गरुड़ पुराण
The Glory of Gayā: Its Fords and Shrines1.83.1-10
367 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.83.1-10
देवनागरी

ब्रह्मोवाच । कीकटेषु गया पुण्या पुण्यं राजगृहं वनम् । विषयश्चारणः पुण्यो नदीनां च पुनः पुना
मुण्डपृष्ठं तु पूर्वस्मिन्पश्चिमे दक्षिणोत्तरे । सार्धक्रोशद्वयं मानं गयायां परिकीर्तितम्
पञ्चक्रोशं गयाक्षेत्रं क्रोशमेकं गयाशिरः । तत्र पिण्डप्रदानेन तृप्तिर्भवति शाश्वती
नगाज्जनार्दनाच्चैव कूपाच्चोत्तरमानसात् । एतद्गयाशिरः प्रोक्तं फल्गुतीर्थं तदुच्यते
तत्र पिण्डप्रदानेन पितॄणा परमा गतिः । गयागमनमात्रेण पितॄणामनृणो भवेत्
गयायां पितृरूपेण देवदेवो जनार्दनः । तं दृष्ट्वा पुण्डरीकाक्षं मुच्यते वै ऋणत्रयात्
रथमार्गं गयतीर्थे दृष्ट्वा रुद्रपदादिके । कालेश्वरं च केदारं पितॄणामनृणो भवेत्
दृष्ट्वा पितामहं देवं सर्वपापैः प्रमुच्यते । लोकं त्वनामयं याति दृष्ट्वा च प्रपितामहम्
तथा गदाधरं देवं माधवं पुरुषोत्तमम् । तं प्रणम्य प्रयत्नेन न भूयो जायते नरः
मौनादित्यं महात्मानं कनकार्कं विशेषतः । दृष्ट्वा मौनेन विप्रर्षे पितॄणामनृणो भवेत्

लिप्यंतरण (IAST)

