श्रीमद्भागवतम्
Carried Off in Full View10.53.32-45
4725 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 10.53.32-45
देवनागरी

प्राप्तौ श्रुत्वा स्व-दुहितुर् उद्वाह-प्रेक्षणोत्सुकौ
अभ्ययात् तूर्य-घोषेण राम-कृष्णौ समर्हणैः
मधु-पर्कम् उपानीय वासांसि विरजांसि सः
उपायनान्य् अभीष्टानि विधि-वत् समपूजयत्
तयोर् निवेशनं श्रीमद् उपाकल्प्य महा-मतिः
स-सैन्ययोः सानुगयोर् आतिथ्यं विदधे यथा
एवं राज्ञां समेतानां यथा-वीर्यं यथा-वयः
यथा-बलं यथा-वित्तं सर्वैः कामैः समर्हयत्
कृष्णम् आगतम् आकर्ण्य विदर्भ-पुर-वासिनः
आगत्य नेत्राञ्जलिभिः पपुस् तन्-मुख-पङ्कजम्
अस्यैव भार्या भवितुं रुक्मिण्य् अर्हति नापरा
असाव् अप्य् अनवद्यात्मा भैष्म्याः समुचितः पतिः
किञ्चित् सु-चरितं यन् नस् तेन तुष्टस् त्रि-लोक-कृत्
अनुगृह्णातु गृह्णातु वैदर्भ्याः पाणिम् अच्युतः
एवं प्रेम-कला-बद्धा वदन्ति स्म पुरौकसः
कन्या चान्तः-पुरात् प्रागाद् भटैर् गुप्ताम्बिकालयम्
पद्भ्यां विनिर्ययौ द्रष्टुं भवान्याः पाद-पल्लवम्
सा चानुध्यायती सम्यङ् मुकुन्द-चरणाम्बुजम्
यत-वाङ् मातृभिः सार्धं सखीभिः परिवारिता
गुप्ता राज-भटैः शूरैः सन्नद्धैर् उद्यतायुधैः
मृडङ्ग-शङ्ख-पणवास् तूर्य-भेर्यश् च जघ्निरे
नानोपहार बलिभिर् वारमुख्याः सहस्रशः
स्रग्-गन्ध-वस्त्राभरणैर् द्विज-पत्न्यः स्व्-अलङ्कृताः
गायन्त्यश् च स्तुवन्तश् च गायका वाद्य-वादकाः
परिवार्य वधूं जग्मुः सूत-मागध-वन्दिनः
आसाद्य देवी-सदनं धौत-पाद-कराम्बुजा
उपस्पृश्य शुचिः शान्ता प्रविवेशाम्बिकान्तिकम्
तां वै प्रवयसो बालां विधि-ज्ञा विप्र-योषितः
भवानीं वन्दयां चक्रुर् भव-पत्नीं भवान्विताम्

लिप्यंतरण (IAST)

