सौवर्चलं यवक्षारं तथा सर्जकसैन्धवम् । तथा ग्रन्थिर्विडं मुस्तं मधुयुक्तं चतुर्गुणम्
मातुलुं गरसस्तद्वत्कदल्याश्च रसो हि तैः । पक्वतैलं हरेदाशु स्त्रावादींश्च न संशयः
कर्णयोः कृमिनाशः स्यात्कटुतैलस्य पूरणात् । हरिद्रा निम्बपत्राणि पिप्पल्यो मरिचानि च
विडङ्गभद्रं मुस्तञ्च सप्तमं विश्वभेषजम् । गोमूत्रेण च पिष्ट्वैव कृत्वा च वटिकां हर ! । अजीर्णहृद्भवेच्चैकं द्वयं विषूचिकापहम्
पटोलं मधुना हन्ति गोमूत्रेण तथाबुदम् । एषा च शङ्करी वर्तिः सर्वनेत्रामया पहा
sauvarcalaṃ yavakṣāraṃ tathā sarjakasaindhavam / tathā granthirviḍaṃ mustaṃ madhuyuktaṃ caturguṇam
mātuluṃ garasastadvatkadalyāśca raso hi taiḥ / pakvatailaṃ haredāśu strāvādīṃśca na saṃśayaḥ
karṇayoḥ kṛmināśaḥ syātkaṭutailasya pūraṇāt / haridrā nimbapatrāṇi pippalyo maricāni ca
viḍaṅgabhadraṃ mustañca saptamaṃ viśvabheṣajam / gomūtreṇa ca piṣṭvaiva kṛtvā ca vaṭikāṃ hara ! / ajīrṇahṛdbhaveccaikaṃ dvayaṃ viṣūcikāpaham
paṭolaṃ madhunā hanti gomūtreṇa tathābudam / eṣā ca śaṅkarī vartiḥ sarvanetrāmayā pahā
Щёлочь из сухой редьки и сухого имбиря, асафетида, великое снадобье, шатапушпа, вачча, куштха, девадару, шигру, расанджана, соварчала, ячменная щёлочь, сарджака и каменная соль, а также грантхи, вида и муста — с мёдом вчетверо; так же сок матулунги и сок банана: сваренное с ними масло быстро уносит истечение и прочее — нет в том сомнения. От наполнения уха едким маслом гибнут черви в ушах. Куркума, листья нима, пиппали, перец, виданга, бхадра, муста и седьмое — сухой имбирь: растерев их с коровьей мочою и сделав пилюлю, о Хара, — одна уносит несварение, две уносят холеру. Патола с мёдом губит опухоль, а с коровьей мочою — тем более. Это свечка «шанкари», уносящая все глазные недуги.
iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe pūrvakhaṇḍe prathamāṃśākhye ācārakāṇḍe ekonāśītyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
30079ec02e2d · प्रकाशित 2 सित॰ 2026, 6:31:24 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Дозировка задана числом пилюль: одна от несварения, две от холеры. Одно и то же средство различается только количеством, и это указано прямо.
Составляющие сочтены — «и седьмое, сухой имбирь». Счёт помогает не сбиться в длинном ряду и служит проверкой при заучивании.
Глава короткая и кончается именем состава: свечка «шанкари». Названная в честь собеседника, она замыкает беседу Хари с Шанкарой на глазном средстве — с того же начинался и весь этот ряд.