brahmovāca / kīkaṭeṣu gayā puṇyā puṇyaṃ rājagṛhaṃ vanam / viṣayaścāraṇaḥ puṇyo nadīnāṃ ca punaḥ punā
muṇḍapṛṣṭhaṃ tu pūrvasminpaścime dakṣiṇottare / sārdhakrośadvayaṃ mānaṃ gayāyāṃ parikīrtitam
pañcakrośaṃ gayākṣetraṃ krośamekaṃ gayāśiraḥ / tatra piṇḍapradānena tṛptirbhavati śāśvatī
nagājjanārdanāccaiva kūpāccottaramānasāt / etadgayāśiraḥ proktaṃ phalgutīrthaṃ taducyate
tatra piṇḍapradānena pitṝṇā paramā gatiḥ / gayāgamanamātreṇa pitṝṇāmanṛṇo bhavet
gayāyāṃ pitṛrūpeṇa devadevo janārdanaḥ / taṃ dṛṣṭvā puṇḍarīkākṣaṃ mucyate vai ṛṇatrayāt
rathamārgaṃ gayatīrthe dṛṣṭvā rudrapadādike / kāleśvaraṃ ca kedāraṃ pitṝṇāmanṛṇo bhavet
dṛṣṭvā pitāmahaṃ devaṃ sarvapāpaiḥ pramucyate / lokaṃ tvanāmayaṃ yāti dṛṣṭvā ca prapitāmaham
tathā gadādharaṃ devaṃ mādhavaṃ puruṣottamam / taṃ praṇamya prayatnena na bhūyo jāyate naraḥ
maunādityaṃ mahātmānaṃ kanakārkaṃ viśeṣataḥ / dṛṣṭvā maunena viprarṣe pitṝṇāmanṛṇo bhavet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ब्रह्मोbrahmoБрахма
उवाचuvācaсказал
कीकटेषुkīkaṭeṣuсреди кикатов
गयाgayāГая
पुण्याpuṇyāсвята
पुण्यंpuṇyaṃсвят
राजगृहंrājagṛhaṃРаджагриха
वनम्vanamлес
विषयश्viṣayaśобласть
चारणःcāraṇaḥЧарана
पुण्योpuṇyoсвята
नदीनांnadīnāṃрек
caи
पुनःpunaḥвновь
पुनाpunāвновь
मुण्डपृष्ठंmuṇḍapṛṣṭhaṃМундаприштха
तुtuже
पूर्वस्मिन्pūrvasminна востоке
पश्चिमेpaścimeна западе
दक्षिणdakṣiṇaна юге
उत्तरेuttareна севере
सार्धsārdhaс половиною
क्रोशkrośaкрош
द्वयंdvayaṃдве
मानंmānaṃмера
गयायांgayāyāṃв Гае
परिकीर्तितम्parikīrtitamназвана
पञ्चpañcaпять
क्रोशंkrośaṃкрош
क्षेत्रंkṣetraṃполе
क्रोशम्krośamкроша
एकंekaṃодна
शिरःśiraḥГолова
तत्रtatraтам
पिण्डpiṇḍaприношения
प्रदानेनpradānenaдаянием
तृप्तिर्tṛptirнасыщение
भवतिbhavatiбывает
शाश्वतीśāśvatīвечное
नगाज्nagājот горы
जनार्दनाच्janārdanācот Джанарданы
चैवcaivaи
कूपाच्kūpācот колодца
मानसात्mānasātот Манасы
एतद्etadэто
प्रोक्तंproktaṃназвано
फल्गुphalguПхальгу
तीर्थंtīrthaṃброд
तद्tadто
उच्यतेucyateзовётся
पितॄणाpitṝṇāпредкам
परमाparamāвысший
गतिःgatiḥпуть
गमनgamanaприхода
मात्रेणmātreṇaодним лишь
पितॄणाम्pitṝṇāmперед предками
अनृणोanṛṇoсвободным от долга
भवेत्bhavetстанет
पितृpitṛпредка
रूपेणrūpeṇaв образе
देवदेवोdevadevoБог богов
जनार्दनःjanārdanaḥДжанардана
तंtaṃего
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев
पुण्डरीकpuṇḍarīkaлотосо
अक्षंakṣaṃокого
मुच्यतेmucyateосвобождается
वैvaiпоистине
ऋणṛṇaдолгов
त्रयात्trayātот трёх
रथrathaколесничный
मार्गंmārgaṃпуть
गयgayaГаи
तीर्थेtīrtheв броде
रुद्रrudraРудры
पदpadaстопы
आदिकेādikeи прочее
कालेश्वरंkāleśvaraṃКалешвару
केदारंkedāraṃКедару
पितामहंpitāmahaṃПрародителя
देवंdevaṃбога
सर्वsarvaвсех
पापैःpāpaiḥот грехов
प्रमुच्यतेpramucyateосвобождается
लोकंlokaṃв мир
अनामयंanāmayaṃбезболезненный
यातिyātiидёт
प्रपितामहम्prapitāmahamПрапрародителя
तथाtathāтакже
गदाधरंgadādharaṃГададхару
माधवंmādhavaṃМадхаву
पुरुषोत्तमम्puruṣottamamПурушоттаму
प्रणम्यpraṇamyaпоклонившись
प्रयत्नेनprayatnenaусердно
naне
भूयोbhūyoвновь
जायतेjāyateрождается
नरःnaraḥчеловек
मौनmaunaМолчащего
आदित्यंādityaṃАдитью
महात्मानंmahātmānaṃвеликого духом
कनकkanakaЗолотое
अर्कंarkaṃСолнце
विशेषतःviśeṣataḥособо
मौनेनmaunenaв молчании
विप्रर्षेviprarṣeо мудрец-брахман
अनुवाद

Брахма сказал: среди кикатов свята Гая, свят лес Раджагрихи, свята область Чараны и рек — вновь и вновь. Мундаприштха же на востоке, на западе, на юге и на севере: мера Гаи названа в две с половиною кроши. Поле Гаи — пять крош, Голова Гаи — одна кроша; там от даяния пинды бывает вечное насыщение. От горы, от Джанарданы, от колодца и от северного Манасы — это названо Головой Гаи, и то зовётся бродом Пхальгу. Там от даяния пинды предкам — высший путь; одним лишь приходом в Гаю становится он свободным от долга перед предками. В Гае в образе предка — Бог богов Джанардана; увидев его, лотосоокого, освобождаются поистине от трёх долгов. Увидев в броде Гаи колесничный путь, стопу Рудры и прочее, Калешвару и Кедару, становится он свободным от долга перед предками. Увидев бога Прародителя, освобождается от всех грехов; увидев Прапрародителя, идёт в мир безболезненный. Так же, усердно поклонившись богу Гададхаре, Мадхаве, Пурушоттаме, человек не рождается вновь. Увидев в молчании Молчащего Адитью, великого духом, и особо Золотое Солнце, о мудрец-брахман, становится он свободным от долга перед предками.

संस्करण

c37c42702fe9 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 9:01:28 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से