prāptau śrutvā sva-duhitur udvāha-prekṣaṇotsukau
abhyayāt tūrya-ghoṣeṇa rāma-kṛṣṇau samarhaṇaiḥ
madhu-parkam upānīya vāsāṃsi virajāṃsi saḥ
upāyanāny abhīṣṭāni vidhi-vat samapūjayat
tayor niveśanaṃ śrīmad upākalpya mahā-matiḥ
sa-sainyayoḥ sānugayor ātithyaṃ vidadhe yathā
evaṃ rājñāṃ sametānāṃ yathā-vīryaṃ yathā-vayaḥ
yathā-balaṃ yathā-vittaṃ sarvaiḥ kāmaiḥ samarhayat
kṛṣṇam āgatam ākarṇya vidarbha-pura-vāsinaḥ
āgatya netrāñjalibhiḥ papus tan-mukha-paṅkajam
asyaiva bhāryā bhavituṃ rukmiṇy arhati nāparā
asāv apy anavadyātmā bhaiṣmyāḥ samucitaḥ patiḥ
kiñcit su-caritaṃ yan nas tena tuṣṭas tri-loka-kṛt
anugṛhṇātu gṛhṇātu vaidarbhyāḥ pāṇim acyutaḥ
evaṃ prema-kalā-baddhā vadanti sma puraukasaḥ
kanyā cāntaḥ-purāt prāgād bhaṭair guptāmbikālayam
padbhyāṃ viniryayau draṣṭuṃ bhavānyāḥ pāda-pallavam
sā cānudhyāyatī samyaṅ mukunda-caraṇāmbujam
yata-vāṅ mātṛbhiḥ sārdhaṃ sakhībhiḥ parivāritā
guptā rāja-bhaṭaiḥ śūraiḥ sannaddhair udyatāyudhaiḥ
mṛḍaṅga-śaṅkha-paṇavās tūrya-bheryaś ca jaghnire
nānopahāra balibhir vāramukhyāḥ sahasraśaḥ
srag-gandha-vastrābharaṇair dvija-patnyaḥ sv-alaṅkṛtāḥ
gāyantyaś ca stuvantaś ca gāyakā vādya-vādakāḥ
parivārya vadhūṃ jagmuḥ sūta-māgadha-vandinaḥ
āsādya devī-sadanaṃ dhauta-pāda-karāmbujā
upaspṛśya śuciḥ śāntā praviveśāmbikāntikam
tāṃ vai pravayaso bālāṃ vidhi-jñā vipra-yoṣitaḥ
bhavānīṃ vandayāṃ cakrur bhava-patnīṃ bhavānvitām

