गरुड़ पुराण
The Planetary Periods and Omens1.60.15-23
294 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.60.15-23
देवनागरी

हक्राय लक्षणं वक्ष्ये लभत्पूर्वे महाफलम् । आग्नेये शोकसन्तापौ दक्षिणे हानिमाप्नुयात्
नैरृत्य शोकसन्तापौ मिष्टान्नं चैव पश्चिमे । अर्थ प्राप्नोति वायव्ये उत्तरे कलहोभवेत्
ईशाने मरणं प्रोक्तं हिक्कायाश्चफलाफलम् । विलिख्य रविचक्रं तु भास्करो नरसन्निभः
यस्मिन्नृक्षे वसद्भानुस्तदान्दि त्रीणि मस्तके । त्रयं वक्रे प्रदातव्यमेकैकं स्कन्धयोर्न्यसेत्
एकैकं बाहुयुग्मे तु एकैक हस्तयोर्द्वयोः । हृदये पञ्च ऋक्षाणि एकं नाभौ प्रदापयेत्
ऋक्षमेकं न्यसेद्गुह्ये एकैकं जानुके न्यसेत् । नक्षत्राणि च शेषाणि रविपादे नियोजयेत्
चरणस्येन ऋक्षेण अल्पायुर्जायते नरः । विदशगमनं जानौ गुह्यस्थे परदारवान्
नाभिस्थेनाल्पसन्तुष्टो हृत्स्थेन स्यान्महेश्वरः । पाणिस्थेन भवेच्चौरः स्थानभ्रष्टो भवेद्धज
स्कन्धस्थिते धनपतिर्मुखे मिष्टान्नमाप्नुयात् । मस्तके पदृवस्त्रं स्यान्नक्षत्रं यदि स्थितम्

लिप्यंतरण (IAST)

hakrāya lakṣaṇaṃ vakṣye labhatpūrve mahāphalam / āgneye śokasantāpau dakṣiṇe hānimāpnuyāt
nairṛtya śokasantāpau miṣṭānnaṃ caiva paścime / artha prāpnoti vāyavye uttare kalahobhavet
īśāne maraṇaṃ proktaṃ hikkāyāścaphalāphalam / vilikhya ravicakraṃ tu bhāskaro narasannibhaḥ
yasminnṛkṣe vasadbhānustadāndi trīṇi mastake / trayaṃ vakre pradātavyamekaikaṃ skandhayornyaset
ekaikaṃ bāhuyugme tu ekaika hastayordvayoḥ / hṛdaye pañca ṛkṣāṇi ekaṃ nābhau pradāpayet
ṛkṣamekaṃ nyasedguhye ekaikaṃ jānuke nyaset / nakṣatrāṇi ca śeṣāṇi ravipāde niyojayet
caraṇasyena ṛkṣeṇa alpāyurjāyate naraḥ / vidaśagamanaṃ jānau guhyasthe paradāravān
nābhisthenālpasantuṣṭo hṛtsthena syānmaheśvaraḥ / pāṇisthena bhaveccauraḥ sthānabhraṣṭo bhaveddhaja
skandhasthite dhanapatirmukhe miṣṭānnamāpnuyāt / mastake padṛvastraṃ syānnakṣatraṃ yadi sthitam

