भविष्यपुराण
The Dialogue of Vyāsa and Bhīṣma1.198.25-30
1087 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 1.198.25-30
देवनागरी

तमेकमेवमुद्दिश्य लोके धर्मः प्रवर्तते ॥ नमस्कृते स्तुते तस्मिन्सर्वे देवा नमस्कृताः
त्रिसन्ध्यं वसुधादेवैर्भास्करस्त्रिः प्रणम्यते ॥ राहुरादित्यबिंबस्य स्थितोधस्तान्न संशयः
अमृतार्थी विमानस्थो यावत्संस्रवतेऽमृतम् ॥ विमानांतरितं बिंबमादिशेद्ग्रहणं ततः
न कश्चिद्धर्षितुं शक्त आदित्यो दहते ध्रुवम् ॥ दिवारात्रिमुहूर्तानां ज्ञानायाक्रमते रविः
नादित्येन विना रात्रिर्न दिनं न च तर्पणम् ॥ नाधर्म्मो नाथ वा धर्म्मस्तेन दृष्टं चराचरम्
आदित्यः पाति वै सर्वमादित्यः सृजते सदा ॥ एतत्सर्वं समाख्यातं यत्पृष्टं भवता मम

लिप्यंतरण (IAST)

tamekamevamuddiśya loke dharmaḥ pravartate || namaskṛte stute tasminsarve devā namaskṛtāḥ
trisandhyaṃ vasudhādevairbhāskarastriḥ praṇamyate || rāhurādityabiṃbasya sthitodhastānna saṃśayaḥ
amṛtārthī vimānastho yāvatsaṃsravate'mṛtam || vimānāṃtaritaṃ biṃbamādiśedgrahaṇaṃ tataḥ
na kaściddharṣituṃ śakta ādityo dahate dhruvam || divārātrimuhūrtānāṃ jñānāyākramate raviḥ
nādityena vinā rātrirna dinaṃ na ca tarpaṇam || nādharmmo nātha vā dharmmastena dṛṣṭaṃ carācaram
ādityaḥ pāti vai sarvamādityaḥ sṛjate sadā || etatsarvaṃ samākhyātaṃ yatpṛṣṭaṃ bhavatā mama

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
नमस्कृते स्तुते तस्मिन्सर्वे देवा नमस्कृताःnamaskṛte stute tasminsarve devā namaskṛtāḥ**когда ему поклонились и его восхвалили — все боги почтены**; поклонённом восхвалённом нём все боги почтённые
राहुरादित्यबिंबस्य स्थितोधस्तान्न संशयःrāhurādityabiṃbasya sthitodhastānna saṃśayaḥ**Раху стоит ниже солнечного круга, нет сомнения**; Раху солнечногокруга стоящий ниже нет сомнения
विमानांतरितं बिंबमादिशेद्ग्रहणं ततःvimānāṃtaritaṃ biṃbamādiśedgrahaṇaṃ tataḥ**круг, заслонённый колесницею, — то и назови затмением**; колесницейзаслонённый круг даназовёт затмением потому
न कश्चिद्धर्षितुं शक्त आदित्यो दहते ध्रुवम्na kaściddharṣituṃ śakta ādityo dahate dhruvam**никто не в силах насильничать: Адитья непременно сжигает**; никто насильничать неспособен Адитья сжигает непременно
दिवारात्रिमुहूर्तानां ज्ञानायाक्रमते रविःdivārātrimuhūrtānāṃ jñānāyākramate raviḥ**ради познания дней, ночей и мухурт Рави и движется**; днейночеймухурт познанияради движется Рави
आदित्यः पाति वै सर्वमादित्यः सृजते सदाādityaḥ pāti vai sarvamādityaḥ sṛjate sadā**Адитья хранит же всё, Адитья всегда творит**; Адитья хранит же всё Адитья творит всегда
अनुवाद

«„Указуя на него одного, и движется в мире дхарма: когда ему поклонились и его восхвалили — все боги почтены. На трёх стыках земными богами Бхаскара трижды почитается поклоном. Раху стоит ниже солнечного круга, нет сомнения: жаждущий амриты, в колеснице стоящий, — покуда истекает амрита, круг, заслонённый колесницею, — то и назови затмением. Никто не в силах насильничать: Адитья непременно сжигает. Ради познания дней, ночей и мухурт Рави и движется. Без Адитьи нет ни ночи, ни дня, ни возлияния предкам; ни беззакония, ни закона: им зримо движущееся и недвижное. Адитья хранит же всё, Адитья всегда творит. Всё это возвещено, о чём ты меня вопрошал“».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे सौरधर्मे व्यासभीष्मसंवादेऽष्टनवत्यधिकशततमोऽध्यायः

संस्करण

8f83501d423f · प्रकाशित 19 अग॰ 2026, 10:00:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से