भविष्यपुराण
The Rule of Āditya's Worship1.150.1-7
771 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.150.1-7
देवनागरी

आदित्यपूजाविधिवर्णनम् वासुदेव उवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि यथा पूज्यो दिवाकरः । स्थण्डिले यदुशार्दूल निबोधैकाग्रमानसः
मण्डलैरष्टभिः कार्यं चक्रं कालात्मकं शुभम् । मध्ये पद्माकृतं चक्रमरैर्द्वादशभिर्युतम्
तन्मध्ये कमलं प्रोक्तं पत्राष्टकसमन्वितम् । सर्वात्मा सकलो देवः खषोल्कः किरणोज्ज्वलः
पूजनीयः सदा मध्ये सहस्रकिरणायुधः । प्रणवेन महाबाहो चतुर्बाहुसमन्वितः
अरुणं१ पूजयेत्प्राज्ञः सदा देवाग्रजं२ शुभम् । दक्षिणे पूजयेद्देवीं निक्षुभां भास्करस्य तु
रेवतं दक्षिणे पार्श्वे उत्तरे पिङ्गलं सदा । संज्ञां च यदुशार्दूल श्रेयसे सततं बुधः
आग्नेय्यां लेखकं वीर नैर्ऋत्यामश्विनौ तथा । वायव्यां पूजयेद्देवं मनुं वैवस्वतं विभुम्

लिप्यंतरण (IAST)

ādityapūjāvidhivarṇanam vāsudeva uvāca ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yathā pūjyo divākaraḥ | sthaṇḍile yaduśārdūla nibodhaikāgramānasaḥ
maṇḍalairaṣṭabhiḥ kāryaṃ cakraṃ kālātmakaṃ śubham | madhye padmākṛtaṃ cakramarairdvādaśabhiryutam
tanmadhye kamalaṃ proktaṃ patrāṣṭakasamanvitam | sarvātmā sakalo devaḥ khaṣolkaḥ kiraṇojjvalaḥ
pūjanīyaḥ sadā madhye sahasrakiraṇāyudhaḥ | praṇavena mahābāho caturbāhusamanvitaḥ
aruṇaṃ1 pūjayetprājñaḥ sadā devāgrajaṃ2 śubham | dakṣiṇe pūjayeddevīṃ nikṣubhāṃ bhāskarasya tu
revataṃ dakṣiṇe pārśve uttare piṅgalaṃ sadā | saṃjñāṃ ca yaduśārdūla śreyase satataṃ budhaḥ
āgneyyāṃ lekhakaṃ vīra nairṛtyāmaśvinau tathā | vāyavyāṃ pūjayeddevaṃ manuṃ vaivasvataṃ vibhum

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
मण्डलैरष्टभिः कार्यं चक्रं कालात्मकं शुभम्maṇḍalairaṣṭabhiḥ kāryaṃ cakraṃ kālātmakaṃ śubham«**восемью кругами должно творить** колесо, чья самость — Время; восемьюкругами творимое колесо Временисамостное благое
तन्मध्ये कमलं प्रोक्तं पत्राष्टकसमन्वितम्tanmadhye kamalaṃ proktaṃ patrāṣṭakasamanvitam«посреди него назван лотос **о восьми лепестках**; посрединетого лотос названный восемьюлепесткамиснабжённый
पूजनीयः सदा मध्ये सहस्रकिरणायुधःpūjanīyaḥ sadā madhye sahasrakiraṇāyudhaḥ«**чтим да будет всегда посредине тысячелучеоружный**; чтимый всегда посредине тысячелучеоружный
अरुणं पूजयेत्प्राज्ञः सदा देवाग्रजं शुभम्aruṇaṃ pūjayetprājñaḥ sadā devāgrajaṃ śubham«**Аруну да чтит разумный — старшего брата бога**; Аруну дачтит разумный всегда богастаршегобрата благого
दक्षिणे पूजयेद्देवीं निक्षुभां भास्करस्य तुdakṣiṇe pūjayeddevīṃ nikṣubhāṃ bhāskarasya tu«справа да чтит богиню **Никшубху** Бхаскарину; справа дачтит богиню Никшубху Бхаскары
आग्नेय्यां लेखकं वीर नैरृत्यामश्विनौ तथाāgneyyāṃ lekhakaṃ vīra nairṛtyāmaśvinau tathā«на юго-востоке — **писца**, о герой, на юго-западе — двух Ашвинов; наюговостоке писца герой наюгозападе двухАшвинов также
अनुवाद

«Васудева сказал: „Далее поведаю, как должно чтить Творящего день на жертвенной земле, о тигр среди Яду; уразумей единоумно. Восемью кругами должно творить колесо, чья самость — Время, благое; посредине — лотосовидное колесо, снабжённое двенадцатью спицами. Посреди него назван лотос о восьми лепестках. Самость всего, делимый бог Кхашолка, лучами блистающий, чтим да будет всегда посредине — тысячелучеоружный, пранавою, о долгорукий, четырёхрукий. Аруну да чтит разумный — старшего брата бога, благого; справа да чтит богиню Никшубху Бхаскарину. Ревату — по правую сторону, Пингалу — всегда по северную; и Санджню, о тигр среди Яду, всегда, на благо, разумный. На юго-востоке — писца, о герой, на юго-западе — двух Ашвинов; на северо-западе да чтит бога Ману Вайвасвату, владыку; на северо-востоке да чтит богиню Ямуну, очистительницу мира“».

संस्करण

407e7e4f1cbd · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 5:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से