गरुड़ पुराण
The Fruit of Gifts, the Road to Yama's World, and the Karma-Born Body2.18.15-28
1025 / 1147
Linuxपन्ने पलटें
गरुड़ पुराण · 2.18.15-28

Garuḍa

देवनागरी

गरुड उवाच । कस्मात्पदानि देयानि किंविधानि त्रयोदश । दीयते कस्य देवेश तद्वदस्व यथातथम्
श्रीभगवानुवाच । छत्त्रोपानहवस्त्राणि मुद्रिका च कमण्डलुः । आसनं भाजनं चैव पदं सप्तविधं स्मृतम्
आतपस्तत्र यो रौद्रो दह्यते येन मानवः । छत्रदानेन सुच्छाया जायते प्रेततुष्टिदा
असिपत्रवनं घोरं सो ऽतिक्रामति वै ध्रुवम् । अश्वारूढाश्च गच्छन्ति ददते य उपानहौ
आसने स्वागते (भोजने) चैव दत्तं तस्मै द्विजायते । सुखेन भुङ्क्ते स प्रेतः पथि गच्छञ्छनैः शनैः
बहुधर्मसमाकीर्णे निर्वाते तोयवर्जिते । कमण्डलुप्रदानेन सुखी भवति निश्चितम्
मृतोद्देशेन यो दद्यादुदपात्रं तु ताम्रजम् । प्रपादानसहस्रस्य तत्फलं सो ऽश्नुते ध्रुवम्
यमदूता महारौद्राः करालाः कृष्णपिङ्गलाः । न पीडयन्ति दाक्षिण्याद्वस्त्राभारणदानतः
सायुधा धावमानाश्च न मार्गे दृष्टिगोचराः । प्रयान्ति यमदूतास्ते मुद्रिकायाः प्रदानतः
भाजनासनदानेन आमान्नभोजनेन च । आज्ययज्ञोपवीताभ्यां पदं सम्पूर्णतां व्रजेत्
एवं मार्गे गच्छमानस्तृषार्तः श्रमपीडितः । महिषीरथ (दुग्ध) दानाच्च सुखी भवति निश्चितम्
गरुड उवाच । मृतोद्देशेन यत्किञ्चिद्दीयते स्वगृहे विभो । स गच्छति महामार्गे तद्दत्तं केन गृह्यते
श्रीभगवानुवाच । गृह्णाति वरुणो दानं मम हस्ते प्रयच्छति । अहं च भास्करे देवे भास्करात्सो ऽश्नुते सुखम्
विकर्मणः प्रभावेण वंशच्छेदे क्षिताविह । सर्वे ते नरकं यान्ति यावत्पापस्य संक्षयः

लिप्यंतरण (IAST)