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
प्राप्तौ श्रुत्वा स्व-दुहितुः उद्वाह-प्रेक्षण-उत्सुकौprāptau śrutvā sva-duhituḥ udvāha-prekṣaṇa-utsukauуслышав, что оба прибыли, жаждущие посмотреть свадьбу своей дочери; прибывших услышав своей дочери свадьбусмотретьжаждущих
अभ्ययात् तूर्य-घोषेण राम-कृष्णौ समर्हणैःabhyayāt tūrya-ghoṣeṇa rāma-kṛṣṇau samarhaṇaiḥон вышел навстречу Раме и Кришне под звуки труб, с почестями; вышел навстречу труб звуком Раме-Кришне с почестями
मधु-पर्कम् उपानीत्य वासांसि विरजांसि सःmadhu-parkam upānītya vāsāṃsi virajāṃsi saḥподнеся мадхупарку, незапылённые одежды; мадхупарку поднеся одежды незапылённые он
उपायनानि अभीष्टानि विधि-वत् समपूजयत्upāyanāni abhīṣṭāni vidhi-vat samapūjayatи желанные дары, он почтил [их] по правилу; дары желанные по правилу почтил
तयोः निवेशनम् श्रीमत् उपाकल्प्य महा-मतिःtayoḥ niveśanam śrīmat upākalpya mahā-matiḥустроив для них прекрасное помещение, великоразумный; их помещение прекрасное устроив великоразумный
स-सैन्ययोः स-अनुगयोः आतिथ्यम् विदधे यथाsa-sainyayoḥ sa-anugayoḥ ātithyam vidadhe yathāоказал гостеприимство им — с войсками и со свитою — как должно; свойсковым сосвитным гостеприимство оказал как должно
एवम् राज्ञाम् समेतानाम् यथा-वीर्यम् यथा-वयःevam rājñām sametānām yathā-vīryam yathā-vayaḥтак сошедшимся царям — по доблести, по возрасту,; так царям сошедшимся по доблести по возрасту
यथा-बलम् यथा-वित्तम् सर्वैः कामैः समर्हयत्yathā-balam yathā-vittam sarvaiḥ kāmaiḥ samarhayatпо силе, по богатству — он оказал почёт всем желаемым; по силе по богатству всеми желаемыми почтил
कृष्णम् आगतम् आकर्ण्य विदर्भ-पुर-वासिनःkṛṣṇam āgatam ākarṇya vidarbha-pura-vāsinaḥуслышав, что Кришна прибыл, жители города Видарбхи; Кришну прибывшего услышав Видарбхи города жители
आगत्य नेत्र-अञ्जलिभिः पपुः तत्-मुख-पङ्कजम्āgatya netra-añjalibhiḥ papuḥ tat-mukha-paṅkajamпридя, пили лотос его лица пригоршнями глаз; придя глаз пригоршнями пили его ликолотос
अस्य एव भार्या भवितुम् रुक्मिणी अर्हति न अपराasya eva bhāryā bhavitum rukmiṇī arhati na aparā«именно ему подобает быть женою Рукмини, и не иному;; его же женою быть Рукмини подобает, не иная
असौ अपि अन्-अवद्य-आत्मा भैष्म्याः समुचितः पतिःasau api an-avadya-ātmā bhaiṣmyāḥ samucitaḥ patiḥи он, чья самость безупречна, — подобающий супруг для дочери Бхишмаки; он также безупречносамостный Бхайшми подобающий супруг
किञ्चित् सु-चरितम् यत् नः तेन तुष्टः त्रि-लोक-कृत्kiñcit su-caritam yat naḥ tena tuṣṭaḥ tri-loka-kṛt«какое ни есть у нас доброе деяние — [если] им доволен творец трёх миров,; какое-либо доброе деяние которое наше, тем доволен трёхмиротворец
अनुगृह्णातु गृह्णातु वैदर्भ्याः पाणिम् अच्युतःanugṛhṇātu gṛhṇātu vaidarbhyāḥ pāṇim acyutaḥда окажет милость, да возьмёт Ачьюта руку царевны Видарбхи»; да облагодетельствует, да возьмёт Вайдарбхи руку Ачьюта
एवम् प्रेम-कला-बद्धाः वदन्ति स्म पुर-ओकसःevam prema-kalā-baddhāḥ vadanti sma pura-okasaḥтак, связанные искусством любви, говорили горожане; так любвиискусствомсвязанные говорили города обитатели
कन्या च अन्तः-पुरात् प्रागात् भटैः गुप्ता अम्बिका-आलयम्kanyā ca antaḥ-purāt prāgāt bhaṭaiḥ guptā ambikā-ālayamа дева вышла из женских покоев в храм Амбики, охраняемая воинами; дева же из внутренних покоев вышла воинами хранимая Амбики в жилище
पद्भ्याम् विनिर्ययौ द्रष्टुम् भवान्याः पाद-पल्लवम्padbhyām viniryayau draṣṭum bhavānyāḥ pāda-pallavamона вышла пешком, чтобы увидеть лепестки стоп Бхавани; стопами вышла увидеть Бхавани стоп лепестки
सा च अनुध्यायती सम्यक् मुकुन्द-चरण-अम्बुजम्sā ca anudhyāyatī samyak mukunda-caraṇa-ambujamи она вполне созерцала лотос стоп Мукунды; она же созерцающая вполне Мукунды стоплотос
यत-वाक् मातृभिः सार्धम् सखीभिः परिवारिताyata-vāk mātṛbhiḥ sārdham sakhībhiḥ parivāritāс обузданною речью, вместе с матерями, окружённая подругами; обузданноречивая с матерями вместе подругами окружённая
गुप्ता राज-भटैः शूरैः सन्नद्धैः उद्यत-आयुधैःguptā rāja-bhaṭaiḥ śūraiḥ sannaddhaiḥ udyata-āyudhaiḥхранимая царскими воинами, храбрыми, в доспехах, с поднятым оружием; хранимая царскими воинами храбрыми вдоспешными поднятооружными
मृदङ्ग-शङ्ख-पणवाः तूर्य-भेर्यः च जघ्निरेmṛdaṅga-śaṅkha-paṇavāḥ tūrya-bheryaḥ ca jaghnireгремели мриданги, раковины, панавы, трубы и литавры; мриданги-раковины-панавы трубы-литавры же гремели
नाना-उपहार-बलिभिः वार-मुख्याः सहस्रशःnānā-upahāra-balibhiḥ vāra-mukhyāḥ sahasraśaḥс разными подношениями и дарами — тысячи главных куртизанок; разными подношениями-дарами куртизанок главные тысячами
स्रक्-गन्ध-वस्त्र-आभरणैः द्विज-पत्न्यः सु-अलङ्कृताःsrak-gandha-vastra-ābharaṇaiḥ dvija-patnyaḥ su-alaṅkṛtāḥс венками, благовониями, одеждами и уборами — жёны брахманов, хорошо украшенные; венко-благовоние-одежда-уборами брахманов жёны хорошоукрашенные
गायन्त्यः च स्तुवन्तः च गायकाः वाद्य-वादकाःgāyantyaḥ ca stuvantaḥ ca gāyakāḥ vādya-vādakāḥпоющие и славословящие, певцы, игроки на инструментах; поющие же славословящие же певцы музыкоиграющие
परिवार्य वधूम् जग्मुः सूत-मागध-वन्दिनःparivārya vadhūm jagmuḥ sūta-māgadha-vandinaḥсуты, магадхи и славословы шли, окружив невесту; окружив невесту шли суты-магадхи-славословы
आसाद्य देवी-सदनम् धौत-पाद-कर-अम्बुजाāsādya devī-sadanam dhauta-pāda-kara-ambujāдостигнув дома богини, с омытыми лотосами стоп и рук; достигнув богини дом омытостопорукалотосная
उपस्पृश्य शुचिः शान्ता प्रविवेश अम्बिका-अन्तिकम्upaspṛśya śuciḥ śāntā praviveśa ambikā-antikamсовершив ачаману, чистая, умиротворённая, она вошла к Амбике; прикоснувшись чистая умиротворённая вошла к Амбике вблизь
ताम् वै प्रवयसः बालाम् विधि-ज्ञाः विप्र-योषितःtām vai pravayasaḥ bālām vidhi-jñāḥ vipra-yoṣitaḥеё, юную, престарелые жёны брахманов, знающие обряд,; её ведь престарелые юную обрядазнающие брахманов жёны
भवानीम् वन्दयाम् चक्रुः भव-पत्नीम् भव-अन्विताम्bhavānīm vandayām cakruḥ bhava-patnīm bhava-anvitāmзаставили поклониться Бхавани — супруге Бхавы, с Бхавою вместе; Бхавани заставили поклониться Бхавы супруге Бхавою сопровождаемой
अनुवाद

