गरुड़ पुराण
The Contemplation of Viṣṇu1.92.1-10
408 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 1.92.1-10

Rudra

देवनागरी

रुद्रौवाच । विष्णोर्ध्यानं पुनर्ब्रूहि शङ्खचक्रगदाधर । येन विज्ञातमात्रेण कृतकृत्यो भवेन्नरः
हरिरुवाच । प्रवक्ष्यामि हरेर्ध्यानं मायातन्त्रविमर्दकम् । मूर्तामूर्तादिभेदेन तद्ध्यानं द्विविधं हर
अमूर्तं रुद्र कथितं हन्त मूत्त ब्रवीम्यहम् । सूर्यकोटिप्रतीकाशो जिष्णुर्भाजिष्णुरेकतः
कुन्दगोक्षीरधवलो हरिर्ध्येयो मुमुक्षुभिः । विशालेन सुसौम्येन शङ्खेन च समन्वितः
सहस्रादित्यतुल्येन ज्वालामालोग्ररूपिणा । चक्रेण चान्वितः शान्तो गदाहस्तः शुभाननः
किरीटेन महार्हेण रत्नप्रज्वलितेन च । सायुधः सर्वगो देवः सरोरुहधरस्तथा
वनमालाधरः शुभ्रः समांसो हेमभूषणः । सुवस्त्रः शुद्धदेहश्च सुकर्णः पद्मसंस्थितः
हिरण्मयशरीरश्च चारुहारी शुभाङ्गदः । केयूरेण समायुक्तो वनमालासमन्वितः
श्रीवत्सकौस्तुभयुतो लक्ष्मीवन्द्येक्षणान्वितः । अमिमादिगुणैर्युक्तः सृष्टिसंहारकारकः
मुनिध्येयो ऽसुरध्येयो देवध्येयो ऽतिसुन्दरः । ब्रह्मादिस्तम्बपर्यन्तभूतजातहृदिस्थितः

लिप्यंतरण (IAST)

