Śrī-Sūta
तस्य देवस्य किं रूपं जगत्सर्गः कथं मतः । कैर्व्रतैः स तु तुष्टः स्यात्केन योगेन वाप्यते
अवताराश्च के तस्य कथं वंशादिसम्भवः । वर्णाश्रमादिधर्माणां कः पाता कः प्रवर्तकः
एतत्सर्वं तथान्यच्च ब्रूहि सूत ! महामते ! । नारायणकथाः सर्वाः कथयास्माकमुत्तमाः
सूत उवाच । पुराणं गारुडं वक्ष्ये सारं विष्णुकथा श्रयम् । गरुडोक्तं कश्यपाय पुरा व्यासाच्छ्रुतं मया
एको नारायणो देवो देवानामीश्वरेश्वरः । परमात्मा परं ब्रह्म जन्माद्यस्य यतो भवेत्
जगतो रक्षणार्थाय वासुदेवो ऽजरो ऽमरः । स कुमारादिरूपेण अवतारान्करोत्यजः
हरिः स प्रथमं देवः कौमारं सर्गमास्थितः । चचार दुश्चरं ब्रह्मन् ब्रह्मचर्यमखण्डितम्
tasya devasya kiṃ rūpaṃ jagatsargaḥ kathaṃ mataḥ / kairvrataiḥ sa tu tuṣṭaḥ syātkena yogena vāpyate
avatārāśca ke tasya kathaṃ vaṃśādisambhavaḥ / varṇāśramādidharmāṇāṃ kaḥ pātā kaḥ pravartakaḥ
etatsarvaṃ tathānyacca brūhi sūta ! mahāmate ! / nārāyaṇakathāḥ sarvāḥ kathayāsmākamuttamāḥ
sūta uvāca / purāṇaṃ gāruḍaṃ vakṣye sāraṃ viṣṇukathā śrayam / garuḍoktaṃ kaśyapāya purā vyāsācchrutaṃ mayā
eko nārāyaṇo devo devānāmīśvareśvaraḥ / paramātmā paraṃ brahma janmādyasya yato bhavet
jagato rakṣaṇārthāya vāsudevo 'jaro 'maraḥ / sa kumārādirūpeṇa avatārānkarotyajaḥ
hariḥ sa prathamaṃ devaḥ kaumāraṃ sargamāsthitaḥ / cacāra duścaraṃ brahman brahmacaryamakhaṇḍitam
«Каков облик того бога? Как мыслится творение мира? Какими обетами он бывает доволен и каким сопряжением достигается? Каковы его нисхождения и откуда происхождение его рода и всего прочего? Кто хранитель и кто установитель дхарм сословий, укладов и всего иного? Поведай нам всё это и иное, о Сута, о великий разумом; расскажи нам все превосходные сказания о Нараяне». Сута сказал: «Изреку пурану Гаруду — суть, прибежище сказаний о Вишну, изречённую некогда Гарудою Кашьяпе, а мною услышанную от Вьясы. Один Нараяна — бог, владыка владык богов, высший дух, высший Брахман, от кого у этого мира рождение и всё прочее. Ради охраны мира нестареющий и бессмертный Васудева, нерождённый, совершает нисхождения в облике Кумаров и прочих. Первым тот бог Хари, приняв кумарское творение, совершал труднопроходимое, нерушимое целомудрие, о брахман».
96a6dce0a832 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 3:22:40 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Сута отвечает на вопрос «кто из богов бог» одним словом — «один». Не «главнее прочих», а «один»: остальные не соперники, а имена и служения.
Пурана называет свою родословную сразу: Гаруда сказал Кашьяпе, Вьяса — Суте. Книга не претендует на откровение, полученное самим рассказчиком; она передаёт.
Замечательно, чем открывается перечень нисхождений. Не подвигом и не битвой, а целомудрием Кумаров — тем, что вовсе не видно со стороны.