«Услышав, что оба прибыли, жаждущие посмотреть свадьбу своей дочери, он вышел навстречу Раме и Кришне под звуки труб, с почестями; поднеся мадхупарку, незапылённые одежды и желанные дары, он почтил [их] по правилу; устроив для них прекрасное помещение, великоразумный оказал гостеприимство им — с войсками и со свитою — как должно. Так сошедшимся царям — по доблести, по возрасту, по силе, по богатству — он оказал почёт всем желаемым. Услышав, что Кришна прибыл, жители города Видарбхи, придя, пили лотос его лица пригоршнями глаз: „Именно ему подобает быть женою Рукмини, и не иному; и он, чья самость безупречна, — подобающий супруг для дочери Бхишмаки. Какое ни есть у нас доброе деяние — [если] им доволен творец трёх миров, да окажет милость, да возьмёт Ачьюта руку царевны Видарбхи“. Так, связанные искусством любви, говорили горожане; а дева вышла из женских покоев в храм Амбики, охраняемая воинами. Она вышла пешком, чтобы увидеть лепестки стоп Бхавани, и она вполне созерцала лотос стоп Мукунды — с обузданною речью, вместе с матерями, окружённая подругами, хранимая царскими воинами, храбрыми, в доспехах, с поднятым оружием; гремели мриданги, раковины, панавы, трубы и литавры. С разными подношениями и дарами — тысячи главных куртизанок, с венками, благовониями, одеждами и уборами — жёны брахманов, хорошо украшенные, поющие и славословящие, певцы, игроки на инструментах, суты, магадхи и славословы шли, окружив невесту. Достигнув дома богини, с омытыми лотосами стоп и рук, совершив ачаману, чистая, умиротворённая, она вошла к Амбике; её, юную, престарелые жёны брахманов, знающие обряд, заставили поклониться Бхавани — супруге Бхавы, с Бхавою вместе».

संस्करण

1b8147e53edb · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 10:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से