ब्रह्मोवाच । हरिवंशं प्रवक्ष्यामि कृष्णमाहात्म्यमुत्तमम् । वसुदेवात्तु देवक्यां वासुदेवो बलो ऽभवत्
धर्मादिरक्षणार्थाय ह्यधर्मादिविनष्टये । कृष्णः पीत्वा स्तनौ गाढं पूतनामनयत्क्षयम्
शकटः परिवृत्तो ऽथ भग्नौ च यमलार्जुनौ । दमितः कालियो नागो धेनुको विनिपातितः
धृतो गोवर्धनः शैल इन्द्रेण परिपूजितः । भारावतरणं चक्रे प्रतिज्ञां कृतवान्हरिः
रक्षणायार्जुनादेश्च ह्यरिष्टादिर्निपातितः । केशी विनिहतो दैत्यो गोपाद्याः परितोषिताः
चाणूरो मुष्टिको मल्लः कंसो मञ्चान्निपातितः । रुक्मिणीसत्यभामाद्याः ह्यष्टौ पत्न्यो हरेः पराः
brahmovāca / harivaṃśaṃ pravakṣyāmi kṛṣṇamāhātmyamuttamam / vasudevāttu devakyāṃ vāsudevo balo 'bhavat
dharmādirakṣaṇārthāya hyadharmādivinaṣṭaye / kṛṣṇaḥ pītvā stanau gāḍhaṃ pūtanāmanayatkṣayam
śakaṭaḥ parivṛtto 'tha bhagnau ca yamalārjunau / damitaḥ kāliyo nāgo dhenuko vinipātitaḥ
dhṛto govardhanaḥ śaila indreṇa paripūjitaḥ / bhārāvataraṇaṃ cakre pratijñāṃ kṛtavānhariḥ
rakṣaṇāyārjunādeśca hyariṣṭādirnipātitaḥ / keśī vinihato daityo gopādyāḥ paritoṣitāḥ
cāṇūro muṣṭiko mallaḥ kaṃso mañcānnipātitaḥ / rukmiṇīsatyabhāmādyāḥ hyaṣṭau patnyo hareḥ parāḥ
Брахма сказал: изреку Хариваншу — высшее величие Кришны. От Васудевы, от Деваки, был Васудева, а также Бала — ради охранения дхармы и прочего и ради гибели беззакония и прочего. Кришна, крепко испив сосцы, привёл Путану к гибели; затем опрокинута повозка и сломаны двойные арджуны, укрощён змей Калия, низвергнут Дхенука. Поднята гора Говардхана, и Индрой он почтён; Хари совершил снятие бремени и исполнил обет. Ради охранения Арджуны и прочих низвергнут Аришта и прочие, убит дайтья Кеши, а пастухи и прочие обрадованы. Чанура, Муштика-борец и Канса низвергнуты с помоста. Рукмини, Сатьябхама и прочие — восемь главных жён Хари.
1cb3f3c9d152 · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 1:44:14 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Всё детство изложено списком побеждённых: Путана, повозка, арджуны, Калия, Дхенука. Событий как таковых нет — есть перечень того, что устранено.
Поднятие Говардханы и почитание Индрой стоят в одной строке, без спора между ними. Побеждённый сразу назван почитающим.
Цель, объявленная в начале, — снять бремя с земли, и «обет исполнил» сказано ещё до всех подвигов. Дальнейшее читается как исполнение уже данного слова.