भविष्यपुराण
Sāmba's Second Curse and His Service to the Sun1.73.1-9
432 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.73.1-9
देवनागरी

साम्बकृतसूर्याराधनवर्णनम् सुमन्तुरुवाच एतस्मिन्नेव काले तु नारदो भगवानृषिः । ब्रह्मणो मानसः पुत्रस्त्रिषु लोकेषु विश्रुतः
सर्वलोकचरः सोऽथ अटमानः समन्ततः । वासुदेवं स वै द्रष्टुं नित्यं द्वारवतीं पुरीम्
आयाति ऋषिभिः सार्धं क्रोधनो मुनिसत्तमः । अथागच्छति तस्मिंस्तु सर्वे यदुकुमारकाः
प्रद्युम्नप्रभृतयो ये प्रह्वाश्चावनताः स्थिताः । अभिवाद्यार्घ्यपाद्याभ्यां पूजां चक्रुः समन्ततः
साम्बस्त्ववश्यभावित्वात्तस्य शापस्य कारणम् । अवज्ञां कुरूते नित्यं नारदस्य महात्मनः
रतः क्रीडासु वै नित्यं रूपयौवनगर्वितः । अविनीतं तु तं दृष्ट्वा चिन्तयामास नारदः
अस्याहमविनीतस्य करिष्ये विनयं शुभम् । एवं सञ्चिन्तयित्या तु वासुदेवमथाब्रवीत् .
इमाः षोडशसाहस्र्यः स्त्रियो यादवसत्तम । सर्वासां हि सदा साम्बे भावो देव समाश्रितः
रूपेणाप्रतिमः साम्बो लोकेस्मिन्सचराचरे । सदा हीच्छन्ति तास्तस्य दर्शनं चापि हि स्त्रियः

लिप्यंतरण (IAST)

sāmbakṛtasūryārādhanavarṇanam sumanturuvāca etasminneva kāle tu nārado bhagavānṛṣiḥ | brahmaṇo mānasaḥ putrastriṣu lokeṣu viśrutaḥ
sarvalokacaraḥ so'tha aṭamānaḥ samantataḥ | vāsudevaṃ sa vai draṣṭuṃ nityaṃ dvāravatīṃ purīm
āyāti ṛṣibhiḥ sārdhaṃ krodhano munisattamaḥ | athāgacchati tasmiṃstu sarve yadukumārakāḥ
pradyumnaprabhṛtayo ye prahvāścāvanatāḥ sthitāḥ | abhivādyārghyapādyābhyāṃ pūjāṃ cakruḥ samantataḥ
sāmbastvavaśyabhāvitvāttasya śāpasya kāraṇam | avajñāṃ kurūte nityaṃ nāradasya mahātmanaḥ
rataḥ krīḍāsu vai nityaṃ rūpayauvanagarvitaḥ | avinītaṃ tu taṃ dṛṣṭvā cintayāmāsa nāradaḥ
asyāhamavinītasya kariṣye vinayaṃ śubham | evaṃ sañcintayityā tu vāsudevamathābravīt .
imāḥ ṣoḍaśasāhasryaḥ striyo yādavasattama | sarvāsāṃ hi sadā sāmbe bhāvo deva samāśritaḥ
rūpeṇāpratimaḥ sāmbo lokesminsacarācare | sadā hīcchanti tāstasya darśanaṃ cāpi hi striyaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सर्वलोकचरः सोऽथ अटमानः समन्ततःsarvalokacaraḥ so'tha aṭamānaḥ samantataḥ«ходящий по всем мирам, странствуя повсюду; повсеммирамходящий он странствующий повсюду
साम्बस्त्ववश्यभावित्वात्तस्य शापस्य कारणम्sāmbastvavaśyabhāvitvāttasya śāpasya kāraṇam«Самба же, по неотвратимости, [сделался] причиною того проклятия; Самба неотвратимостью того проклятия причина
अवज्ञां कुरूते नित्यं नारदस्य महात्मनःavajñāṃ kurūte nityaṃ nāradasya mahātmanaḥ«он постоянно оказывает пренебрежение Нараде, великому духом; пренебрежение оказывает постоянно Нарады великодушного
रतः क्रीडासु वै नित्यं रूपयौवनगर्वितःrataḥ krīḍāsu vai nityaṃ rūpayauvanagarvitaḥ«всегда преданный забавам, гордый красотою и молодостью; преданный забавам всегда красотамолодостьюгордый
अस्याहमविनीतस्य करिष्ये विनयं शुभम्asyāhamavinītasya kariṣye vinayaṃ śubham«я сотворю этому невоспитанному благое воспитание; этого я невоспитанного сотворю воспитание благое
रूपेणाप्रतिमः साम्बो लोकेस्मिन्सचराचरेrūpeṇāpratimaḥ sāmbo lokesminsacarācare«Самба несравнен красотою в этом мире с движущимся и недвижным; красотою несравненный Самба вэтоммире сдвижущимсянедвижным
अनुवाद

«Суманту сказал: „А в это самое время владыка мудрец Нарада, мысленный сын Брахмы, прославленный в трёх мирах, ходящий по всем мирам, странствуя повсюду, — дабы видеть Васудеву, — постоянно приходил в град Двараку вместе с мудрецами, гневливый, лучший из молчальников. И когда он приходил, все отроки-ядавы во главе с Прадьюмною стояли склонённые и поникшие; приветствуя, они творили ему почитание аргхьею и водою для ног со всех сторон. Самба же, по неотвратимости, сделался причиною того проклятия: он постоянно оказывает пренебрежение Нараде, великому духом, всегда преданный забавам, гордый красотою и молодостью. Увидев же его невоспитанным, Нарада помыслил: «Я сотворю этому невоспитанному благое воспитание». Так помыслив, он сказал Васудеве: «Эти шестнадцать тысяч женщин, о лучший из ядавов, — у всех у них расположение постоянно обращено к Самбе, о бог; Самба несравнен красотою в этом мире с движущимся и недвижным, и те женщины всегда желают его увидеть»“».

संस्करण

a8897a87a578 · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:53 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से