भविष्यपुराण
The Greatness of the Sun's Worship1.103.42-54
546 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.103.42-54
देवनागरी

गीतवाद्यादिर्भिर्देवं य उपास्ते विभावसुम् । गन्धर्वनृत्यैर्वाद्यैश्च विमानस्थो निषेव्यते
जातिस्मरत्वं वृद्धिं च ततस्तु परमां गतिम् । प्राप्नोति हेलेरायतने पुण्याख्यानकथाकरः
तस्मात्कुर्यात्प्रयत्नेन पूजयेद्वापि वाचकम् । नान्यत्प्रीतिकरं भानोः पुण्याख्यानादृते क्वचित्
एकोऽपि हेलेः सुकृतः प्रणामो दशाश्वमेधावभृथेन तुल्यः । दशाश्वमेधी पुनरेति जन्म हेलिप्रणामी न पुनर्भवाय
एवं१ देवेश्वरो भक्त्या येन भानुरुपासितः । स प्राप्नोति गतिं श्लाघ्यां यामिच्छति च चेतसा
तमाराध्य मया प्राप्तं ब्रह्मत्वं लोकपूजितम् । सौरेर्यथेप्सितं प्राप्तं त्वया तस्मात्पुरानघ
ब्रह्महत्याभिभूतस्तु गोश्रुताभरणो हरः । तमाराध्य रविं भक्त्या मुक्तोऽसौ ब्रह्महत्यया
देवत्वं मनुजैः कैश्चिद्गन्धर्वत्वं तथा परैः । विद्याधरत्वमपरैरेवाप्तं हि दिवाकरात्
लेखः क्रतुशतेनेशमाराध्यैनं दिवाकरम् । इन्द्रत्वमगमत्तस्मान्नान्यः पूज्यो दिवाकरात्
देवेभ्योऽप्यतिपूज्यस्तु स्वगुरुर्ब्रह्मचारिणा । तस्मात्स यज्ञपुरुषो विवस्वान्पूज्य एव हि
स्त्रियाश्च भर्तारमृते पूज्योऽत्यन्तं विभावसुः । भर्तुर्गृहस्थस्य सतः पूज्यो गोपतिरंशुमान्
वैश्यानामपि चाराध्यस्तपोभिस्तमनाशनः । ध्येयः परिव्राजकानां सदा देवो विभावसुः
एवं सर्वाश्रमाणां हि चित्रभानुः परायणम् । सर्वेषां चैव वर्णानां तमाराध्याप्नुयाद्गतिम्

लिप्यंतरण (IAST)

gītavādyādirbhirdevaṃ ya upāste vibhāvasum | gandharvanṛtyairvādyaiśca vimānastho niṣevyate
jātismaratvaṃ vṛddhiṃ ca tatastu paramāṃ gatim | prāpnoti helerāyatane puṇyākhyānakathākaraḥ
tasmātkuryātprayatnena pūjayedvāpi vācakam | nānyatprītikaraṃ bhānoḥ puṇyākhyānādṛte kvacit
eko'pi heleḥ sukṛtaḥ praṇāmo daśāśvamedhāvabhṛthena tulyaḥ | daśāśvamedhī punareti janma helipraṇāmī na punarbhavāya
evaṃ1 deveśvaro bhaktyā yena bhānurupāsitaḥ | sa prāpnoti gatiṃ ślāghyāṃ yāmicchati ca cetasā
tamārādhya mayā prāptaṃ brahmatvaṃ lokapūjitam | saureryathepsitaṃ prāptaṃ tvayā tasmātpurānagha
brahmahatyābhibhūtastu gośrutābharaṇo haraḥ | tamārādhya raviṃ bhaktyā mukto'sau brahmahatyayā
devatvaṃ manujaiḥ kaiścidgandharvatvaṃ tathā paraiḥ | vidyādharatvamaparairevāptaṃ hi divākarāt
lekhaḥ kratuśateneśamārādhyainaṃ divākaram | indratvamagamattasmānnānyaḥ pūjyo divākarāt
devebhyo'pyatipūjyastu svagururbrahmacāriṇā | tasmātsa yajñapuruṣo vivasvānpūjya eva hi
striyāśca bhartāramṛte pūjyo'tyantaṃ vibhāvasuḥ | bharturgṛhasthasya sataḥ pūjyo gopatiraṃśumān
vaiśyānāmapi cārādhyastapobhistamanāśanaḥ | dhyeyaḥ parivrājakānāṃ sadā devo vibhāvasuḥ
evaṃ sarvāśramāṇāṃ hi citrabhānuḥ parāyaṇam | sarveṣāṃ caiva varṇānāṃ tamārādhyāpnuyādgatim