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
हिक्कायhikkāyaикоты
लक्षणंlakṣaṇaṃпримету
वक्ष्येvakṣyeизреку
लभत्labhatобретает
पूर्वेpūrveна востоке
महाmahāвеликий
फलम्phalamплод
आग्नेयेāgneyeна юго-востоке
शोकśokaскорбь
सन्तापौsantāpauи жар
दक्षिणेdakṣiṇeна юге
हानिम्hānimубыток
आप्नुयात्āpnuyātобретает
नैरृत्यnairṛtyaна юго-западе
मिष्टmiṣṭaсладкая
अन्नंannaṃпища
चैवcaivaи
पश्चिमेpaścimeна западе
अर्थंarthaṃдостаток
प्राप्नोतिprāpnotiобретает
वायव्येvāyavyeна северо-западе
उत्तरेuttareна севере
कलहोkalahoссора
भवेत्bhavetбывает
ईशानेīśāneна северо-востоке
मरणंmaraṇaṃсмерть
प्रोक्तंproktaṃназвана
हिक्कायाश्hikkāyāśикоты
caи
फलphalaплод
अफलम्aphalamи неплод
विलिख्यvilikhyaначертив
रविraviСолнца
चक्रंcakraṃкруг
तुtuже
भास्करोbhāskaroСолнце
नरnaraчеловеку
सन्निभःsannibhaḥподобное
यस्मिन्yasminв котором
ऋक्षेṛkṣeсозвездии
वसद्vasadпребывающее
भानुस्bhānusСолнце
तद्tadот того
आदिādiначиная
त्रीणिtrīṇiтри
मस्तकेmastakeна голове
त्रयंtrayaṃтри
वक्रेvakreна лице
प्रदातव्यम्pradātavyamдолжно быть положено
एकैकंekaikaṃпо одному
स्कन्धयोर्skandhayorна плечи
न्यसेत्nyasetда возложит
बाहुbāhuрук
युग्मेyugmeна пару
हस्तयोर्hastayorна кисти
द्वयोःdvayoḥобе
हृदयेhṛdayeна сердце
पञ्चpañcaпять
ऋक्षाणिṛkṣāṇiсозвездий
एकंekaṃодно
नाभौnābhauна пуп
प्रदापयेत्pradāpayetда положит
ऋक्षम्ṛkṣamсозвездие
एकंekaṃодно
न्यसेद्nyasedда возложит
गुह्येguhyeна тайное место
जानुकेjānukeна колени
नक्षत्राणिnakṣatrāṇiсозвездия
शेषाणिśeṣāṇiостальные
रविraviСолнца
पादेpādeна стопы
नियोजयेत्niyojayetда поместит
चरणcaraṇaстопы
स्थेनsthenaстоящим на
ऋक्षेणṛkṣeṇaсозвездием
अल्पalpaкраткая
आयुर्āyurжизнь
जायतेjāyateрождается
नरःnaraḥчеловек
विदेशvideśaв чужие земли
गमनंgamanaṃхождение
जानौjānauна колене
गुह्यguhyaна тайном месте
स्थेstheстоящем
परदारवान्paradāravānпрелюбодей
नाभिnābhiна пупе
स्थेनsthenaстоящим
अल्पalpaмалым
सन्तुष्टोsantuṣṭoдовольный
हृत्hṛtна сердце
स्थेनsthenaстоящим
स्यान्syānда будет
महेश्वरःmaheśvaraḥвеликий владыка
पाणिpāṇiна кисти
भवेच्bhavecбывает
चौरःcauraḥвор
स्थानsthānaместа
भ्रष्टोbhraṣṭoлишённым
भवेद्bhavedбывает
ध्वजdhvajaо Знаменосец
स्कन्धskandhaна плече
स्थितेsthiteстоящем
धनdhanaбогатства
पतिर्patirвладыка
मुखेmukheна лице
आप्नुयात्āpnuyātобретает
मस्तकेmastakeна голове
वस्त्रंvastraṃодежды
यदिyadiесли
स्थितम्sthitamстоит
अनुवाद

«Изреку примету икоты: на востоке обретает он великий плод, на юго-востоке — скорбь и жар, на юге — убыток, на юго-западе — скорбь и жар, на западе — сладкую пищу, на северо-западе обретает достаток, на севере бывает ссора, на северо-востоке названа смерть: таков плод и неплод икоты. Начертив круг Солнца, подобный человеку: в каком созвездии пребывает Солнце, от того начиная — три на голове, три должно положить на лице, по одному да возложит на плечи, по одному на пару рук и по одному на обе кисти, пять созвездий на сердце, одно да положит на пуп, одно да возложит на тайное место, по одному на колени, а остальные созвездия да поместит на стопы Солнца. Если созвездие стоит на стопе — человек рождается краткой жизни; на колене — хождение в чужие земли; на тайном месте — прелюбодей; на пупе — довольный малым; на сердце — да будет великий владыка; на кисти — бывает вор; лишённым места бывает, о Знаменосец; на плече — владыка богатства; на лице — обретает сладкую пищу; на голове, если там стоит, — одежды».

अध्याय का पुष्पिका-वाक्य

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe jyotiḥśāstre grahadaśādinirūpaṇaṃ nāma ṣaṣṭitamo 'dhyāyaḥ

संस्करण

eb06ff186c98 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 7:23:20 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से