rudrauvāca / viṣṇordhyānaṃ punarbrūhi śaṅkhacakragadādhara / yena vijñātamātreṇa kṛtakṛtyo bhavennaraḥ
hariruvāca / pravakṣyāmi harerdhyānaṃ māyātantravimardakam / mūrtāmūrtādibhedena taddhyānaṃ dvividhaṃ hara
amūrtaṃ rudra kathitaṃ hanta mūtta bravīmyaham / sūryakoṭipratīkāśo jiṣṇurbhājiṣṇurekataḥ
kundagokṣīradhavalo harirdhyeyo mumukṣubhiḥ / viśālena susaumyena śaṅkhena ca samanvitaḥ
sahasrādityatulyena jvālāmālograrūpiṇā / cakreṇa cānvitaḥ śānto gadāhastaḥ śubhānanaḥ
kirīṭena mahārheṇa ratnaprajvalitena ca / sāyudhaḥ sarvago devaḥ saroruhadharastathā
vanamālādharaḥ śubhraḥ samāṃso hemabhūṣaṇaḥ / suvastraḥ śuddhadehaśca sukarṇaḥ padmasaṃsthitaḥ
hiraṇmayaśarīraśca cāruhārī śubhāṅgadaḥ / keyūreṇa samāyukto vanamālāsamanvitaḥ
śrīvatsakaustubhayuto lakṣmīvandyekṣaṇānvitaḥ / amimādiguṇairyuktaḥ sṛṣṭisaṃhārakārakaḥ
munidhyeyo 'suradhyeyo devadhyeyo 'tisundaraḥ / brahmādistambaparyantabhūtajātahṛdisthitaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
रुद्रrudraРудра
उवाचuvācaсказал
विष्णोर्viṣṇorВишну
ध्यानंdhyānaṃсозерцание
पुनर्punarвновь
ब्रूहिbrūhiповедай
शङ्खśaṅkhaраковину
चक्रcakraдиск
गदाgadāпалицу
धरdharaдержащий
येनyenaкоторым
विज्ञातvijñātaпознанным
मात्रेणmātreṇaодним лишь
कृतकृत्योkṛtakṛtyoисполнившим должное
भवेन्bhavenстанет
नरःnaraḥчеловек
हरिर्harirХари
प्रवक्ष्यामिpravakṣyāmiизреку
हरेर्harerХари
मायाmāyāмайи
तन्त्रtantraплетение
विमर्दकम्vimardakamсокрушающее
मूर्तmūrtaвоплощённого
अमूर्तamūrtaневоплощённого
आदिādiи прочего
भेदेनbhedenaразличением
तद्tadто
द्विविधंdvividhaṃдвояко
हरharaо Хара
अमूर्तंamūrtaṃневоплощённое
रुद्रrudraо Рудра
कथितंkathitaṃсказано
हन्तhantaвот
मूत्तmūttaвоплощённое
ब्रवीम्य्bravīmyизреку
अहम्ahamя
सूर्यsūryaсолнц
कोटिkoṭiмиллиону
प्रतीकाशोpratīkāśoподобный
जिष्णुर्jiṣṇurпобедоносный
भाजिष्णुर्bhājiṣṇurсияющий
एकतःekataḥединый
कुन्दkundaжасмина
गोgoкоровьего
क्षीरkṣīraмолока
धवलोdhavaloбелизны
ध्येयोdhyeyoда будет созерцаем
मुमुक्षुभिःmumukṣubhiḥищущими освобождения
विशालेनviśālenaширокой
सुसौम्येनsusaumyenaвесьма благою
शङ्खेनśaṅkhenaраковиной
caи
समन्वितःsamanvitaḥнаделённый
सहस्रsahasraтысяче
आदित्यādityaсолнц
तुल्येनtulyenaравным
ज्वालाjvālāпламени
मालmālaвенцом
उग्रugraгрозного
रूपिणाrūpiṇāвида
चक्रेणcakreṇaдиском
अन्वितःanvitaḥнаделённый
शान्तोśāntoспокойный
हस्तःhastaḥв руке
शुभाननःśubhānanaḥс прекрасным ликом
किरीटेनkirīṭenaвенцом
महार्हेणmahārheṇaмногоценным
रत्नratnaсамоцветами
प्रज्वलितेनprajvalitenaпылающим
सायुधःsāyudhaḥс оружием
सर्वगोsarvagoвездесущий
देवःdevaḥбог
सरोरुहsaroruhaлотос
धरस्dharasдержащий
तथाtathāтакже
वनमालाvanamālāлесной венок
धरःdharaḥносящий
शुभ्रःśubhraḥсветлый
समांसोsamāṃsoс ровными плечами
हेमhemaзолотом
भूषणःbhūṣaṇaḥукрашенный
सुवस्त्रःsuvastraḥв добрых одеждах
शुद्धśuddhaчистым
देहश्dehaśтелом
सुकर्णःsukarṇaḥс прекрасными ушами
पद्मpadmaна лотосе
संस्थितःsaṃsthitaḥстоящий
हिरण्मयhiraṇmayaзлатое
शरीरश्śarīraśтело
चारुcāruпрекрасное
हारीhārīожерелье
शुभśubhaпрекрасные
अङ्गदःaṅgadaḥзапястья
केयूरेणkeyūreṇaнаручем
समायुक्तोsamāyuktoнаделённый
श्रीवत्सśrīvatsaШриватсой
कौस्तुभkaustubhaКаустубхой
युतोyutoнаделённый
लक्ष्मीlakṣmīЛакшми
वन्द्य्vandyчтимым
एक्षणekṣaṇaвзором
अमिमाamimāс анимы
गुणैर्guṇairсовершенств
युक्तःyuktaḥнаделённый
सृष्टिsṛṣṭiтворение
संहारsaṃhāraразрушение
कारकःkārakaḥтворящий
मुनिmuniмудрецами
सुरsuraасурами
देवdevaбогами
तिसुन्दरःtisundaraḥпрекраснейший
ब्रह्मbrahmaс Брахмы
स्तम्बstambaтравинки
पर्यन्तparyantaдо
भूतbhūtaсуществ
जातjātaрождённых
हृदिhṛdiв сердце
स्थितःsthitaḥпребывающий
अनुवाद

Рудра сказал: поведай вновь созерцание Вишну, о Держащий раковину, диск и палицу, — то, одним лишь познанием которого человек станет исполнившим должное. Хари сказал: изреку созерцание Хари, сокрушающее плетение майи; и созерцание то двояко, о Хара, по различению воплощённого и невоплощённого. Невоплощённое сказано, о Рудра; вот, изреку я воплощённое. Подобный миллиону солнц, победоносный, сияющий, единый; белизны жасмина и коровьего молока — да будет созерцаем Хари ищущими освобождения; наделённый широкой, весьма благою раковиной; наделённый диском, равным тысяче солнц, грозного вида, с венцом пламени, — спокойный, с палицей в руке, с прекрасным ликом; с многоценным венцом, пылающим самоцветами, с оружием, вездесущий бог, держащий лотос; носящий лесной венок, светлый, с ровными плечами, украшенный золотом, в добрых одеждах, с чистым телом, с прекрасными ушами, стоящий на лотосе; с златым телом, с прекрасным ожерельем, с прекрасными запястьями, наделённый наручем и лесным венком; наделённый Шриватсой и Каустубхой, со взором, чтимым Лакшми; наделённый совершенствами, начиная с анимы, творящий творение и разрушение; созерцаемый мудрецами, асурами и богами, прекраснейший, пребывающий в сердце всех рождённых существ, от Брахмы и до травинки.

संस्करण

e27c0a8560af · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 9:49:22 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से