भविष्यपुराण
The Names of Fire2.17.7-11
1322 / 3103
Linuxपन्ने पलटें
भविष्यपुराण · 2.17.7-11
देवनागरी

गोदाने च भवेद्रुद्रः कन्यादाने तु गोऽजकः ॥ तुलापुरुषदाने च धाताग्निः परिकीर्तितः
वृषोत्सर्गे भवेत्सूर्योऽवसानांते रविः स्मृतः ॥ पावको वैश्वदेवे च दीक्षापक्षे जनार्दनः
त्रासने च भवेत्कालः क्रव्यादः शरदाहने ॥ पर्णदाहे यमो नाम ह्यस्थिदाहे शिखंडिकः
गर्भाधाने च मरुतः सीमंते पिंगलः स्मृतः ॥ पुंसवे त्विंद्र आख्यातः प्रशस्तो यागकर्मणि
नामसंस्थापने चैवमुपन्यस्ते च पार्थिवः ॥ निष्क्रमे हाटकश्चैव प्राशने च शुचिस्तथा

लिप्यंतरण (IAST)

godāne ca bhavedrudraḥ kanyādāne tu go'jakaḥ || tulāpuruṣadāne ca dhātāgniḥ parikīrtitaḥ
vṛṣotsarge bhavetsūryo'vasānāṃte raviḥ smṛtaḥ || pāvako vaiśvadeve ca dīkṣāpakṣe janārdanaḥ
trāsane ca bhavetkālaḥ kravyādaḥ śaradāhane || parṇadāhe yamo nāma hyasthidāhe śikhaṃḍikaḥ
garbhādhāne ca marutaḥ sīmaṃte piṃgalaḥ smṛtaḥ || puṃsave tviṃdra ākhyātaḥ praśasto yāgakarmaṇi
nāmasaṃsthāpane caivamupanyaste ca pārthivaḥ || niṣkrame hāṭakaścaiva prāśane ca śucistathā

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गोदाने च भवेद्रुद्रः कन्यादाने तु गोऽजकःgodāne ca bhavedrudraḥ kanyādāne tu go'jakaḥ**при даянии коровы бывает Рудра, а при выдаче девы — Годжака**; коровыдаянии бывает Рудра девыдаянии Годжака
वृषोत्सर्गे भवेत्सूर्योऽवसानांते रविः स्मृतःvṛṣotsarge bhavetsūryo'vasānāṃte raviḥ smṛtaḥ**при отпуске быка бывает Сурья, а при кончине помянут Рави**; быкаотпуске бывает Сурья кончине Рави помянутый
पर्णदाहे यमो नाम ह्यस्थिदाहे शिखंडिकःparṇadāhe yamo nāma hyasthidāhe śikhaṃḍikaḥ**при сожжении листьев — по имени Яма, при сожжении костей — Шикхандика**; листьевсожжении Яма поимени костейсожжении Шикхандика
गर्भाधाने च मरुतः सीमंते पिंगलः स्मृतःgarbhādhāne ca marutaḥ sīmaṃte piṃgalaḥ smṛtaḥ**при зачатии — Марут, при пробореплетении помянут Пингала**; зачатии Марут пробореплетении Пингала помянутый
निष्क्रमे हाटकश्चैव प्राशने च शुचिस्तथाniṣkrame hāṭakaścaiva prāśane ca śucistathā**при первом выносе — Хатака, а при первом кормлении — Шучи**; первомвыносе Хатака первомкормлении Шучи также
षडाननश्च चूडायां व्रतादेशे समुद्भवःṣaḍānanaśca cūḍāyāṃ vratādeśe samudbhavaḥ**при постриге — Шаданана, при возвещении обета — Самудбхава**; постриге Шаданана обетавозвещении Самудбхава
अनुवाद

«„При водопое — по имени Нага, при великом даянии — Хавирбхудж. При даянии коровы бывает Рудра, а при выдаче девы — Годжака; при даянии человека на весах возвещён Дхатар-огонь. При отпуске быка бывает Сурья, а при кончине помянут Рави; Павака — при вайшвадеве, при посвящении — Джанардана. При устрашении бывает Кала, Кравьяда — при сожжении осеннем; при сожжении листьев — по имени Яма, при сожжении костей — Шикхандика. При зачатии — Марут, при пробореплетении помянут Пингала; при обряде на сына назван Индра, одобряемый в жертвенном деле. И при наречении имени так же, а при вынесении — Партхива; при первом выносе — Хатака, а при первом кормлении — Шучи. При постриге — Шаданана, при возвещении обета — Самудбхава“».

संस्करण

5825b8d33ae6 · प्रकाशित 20 अग॰ 2026, 2:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से