garuḍa uvāca / kasmātpadāni deyāni kiṃvidhāni trayodaśa / dīyate kasya deveśa tadvadasva yathātatham
śrībhagavānuvāca / chattropānahavastrāṇi mudrikā ca kamaṇḍaluḥ / āsanaṃ bhājanaṃ caiva padaṃ saptavidhaṃ smṛtam
ātapastatra yo raudro dahyate yena mānavaḥ / chatradānena succhāyā jāyate pretatuṣṭidā
asipatravanaṃ ghoraṃ so 'tikrāmati vai dhruvam / aśvārūḍhāśca gacchanti dadate ya upānahau
āsane svāgate (bhojane) caiva dattaṃ tasmai dvijāyate / sukhena bhuṅkte sa pretaḥ pathi gacchañchanaiḥ śanaiḥ
bahudharmasamākīrṇe nirvāte toyavarjite / kamaṇḍalupradānena sukhī bhavati niścitam
mṛtoddeśena yo dadyādudapātraṃ tu tāmrajam / prapādānasahasrasya tatphalaṃ so 'śnute dhruvam
yamadūtā mahāraudrāḥ karālāḥ kṛṣṇapiṅgalāḥ / na pīḍayanti dākṣiṇyādvastrābhāraṇadānataḥ
sāyudhā dhāvamānāśca na mārge dṛṣṭigocarāḥ / prayānti yamadūtāste mudrikāyāḥ pradānataḥ
bhājanāsanadānena āmānnabhojanena ca / ājyayajñopavītābhyāṃ padaṃ sampūrṇatāṃ vrajet
evaṃ mārge gacchamānastṛṣārtaḥ śramapīḍitaḥ / mahiṣīratha (dugdha) dānācca sukhī bhavati niścitam
garuḍa uvāca / mṛtoddeśena yatkiñciddīyate svagṛhe vibho / sa gacchati mahāmārge taddattaṃ kena gṛhyate
śrībhagavānuvāca / gṛhṇāti varuṇo dānaṃ mama haste prayacchati / ahaṃ ca bhāskare deve bhāskarātso 'śnute sukham
vikarmaṇaḥ prabhāveṇa vaṃśacchede kṣitāviha / sarve te narakaṃ yānti yāvatpāpasya saṃkṣayaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
गरुडgaruḍaГаруда
उवाचuvācaсказал
कस्मात्kasmātотчего
पदानिpadāniшаги
देयानिdeyāniдолжны быть даны
किंविधानिkiṃvidhāniкаковы
त्रयोदशtrayodaśaтринадцать
दीयतेdīyateдаётся
कस्यkasyaкому
देवेशdeveśaо владыка богов
तद्tadто
वदस्वvadasvaповедай
यथातथम्yathātathamкак оно есть
श्रीभगवान्śrībhagavānШри Бхагаван
छत्त्रोपानहवस्त्राणिchattropānahavastrāṇiзонт, обувь и одежды
मुद्रिकाmudrikāперстень
कमण्डलुःkamaṇḍaluḥсосуд для воды
आसनंāsanaṃсиденье
भाजनंbhājanaṃпосуда
पदंpadaṃшаг
सप्तविधंsaptavidhaṃсемивидный
स्मृतम्smṛtamпомянут
आतपस्ātapasзной
तत्रtatraтам
योyoкоторый
रौद्रोraudroгрозный
दह्यतेdahyateсжигается
येनyenaкоторым
मानवःmānavaḥчеловек
छत्रदानेनchatradānenaдаянием зонта
सुच्छायाsucchāyāдобрая тень
जायतेjāyateвозникает
प्रेततुष्टिदाpretatuṣṭidāдающая покой прете
असिपत्रवनंasipatravanaṃлес мечелистных дерев
घोरंghoraṃстрашный
सोsoон
अतिक्रामतिatikrāmatiминует
ध्रुवम्dhruvamнепременно
अश्वारूढाश्aśvārūḍhāśверхом на конях
गच्छन्तिgacchantiидут
ददतेdadateдают
येyeкоторые
उपानहौupānahauпару обуви
आसनेāsaneна сиденье
भोजनेbhojaneв еде
दत्तंdattaṃданное
तस्मैtasmaiему
द्विजायdvijāyaбрахману
सुखेनsukhenaлегко
भुङ्क्तेbhuṅkteвкушает
प्रेतःpretaḥпрета
पथिpathiв пути
गच्छन्gacchanидя
शनैःśanaiḥмедленно
बहुधर्मसमाकीर्णेbahudharmasamākīrṇeполном многого зноя
निर्वातेnirvāteбезветренном
तोयवर्जितेtoyavarjiteлишённом воды
कमण्डलुप्रदानेनkamaṇḍalupradānenaподнесением сосуда с водою
सुखीsukhīсчастлив
भवतिbhavatiбывает
निश्चितम्niścitamнепременно
मृतोद्देशेनmṛtoddeśenaимея в виду умершего
दद्याद्dadyādдаёт
उदपात्रंudapātraṃсосуд с водою
ताम्रजम्tāmrajamмедный
प्रपादानसहस्रस्यprapādānasahasrasyaтысячи водоёмов
तत्फलंtatphalaṃтот плод
अश्नुतेaśnuteобретает
यमदूताyamadūtāпосланцы Ямы
महारौद्राःmahāraudrāḥвесьма грозные
करालाःkarālāḥстрашные
कृष्णपिङ्गलाःkṛṣṇapiṅgalāḥчёрно-рыжие
पीडयन्तिpīḍayantiмучают
दाक्षिण्याद्dākṣiṇyādпо благосклонности
वस्त्राभरणदानतःvastrābharaṇadānataḥот даяния одежд и уборов
सायुधाsāyudhāс оружием
धावमानाश्dhāvamānāśбегущие
मार्गेmārgeна пути
दृष्टिगोचराःdṛṣṭigocarāḥв поле зрения
प्रयान्तिprayāntiуходят
तेteони
मुद्रिकायाःmudrikāyāḥперстня
प्रदानतःpradānataḥот поднесения
भाजनासनदानेनbhājanāsanadānenaдаянием посуды и сиденья
आमान्नभोजनेनāmānnabhojanenaсырым зерном и трапезою
आज्ययज्ञोपवीताभ्यांājyayajñopavītābhyāṃтоплёным маслом и священным шнуром
पदंpadaṃшаг
सम्पूर्णतांsampūrṇatāṃполноты
व्रजेत्vrajetдостигает
एवंevaṃтак
गच्छमानस्gacchamānasидущий
तृषार्तःtṛṣārtaḥтомимый жаждою
श्रमपीडितःśramapīḍitaḥизмученный усталостью
महिषीदुग्धदानाच्mahiṣīdugdhadānācот даяния буйволиного молока
किञ्चिद्kiñcidчто-либо
स्वगृहेsvagṛheв своём доме
विभोvibhoо всемогущий
महामार्गेmahāmārgeпо великому пути
तद्दत्तंtaddattaṃто данное
केनkenaкем
गृह्यतेgṛhyateпринимается
गृह्णातिgṛhṇātiпринимает
वरुणोvaruṇoВаруна
दानंdānaṃдаяние
ममmamaМою
हस्तेhasteв руку
प्रयच्छतिprayacchatiпередаёт
अहंahaṃЯ
भास्करेbhāskareСолнцу
देवेdeveбогу
भास्करात्bhāskarātот Солнца
सुखम्sukhamсчастье
विकर्मणःvikarmaṇaḥдурного дела
प्रभावेणprabhāveṇaсилою
वंशच्छेदेvaṃśacchedeпри пресечении рода
क्षिताव्kṣitāvна земле
सर्वेsarveвсе
नरकंnarakaṃв преисподнюю
यान्तिyāntiидут
यावत्yāvatпокуда
पापस्यpāpasyaгреха
संक्षयःsaṃkṣayaḥистощение
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
caи
naне
naне
naне
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
तुtuже
वैvaiже
वैvaiже
वैvaiже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
अपिapiтакже
saон
saон
saон
एवevaименно
एवevaименно
एवevaименно
हिhiведь
हिhiведь
तथाtathāтакже
तथाtathāтакже
इहihaздесь
अनुवाद

