भविष्यपुराण
On the Bhojakas1.146.15-21
754 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.146.15-21
देवनागरी

जातकर्मादयो यस्य न संस्काराः कृता विभो । आरुणेयैश्च मन्त्रैश्च सावित्रीं न च वै पठेत् ॥ तस्य गेहे द्विजो भुक्त्वा कृच्छ्रपादेन शुध्यति
पितृदेवमनुष्याणां भूतानां भास्करस्य तु । अकृत्वा विधिवत्पूजां यस्तु भुङ्क्ते स धर्महा
अभ्यङ्गेन विहीनो यः शंखहीनस्तथैव च । शिरसा धारयेत्केशान्स ज्ञेयो भोजकाधमः
देवार्चनं तथा होमं स्नानं तर्पणमेव च । दानं ब्राह्मणपूजां च कुर्वतो भोजकस्य तु ॥ अभ्यङ्गेन विहीनस्य सर्वं भवति निष्फलम्
सर्वदेवमयो ह्येष सर्ववेदमयस्तथा । अभ्यङ्गो यदुशार्दूल पवित्रः परमः स्मृतः
भोजकानां यदुश्रेष्ठ तस्य मूले स्थितो हरिः । मध्ये ब्रह्मा महातेजा अग्रे गोश्रुतिभूषणः
ऋग्वेदो यस्य मूलस्थो मध्ये सामानि कृत्स्नशः । यजुर्वेदस्तथा श्रेष्ठश्चाथर्वसहितः स्थितः

लिप्यंतरण (IAST)

jātakarmādayo yasya na saṃskārāḥ kṛtā vibho | āruṇeyaiśca mantraiśca sāvitrīṃ na ca vai paṭhet || tasya gehe dvijo bhuktvā kṛcchrapādena śudhyati
pitṛdevamanuṣyāṇāṃ bhūtānāṃ bhāskarasya tu | akṛtvā vidhivatpūjāṃ yastu bhuṅkte sa dharmahā
abhyaṅgena vihīno yaḥ śaṃkhahīnastathaiva ca | śirasā dhārayetkeśānsa jñeyo bhojakādhamaḥ
devārcanaṃ tathā homaṃ snānaṃ tarpaṇameva ca | dānaṃ brāhmaṇapūjāṃ ca kurvato bhojakasya tu || abhyaṅgena vihīnasya sarvaṃ bhavati niṣphalam
sarvadevamayo hyeṣa sarvavedamayastathā | abhyaṅgo yaduśārdūla pavitraḥ paramaḥ smṛtaḥ
bhojakānāṃ yaduśreṣṭha tasya mūle sthito hariḥ | madhye brahmā mahātejā agre gośrutibhūṣaṇaḥ
ṛgvedo yasya mūlastho madhye sāmāni kṛtsnaśaḥ | yajurvedastathā śreṣṭhaścātharvasahitaḥ sthitaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
जातकर्मादयो यस्य न संस्काराः कृता विभोjātakarmādayo yasya na saṃskārāḥ kṛtā vibho«**у кого не сотворены обряды, с обряда рождения начиная**; рожденияобрядпрочие укого не обряды сотворённые владыко
तस्य गेहे द्विजो भुक्त्वा कृच्छ्रपादेन शुध्यतिtasya gehe dvijo bhuktvā kṛcchrapādena śudhyati«в доме его дваждырождённый, поев, **очищается четвертью криччхры**; его вдоме дваждырождённый поев криччхрычетвертью очищается
शिरसा धारयेत्केशान्स ज्ञेयो भोजकाधमःśirasā dhārayetkeśānsa jñeyo bhojakādhamaḥ«**кто носит волосы на голове — того должно знать худшим из бходжаков**; головою носит волосы того ведомый бходжаковхудший
अभ्यङ्गेन विहीनस्य सर्वं भवति निष्फलम्abhyaṅgena vihīnasya sarvaṃ bhavati niṣphalam«**у лишённого умащения всё становится бесплодным**; умащениялишённого всё становится бесплодное
सर्वदेवमयो ह्येष सर्ववेदमयस्तथाsarvadevamayo hyeṣa sarvavedamayastathā«**оно из всех богов состоит и из всех Вед**; всехбоговсостоящее это всехВедсостоящее также
तस्य मूले स्थितो हरिः मध्ये ब्रह्माtasya mūle sthito hariḥ madhye brahmā«**у корня его стоит Хари, посредине Брахма**; его укорня стоящий Хари посредине Брахма
अनुवाद

«„У кого не сотворены обряды, с обряда рождения начиная, о владыко, и кто с заговорами Арунеи не читает савитри, — в доме его дваждырождённый, поев, очищается четвертью криччхры. Кто ест, не сотворив как должно почитания отцов, богов, людей, существ и Бхаскары, — тот убийца закона. Кто лишён умащения и лишён раковины, и кто носит волосы на голове, — того должно знать худшим из бходжаков. У бходжаки, творящего божье почитание, возлияние, омовение, насыщение [отцов], даяние и почитание брахманов, — у лишённого умащения всё становится бесплодным. Ибо оно из всех богов состоит и из всех Вед: умащение, о тигр среди Яду, помнится высшим очистителем бходжаков, о лучший из Яду. У корня его стоит Хари, посредине Брахма великопылкий, впереди — украшенный коровьим слухом. Ригведа у корня его стоит, посредине саманы все, а Яджурведа, наилучший, стоит вместе с Атхарваном“».

संस्करण

2bd80ba77e71 · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 5:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से