गरुड़ पुराण
The Duty of Giving1.51.1-9
260 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.51.1-9
देवनागरी

ब्रह्मोवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि दानधर्ममनुत्तमम् । अर्थानामुचिते पात्रे श्रद्धया प्रतिपादनम्
दानं तु कथितं तज्ज्ञैर्भुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । न्यायेनोपार्जयेद्वित्तं दानभोगफलं च तत्
अध्यापनं याजनं च वृत्तमाहुः प्रतिग्रहम् । कुसीदं कृषिवाणिज्यं क्षत्त्रवृत्तो ऽथ वर्जयेत्
यद्दीयते तु पात्रेभ्यस्तद्दानं परिकीर्तितम् । नित्यं नैमित्तिकं काम्यं विमलं दानमीरितम्
अहन्यहनि यत्किञ्चिद्दीयते ऽनुपकारिणे । अनुद्दिश्य फलं तस्माद्ब्राह्मणाय तु नित्यशः
यत्तु पापोपशान्त्यै च दीयते विदुपां करे । नैमित्तिकं तदुद्दिष्टन्दानं सद्भिरनुष्ठितम्
अपत्यविजयैश्वर्यस्वर्गार्थं यत्प्रदीयते । दानं तत्काम्यमाख्यातमृषिभिर्धर्माचिन्तकैः
ईश्वरप्रीणनार्थाय ब्रह्मावित्सुप्रदीयते । चेतसा सत्त्वयुक्तेन दानं तद्विमलं शिवम्
इक्षुभिः सन्ततां भुमिं यवगोधूमशालिनीम् । ददाति वेदविदुषे स न भूयो ऽभिजायते

लिप्यंतरण (IAST)

brahmovāca / athātaḥ saṃpravakṣyāmi dānadharmamanuttamam / arthānāmucite pātre śraddhayā pratipādanam
dānaṃ tu kathitaṃ tajjñairbhuktimuktiphalapradam / nyāyenopārjayedvittaṃ dānabhogaphalaṃ ca tat
adhyāpanaṃ yājanaṃ ca vṛttamāhuḥ pratigraham / kusīdaṃ kṛṣivāṇijyaṃ kṣattravṛtto 'tha varjayet
yaddīyate tu pātrebhyastaddānaṃ parikīrtitam / nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ vimalaṃ dānamīritam
ahanyahani yatkiñciddīyate 'nupakāriṇe / anuddiśya phalaṃ tasmādbrāhmaṇāya tu nityaśaḥ
yattu pāpopaśāntyai ca dīyate vidupāṃ kare / naimittikaṃ taduddiṣṭandānaṃ sadbhiranuṣṭhitam
apatyavijayaiśvaryasvargārthaṃ yatpradīyate / dānaṃ tatkāmyamākhyātamṛṣibhirdharmācintakaiḥ
īśvaraprīṇanārthāya brahmāvitsupradīyate / cetasā sattvayuktena dānaṃ tadvimalaṃ śivam
ikṣubhiḥ santatāṃ bhumiṃ yavagodhūmaśālinīm / dadāti vedaviduṣe sa na bhūyo 'bhijāyate