Гаруда сказал: отчего должны быть даны тринадцать шагов и каковы они? Кому это даётся, о владыка богов? Поведай о том, как оно есть. Шри Бхагаван сказал: зонт, обувь и одежды, перстень, сосуд для воды, сиденье и посуда — вот семивидный «шаг». Там грозный зной, которым сжигается человек; а от даяния зонта возникает добрая тень, дающая покой прете. Страшный лес мечелистных дерев минует он непременно; и верхом на конях идут те, кто даёт пару обуви. Что дано брахману на сиденье и в еде, то прета в пути вкушает легко, идя медленно. В месте, полном зноя, безветренном, лишённом воды, поднесением сосуда с водою он непременно бывает счастлив. Кто, имея в виду умершего, даёт медный сосуд с водою, тот непременно обретает плод тысячи выкопанных водоёмов. Посланцы Ямы, весьма грозные, страшные, чёрно-рыжие, не мучают его по благосклонности — от даяния одежд и уборов. И бегущие с оружием, они на пути не попадаются на глаза и уходят — от поднесения перстня. Даянием посуды и сиденья, сырым зерном и трапезою, топлёным маслом и священным шнуром «шаг» достигает полноты. И так идущий, томимый жаждою, измученный усталостью, от даяния буйволиного молока непременно бывает счастлив. Гаруда сказал: то, что даётся в своём доме, имея в виду умершего, о всемогущий, — а он идёт по великому пути, — кем принимается это данное? Шри Бхагаван сказал: даяние принимает Варуна и передаёт в Мою руку; Я же — богу Солнцу, а от Солнца он обретает счастье. Силою дурного дела, при пресечении рода на земле, все они идут в преисподнюю, покуда не истощится грех.

संस्करण

7ff78de24e63 · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 12:28:04 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से