भविष्यपुराण
The Origin of the Avyaṅga1.142.9-14
734 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.142.9-14
देवनागरी

इत्थं ज्ञात्वा न सन्देहो ह्यव्यङ्गेन विना रविः । नागराजस्य संस्पृष्टो ह्यारसुस्तेन संस्मृतः
एकवर्णः स कर्तव्यः कार्यसिद्धिकरस्तथा । प्रमाणेनाङ्गुलानां तु शताद्धि शतमुत्तरम्
उत्कृष्टोऽयं प्रमाणेन मध्यमो विंशदुत्तरः । शतमष्टोत्तरं ह्रस्वो न तु ह्रस्वतरस्ततः
तदाकृतिः कृतश्चैष निर्मितो विश्वकर्मणा । मध्यमे भोजकानां तु परः शत उदाहृतः
संस्कृतोऽपि विना तेन शुचिर्नैव भवत्युत । तेनास्य धारणाद्वीर शुचिरेव तदा भवेत्
हविर्होमादिकाः सर्वा भवन्त्यस्य क्रियाः शुभाः । अव्यङ्गः पतिताङ्गश्च अव्यङ्गोऽथ महीपते

लिप्यंतरण (IAST)

itthaṃ jñātvā na sandeho hyavyaṅgena vinā raviḥ | nāgarājasya saṃspṛṣṭo hyārasustena saṃsmṛtaḥ
ekavarṇaḥ sa kartavyaḥ kāryasiddhikarastathā | pramāṇenāṅgulānāṃ tu śatāddhi śatamuttaram
utkṛṣṭo'yaṃ pramāṇena madhyamo viṃśaduttaraḥ | śatamaṣṭottaraṃ hrasvo na tu hrasvatarastataḥ
tadākṛtiḥ kṛtaścaiṣa nirmito viśvakarmaṇā | madhyame bhojakānāṃ tu paraḥ śata udāhṛtaḥ
saṃskṛto'pi vinā tena śucirnaiva bhavatyuta | tenāsya dhāraṇādvīra śucireva tadā bhavet
havirhomādikāḥ sarvā bhavantyasya kriyāḥ śubhāḥ | avyaṅgaḥ patitāṅgaśca avyaṅgo'tha mahīpate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एकवर्णः स कर्तव्यः कार्यसिद्धिकरस्तथाekavarṇaḥ sa kartavyaḥ kāryasiddhikarastathā«**одноцветным должно его творить**, и он свершает дело; одноцветный он творимый деласвершитель также
प्रमाणेनाङ्गुलानां तु शताद्धि शतमुत्तरम्pramāṇenāṅgulānāṃ tu śatāddhi śatamuttaram«мерою в пальцах: **сто и ещё сто** сверх того; мерою пальцев отста сто сверх
उत्कृष्टोऽयं प्रमाणेन मध्यमो विंशदुत्तरःutkṛṣṭo'yaṃ pramāṇena madhyamo viṃśaduttaraḥ«это высший по мере; средний — **сто двадцать**; высший этот помере средний двадцатьсверх
शतमष्टोत्तरं ह्रस्वो न तु ह्रस्वतरस्ततःśatamaṣṭottaraṃ hrasvo na tu hrasvatarastataḥ«короткий — **сто восемь, но не короче того**; стовосемь короткий не короче того
संस्कृतोऽपि विना तेन शुचिर्नैव भवत्युतsaṃskṛto'pi vinā tena śucirnaiva bhavatyuta«**и посвящённый без него не бывает чист**; посвящённый даже безнего чистый не бывает
हविर्होमादिकाः सर्वा भवन्त्यस्य क्रियाः शुभाःhavirhomādikāḥ sarvā bhavantyasya kriyāḥ śubhāḥ«все обряды его — возлияние и прочее — становятся благими; возлияниевозжениепрочее все становятся его обряды благие
अनुवाद

«„Уразумев это, нет сомнения: без авьянги Солнце [не чтится]. Тронутый змеиным царём, оттого и помнится он «арасу». Одноцветным должно его творить, и он свершает дело. Мерою в пальцах: сто и ещё сто сверх того — это высший по мере; средний — сто двадцать; короткий — сто восемь, но не короче того. Его облик сотворён и выделан Вишвакарманом. У средних же из бходжаков сказано — свыше ста. И посвящённый без него не бывает чист; от ношения же его, о герой, тогда и становится он чист. Все обряды его — возлияние и прочее — становятся благими“».

संस्करण

730f79ca5b5d · प्रकाशित 22 अग॰ 2026, 6:10:53 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से