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नान्यत्प्रीतिकरं भानोः पुण्याख्यानादृते क्वचित्nānyatprītikaraṃ bhānoḥ puṇyākhyānādṛte kvacit«нет нигде иного, творящего Солнцу приязнь, кроме святого сказания; неиное приязньтворящее Солнца святогосказаниякроме гделибо
एकोऽपि हेलेः सुकृतः प्रणामो दशाश्वमेधावभृथेन तुल्यःeko'pi heleḥ sukṛtaḥ praṇāmo daśāśvamedhāvabhṛthena tulyaḥ«и один хорошо сотворённый поклон Гелию равен завершительному омовению десяти конных жертв; один Гелия хорошосотворённый поклон десятиконныхжертвзавершительномуомовению равный
दशाश्वमेधी पुनरेति जन्म हेलिप्रणामी न पुनर्भवायdaśāśvamedhī punareti janma helipraṇāmī na punarbhavāya«совершивший десять конных жертв снова приходит к рождению, а поклонившийся Гелию — не к новому бытию; десятиконныхжертвсовершивший снова приходит рождение Гелиюпоклонившийся не новомубытию
स्त्रियाश्च भर्तारमृते पूज्योऽत्यन्तं विभावसुःstriyāśca bhartāramṛte pūjyo'tyantaṃ vibhāvasuḥ«и для женщины, помимо мужа, Лучезарный чрезвычайно чтим; женщины мужа помимо чтимый чрезвычайно Лучезарный
ध्येयः परिव्राजकानां सदा देवो विभावसुःdhyeyaḥ parivrājakānāṃ sadā devo vibhāvasuḥ«и для странствующих отшельников бог Лучезарный всегда — предмет созерцания; созерцаемый странствующихотшельников всегда бог Лучезарный
सर्वेषां चैव वर्णानां तमाराध्याप्नुयाद्गतिम्sarveṣāṃ caiva varṇānāṃ tamārādhyāpnuyādgatim«и для всех сословий: послужив ему, обретают путь; всех сословий ему послужив пустьобретёт путь
अनुवाद

«„Кто служит богу Лучезарному пением, игрою и прочим, тому, стоящему в небесной повозке, служат гандхарвы пляскою и игрою. Памятование рождений, прирост и затем высший путь обретает творящий чтение святого сказания в обители Гелия. Потому да творит его со тщанием и да почитает чтеца: нет нигде иного, творящего Солнцу приязнь, кроме святого сказания. И один хорошо сотворённый поклон Гелию равен завершительному омовению десяти конных жертв; совершивший десять конных жертв снова приходит к рождению, а поклонившийся Гелию — не к новому бытию. Так, кем владыка богов, Солнце, почтён с верою, тот обретает похвальный путь, какой пожелает сердцем. Послужив ему, мною обретено брахманство, чтимое миром; и тобою некогда, о безгрешный, обретено от солнечных желаемое. И Хара, украшенный слухом о лучах, одолённый убийством брахмана, послужив тому Солнцу с верою, освободился от убийства брахмана. Божество некоторыми людьми, гандхарвство иными, видьядхарство другими — обретено от Творящего день. Сияющий, послужив сотнею обрядов этому владыке, Творящему день, достиг Индрова достоинства: потому нет иного, чтимого более Творящего день. И более богов чтим послушником свой наставник; потому тот жертвенный Пуруша Вивасват и должен быть чтим. И для женщины, помимо мужа, Лучезарный чрезвычайно чтим; и для домохозяина, имеющего жену, чтим владыка лучей, Лучистый. И вайшьям он должен быть умилостивляем подвигами, тем невкушающим; и для странствующих отшельников бог Лучезарный всегда — предмет созерцания. Так Пестроблещущий — высшая опора всех укладов жизни; и для всех сословий: послужив ему, обретают путь“».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे सूर्यपूजामहिमवर्णनं नाम त्र्यधिकशततमोऽध्यायः

संस्करण

2e4b1a43a368 · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 12:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से