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ब्रह्मोवाचbrahmovācaБрахма сказал
अथातःathātaḥтеперь
संप्रवक्ष्यामिsaṃpravakṣyāmiизреку
दानdānaдаяния
धर्मम्dharmamдхарму
अनुत्तमम्anuttamamнаивысшую
अर्थानाम्arthānāmсредств
उचितेuciteдостойному
पात्रेpātreсосуду
श्रद्धयाśraddhayāс верою
प्रतिपादनम्pratipādanamвручение
दानंdānaṃдаяние
तुtuже
कथितंkathitaṃназвано
तज्ज्ञैर्tajjñairзнающими то
भुक्तिbhuktiнаслаждение
मुक्तिmuktiосвобождение
फलphalaплодом
प्रदम्pradamдающее
न्यायेनnyāyenaправым путём
उपार्जयेद्upārjayedда добывает
वित्तंvittaṃимущество
दानdānaдаяния
भोगbhogaи вкушения
फलंphalaṃплод
caи
तत्tatоно
अध्यापनंadhyāpanaṃобучение
याजनंyājanaṃжречество
वृत्तम्vṛttamпропитанием
आहुःāhuḥназывают
प्रतिग्रहम्pratigrahamпринятие даров
कुसीदंkusīdaṃрост
कृषिkṛṣiземледелие
वाणिज्यंvāṇijyaṃторговлю
क्षत्त्रkṣattraкшатрия
वृत्तोvṛttoзанятие
thaзатем
वर्जयेत्varjayetда отвергнет
यद्yadчто
दीयतेdīyateдаётся
पात्रेभ्यस्pātrebhyasдостойным
तद्tadто
दानंdānaṃдаянием
परिकीर्तितम्parikīrtitamвозвещено
नित्यंnityaṃпостоянное
नैमित्तिकंnaimittikaṃповодное
काम्यंkāmyaṃжеланное
विमलंvimalaṃчистое
दानम्dānamдаяние
ईरितम्īritamназвано
अहन्य्ahanyдень
अहनिahaniза днём
यत्yatчто
किञ्चिद्kiñcidхоть что
दीयतेdīyateдаётся
नुपकारिणेnupakāriṇeнеотплачивающему
अनुद्दिश्यanuddiśyaне имея в виду
तस्माद्tasmādтому
ब्राह्मणायbrāhmaṇāyaбрахману
नित्यशःnityaśaḥпостоянно
पापpāpaгреха
उपशान्त्यैupaśāntyaiдля утоления
दीयतेdīyateдаётся
विदुपांvidupāṃзнающих
करेkareв руку
तदुद्दिष्टन्taduddiṣṭanто названо
सद्भिर्sadbhirблагими
अनुष्ठितम्anuṣṭhitamсовершаемое
अपत्यapatyaпотомства
विजयvijayaпобеды
ऐश्वर्यaiśvaryaвладычества
स्वर्गsvargaнеба
अर्थंarthaṃради
प्रदीयतेpradīyateдаётся
काम्यम्kāmyamжеланным
आख्यातम्ākhyātamназвано
ऋषिभिर्ṛṣibhirпровидцами
धर्मdharmaо дхарме
चिन्तकैःcintakaiḥмыслящими
ईश्वरīśvaraвладыки
प्रीणनprīṇanaуслаждения
अर्थायarthāyaради
ब्रह्मावित्सुbrahmāvitsuзнающим Брахмана
प्रदीयतेpradīyateдаётся
चेतसाcetasāсознанием
सत्त्वsattvaблагостью
युक्तेनyuktenaнаделённым
शिवम्śivamблагое
इक्षुभिःikṣubhiḥсахарным тростником
सन्ततांsantatāṃпокрытую
भुमिंbhumiṃземлю
यवyavaячменём
गोधूमgodhūmaпшеницею
शालिनीम्śālinīmи рисом
ददातिdadātiдаёт
वेदvedaВеду
विदुषेviduṣeзнающему
saтот
naне
भूयोbhūyoснова
भिजायतेbhijāyateрождается
अनुवाद

Брахма сказал: «Теперь изреку наивысшую дхарму даяния. Вручение средств достойному сосуду с верою названо знающими даянием, дающим плодом и наслаждение, и освобождение. Правым путём да добывает он имущество — оно и есть плод даяния и вкушения. Обучение, жречество и принятие даров называют пропитанием; рост, земледелие, торговлю и занятие кшатрия да отвергнет он. Что даётся достойным — то возвещено даянием; и названо даяние постоянным, поводным, желанным и чистым. То, что день за днём даётся хоть в чём-то неотплачивающему, не имея в виду плода, — то постоянно даётся брахману. То, что для утоления греха даётся в руку знающих, названо поводным даянием, совершаемым благими. То, что даётся ради потомства, победы, владычества и неба, названо желанным провидцами, мыслящими о дхарме. То же, что ради услаждения владыки даётся знающим Брахмана сознанием, наделённым благостью, — то даяние чистое и благое. Кто даёт знающему Веду землю, покрытую сахарным тростником, ячменём, пшеницею и рисом, тот не рождается снова».

संस्करण

18a44c914c42 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 6:55:02 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से