, уши — в повествовании, руки — в делах, ум — у Твоих стоп; речь в качеств пересказе, уши в повествовании, руки же в делах, ум Твоих стоп наш
स्मृत्याम् शिरः तव निवास-जगत्-प्रणामे दृष्टिः सताम् दर्शने अस्तु भवत्-तनूनाम्smṛtyām śiraḥ tava nivāsa-jagat-praṇāme dṛṣṭiḥ satām darśane astu bhavat-tanūnāmв памятовании, голова — в поклоне миру, [что есть] Твоё жилище, зрение — в лицезрении праведных, тел Твоих; в памятовании голова Твоего жилища мира в поклоне, зрение праведных в видении Твоих тел да будет
इत्थम् सङ्कीर्तितः ताभ्याम् भगवान् गोकुल-ईश्वरःittham saṅkīrtitaḥ tābhyām bhagavān gokula-īśvaraḥтак воспетый теми двумя, Владыка, повелитель Гокулы; так воспетый ими двумя Владыка Гокулы владыка
दाम्ना च उलूखले बद्धः प्रहसन् आह गुह्यकौdāmnā ca ulūkhale baddhaḥ prahasan āha guhyakauпривязанный верёвкою к ступе, усмехнувшись, сказал двум гухьякам; верёвкою же к ступе привязанный усмехнувшись сказал двум гухьякам
ज्ञातम् मम पुरा एव एतत् ऋषिणा करुण-आत्मनाjñātam mama purā eva etat ṛṣiṇā karuṇa-ātmanā«мне это ведомо ещё прежде: сострадательным риши; ведомо мне прежде же это, риши состраданиедушным
यत् श्री-मद-अन्धयोः वाग्भिः विभ्रंशः अनुग्रहः कृतःyat śrī-mada-andhayoḥ vāgbhiḥ vibhraṃśaḥ anugrahaḥ kṛtaḥчто у ослеплённых спесью богатства словами [его] сотворено падение — [и оно есть] милость; что богатства спесью ослеплённых словами падение милость сотворена
साधूनाम् सम-चित्तानाम् सुतराम् मत्-कृत-आत्मनाम्sādhūnām sama-cittānām sutarām mat-kṛta-ātmanām«от видения праведных, равных умом, тем более отдавших Мне душу; праведных равноумных тем более Мне отдавшедушных
दर्शनात् न उ भवेत् बन्धः पुंसः अक्ष्णोः सवितुः यथाdarśanāt na u bhavet bandhaḥ puṃsaḥ akṣṇoḥ savituḥ yathāне бывает у человека уз — как у глаз [не бывает тьмы] от солнца; от видения не было бы уз человека, глаз солнца как
तत् गच्छतम् मत्-परमौ नलकूवर सादनम्tat gacchatam mat-paramau nalakūvara sādanam«итак, ступайте домой, о Налакувара, [вы,] для кого Я высшее; итак ступайте двое Меня высшим [имеющие], о Налакувара, в жилище
सञ्जातः मयि भावः वाम् ईप्सितः परमः अ-भवःsañjātaḥ mayi bhāvaḥ vām īpsitaḥ paramaḥ a-bhavaḥродилось у вас чувство ко Мне — желанное высшее нерождение [вновь]»; рождено во мне чувство ваше желанное высшее небытие
इति उक्तौ तौ परिक्रम्य प्रणम्य च पुनः पुनःiti uktau tau parikramya praṇamya ca punaḥ punaḥтак сказанные, они, обойдя [Его] и поклонившись снова и снова; так сказанные они обойдя, поклонившись же снова-снова
बद्ध-उलूखलम् आमन्त्र्य जग्मतुः दिशम् उत्तराम्baddha-ulūkhalam āmantrya jagmatuḥ diśam uttarāmпростившись с Привязанным-к-ступе, отправились в северную сторону; с привязанным к ступе простившись ушли в сторону северную
अनुवाद

«„Поклон, о высшее благо! Поклон, о высшая благость! Васудеве, умиротворённому, владыке Ядавов — поклон. Дозволь нам [уйти], о обильный, — слугам Твоих слуг; видение Тебя, Владыки, было у нас по милости риши. Пусть наша речь будет в пересказе [Твоих] качеств, уши — в повествовании, руки — в делах, ум — у Твоих стоп, в памятовании, голова — в поклоне миру, [что есть] Твоё жилище, зрение — в лицезрении праведных, тел Твоих“. Так воспетый теми двумя, Владыка, повелитель Гокулы, привязанный верёвкою к ступе, усмехнувшись, сказал двум гухьякам: „Мне это ведомо ещё прежде: сострадательным риши у ослеплённых спесью богатства словами [его] сотворено падение — [и оно есть] милость. От видения праведных, равных умом, тем более отдавших Мне душу, не бывает у человека уз — как у глаз [не бывает тьмы] от солнца. Итак, ступайте домой, о Налакувара, [вы,] для кого Я высшее: родилось у вас чувство ко Мне — желанное высшее нерождение [вновь]“. Так сказанные, они, обойдя [Его] и поклонившись снова и снова, простившись с Привязанным-к-ступе, отправились в северную сторону».

संस्करण

8abc9ca0eb6b · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 5:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से