भविष्यपुराण
The Canon of the Divine Image2.12.13-18
1297 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.12.13-18
देवनागरी

गंडं च नियतं मूर्तौ कुर्यादंगसमुन्नतेः ॥ विशालनयनस्ताम्रपदो वायतलोचनः
सवितानल पत्रस्य चारुविद्याधरस्तथा ॥ वत्सप्रोक्तोऽतिमुकुटः कटकांगदहारवान्
अभ्यंगपदबन्धादि सामान्येनोपशोभि च ॥ सुप्रभामंडला चारु विचित्रमणिकुण्डला
कराभ्यां कांचनीं मालां प्रोद्वहंतीं शिरोरुहान् ॥ एवं लक्षणसंपन्नां कारयेद्विहितप्रदाम्
सुस्निग्धां वरदां सौम्यां द्वितीयाश्रमिणामिमाम् ॥ नवतालो भवेद्विष्णुर्वासुदेवस्त्रितालकः
नृसिंहः पञ्चतालः स्याद्धयग्रीवस्तु पंचमः ॥ नारायणश्चाष्टतालो महेशः पञ्चतालकः

लिप्यंतरण (IAST)

gaṃḍaṃ ca niyataṃ mūrtau kuryādaṃgasamunnateḥ || viśālanayanastāmrapado vāyatalocanaḥ
savitānala patrasya cāruvidyādharastathā || vatsaprokto'timukuṭaḥ kaṭakāṃgadahāravān
abhyaṃgapadabandhādi sāmānyenopaśobhi ca || suprabhāmaṃḍalā cāru vicitramaṇikuṇḍalā
karābhyāṃ kāṃcanīṃ mālāṃ prodvahaṃtīṃ śiroruhān || evaṃ lakṣaṇasaṃpannāṃ kārayedvihitapradām
susnigdhāṃ varadāṃ saumyāṃ dvitīyāśramiṇāmimām || navatālo bhavedviṣṇurvāsudevastritālakaḥ
nṛsiṃhaḥ pañcatālaḥ syāddhayagrīvastu paṃcamaḥ || nārāyaṇaścāṣṭatālo maheśaḥ pañcatālakaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गंडं च नियतं मूर्तौ कुर्यादंगसमुन्नतेःgaṃḍaṃ ca niyataṃ mūrtau kuryādaṃgasamunnateḥ**и щёку установленную в образе да творит по возвышенности членов**; щёку установленную вобразе датворит членоввозвышенности
विशालनयनस्ताम्रपदो वायतलोचनःviśālanayanastāmrapado vāyatalocanaḥ**широкоокий, меднопятый или долгоглазый**; широкоокий меднопятый долгоглазый или
सुप्रभामंडला चारु विचित्रमणिकुण्डलाsuprabhāmaṃḍalā cāru vicitramaṇikuṇḍalā**с прекрасным светлым венцом, с дивными самоцветными серьгами**; прекрасносветлымвенцом дивнымисамоцветнымисерьгами
कराभ्यां कांचनीं मालां प्रोद्वहंतीं शिरोरुहान्karābhyāṃ kāṃcanīṃ mālāṃ prodvahaṃtīṃ śiroruhān**обеими руками несущую золотой венок и волосы**; обеимируками золотойвенок несущую волосы
सुस्निग्धां वरदां सौम्यां द्वितीयाश्रमिणामिमाम्susnigdhāṃ varadāṃ saumyāṃ dvitīyāśramiṇāmimām**весьма ласковую, дары дающую, кроткую — сию для второго уклада**; весьмаласковую дарыдающую кроткую сию второгоуклада
नवतालो भवेद्विष्णुर्वासुदेवस्त्रितालकःnavatālo bhavedviṣṇurvāsudevastritālakaḥ**Вишну да будет в девять тал, а Васудева — в три талы**; девятитальный будет Вишну Васудева трёхтальный
अनुवाद

«„Так, признаками наделённое, оно и есть благое изваяние, чтимое. Нижняя губа, и бёдра, брови, лоб и подбородок, и щёку установленную в образе да творит по возвышенности членов: широкоокий, меднопятый или долгоглазый; с балдахином и огненным листом, и прекрасный, как видьядхара; речённый Ватсою, высоковенчанный, с запястьями, наручами и ожерельем. Умащение, обвязка ног и прочее — вообще украшающее; с прекрасным светлым венцом, с дивными самоцветными серьгами, обеими руками несущую золотой венок и волосы. Так, признаками исполненное, да велит сотворить, установленное дающее: весьма ласковую, дары дающую, кроткую — сию для второго уклада. Вишну да будет в девять тал, а Васудева — в три талы“».

संस्करण

c63abb9e68a1 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से