Preta
राजोवाच । कथं मुक्ता भवन्तीह प्रेतत्वात्त्वं च ते ऽपि च । कथं चापि मया कार्यमौर्ध्वदैहिकमात्मनः । विधिना केन तत्कार्यं सर्वमेतद्वदस्व मे
प्रेत उवाच । शृणु राजेन्द्र संक्षेपाद्विधिं नारायणात्मकम् । सच्छास्त्रश्रवणं विष्णोः पूजा सज्जनसंगतिः
प्रेतयोनिविनाशाय भवन्तीति मया श्रुतम् । अतो वक्ष्यामि ते विष्णुपूजां प्रेतत्वनाशिनीम्
सुवर्णद्वयमाहृत्य मूर्तिं भूप प्रकल्पयेत् । नारायणस्य देवस्य सर्वाभरणभूषिताम्
पीतवस्त्रयुगाच्छन्नां चन्दनागुरुचर्चिताम् । स्नापयेद्विविधैस्तोयैरधिवास्य यजेत्ततः
पूर्वे तु श्रीधरं देवं दक्षिणे मधुसूदनम् । पश्चिमे वानमं देवमुत्तरे च गदाधरम्
मध्ये पितामहं पूज्य तथा देवं महेश्वरम् । पूजयेच्च विधानेन गन्धपुष्पादिभिः पृथक्
ततः प्रदक्षिणीकृत्य अग्नौ सन्तर्प्य देवताः । घृतेन दध्ना क्षीरेण विश्वान्देवांस्तथा नृप
ततः स्नातो विनीतात्मा यजमानः समाहितः । नारायणाग्रे विधिवत्स्वक्रियामौर्ध्वदैहिकीम्
आरभेत विनीतात्मा क्रोधलोभविवर्जितः । श्राद्धानि कुर्यात्सर्वाणि वृषस्योत्सर्जनं तथा
त्रयोदशानां विप्राणां वस्त्रच्छत्राण्युपानहौ । अङ्गुलीयकमुक्तानि भाजनासनभोजनैः
सान्नाश्च सोदका देया घटाः प्रेतहिताय वै । शय्यादानमथो दत्त्वा घटं प्रेतस्य निर्वपेत्
नारायणेति सन्नाम संपुटस्थं समर्चयेत् । एवं कृत्वाथ विधिवच्छुभाशुभफलं लभेत्
rājovāca / kathaṃ muktā bhavantīha pretatvāttvaṃ ca te 'pi ca / kathaṃ cāpi mayā kāryamaurdhvadaihikamātmanaḥ / vidhinā kena tatkāryaṃ sarvametadvadasva me
preta uvāca / śṛṇu rājendra saṃkṣepādvidhiṃ nārāyaṇātmakam / sacchāstraśravaṇaṃ viṣṇoḥ pūjā sajjanasaṃgatiḥ
pretayonivināśāya bhavantīti mayā śrutam / ato vakṣyāmi te viṣṇupūjāṃ pretatvanāśinīm
suvarṇadvayamāhṛtya mūrtiṃ bhūpa prakalpayet / nārāyaṇasya devasya sarvābharaṇabhūṣitām
pītavastrayugācchannāṃ candanāgurucarcitām / snāpayedvividhaistoyairadhivāsya yajettataḥ
pūrve tu śrīdharaṃ devaṃ dakṣiṇe madhusūdanam / paścime vānamaṃ devamuttare ca gadādharam
madhye pitāmahaṃ pūjya tathā devaṃ maheśvaram / pūjayecca vidhānena gandhapuṣpādibhiḥ pṛthak
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya agnau santarpya devatāḥ / ghṛtena dadhnā kṣīreṇa viśvāndevāṃstathā nṛpa
tataḥ snāto vinītātmā yajamānaḥ samāhitaḥ / nārāyaṇāgre vidhivatsvakriyāmaurdhvadaihikīm
ārabheta vinītātmā krodhalobhavivarjitaḥ / śrāddhāni kuryātsarvāṇi vṛṣasyotsarjanaṃ tathā
trayodaśānāṃ viprāṇāṃ vastracchatrāṇyupānahau / aṅgulīyakamuktāni bhājanāsanabhojanaiḥ
sānnāśca sodakā deyā ghaṭāḥ pretahitāya vai / śayyādānamatho dattvā ghaṭaṃ pretasya nirvapet
nārāyaṇeti sannāma saṃpuṭasthaṃ samarcayet / evaṃ kṛtvātha vidhivacchubhāśubhaphalaṃ labhet
Царь сказал: как же бывают здесь освобождёнными от состояния преты — и ты, и они? И как должно мне совершить посмертное себе самому, и каким уставом? Поведай мне всё это. Прета сказал: слушай вкратце, о владыка царей, устав, состоящий из Нараяны: слушание доброго писания, почитание Вишну и общение с праведными служат к уничтожению лона прет — так мною слышано. Потому поведаю тебе почитание Вишну, уничтожающее состояние преты. Взяв две меры золота, да изготовит он, о царь, изваяние бога Нараяны, украшенное всеми уборами, покрытое парою жёлтых одежд, умащённое сандалом и алоэ; да омоет его разными водами и, освятив, да почтит. На востоке — Шридхару, на юге — Мадхусудану, на западе — Вамана, на севере — Гададхару; посредине же, почтив Прародителя и бога Махешвару, да почтит их по уставу благовониями, цветами и прочим — каждого отдельно. Затем, обойдя посолонь и насытив в огне божества топлёным маслом, простоквашей и молоком, а также всех богов, о государь, — омытый, смиренный душою, сосредоточенный жертвователь перед Нараяною по уставу да начнёт свой посмертный обряд, свободный от гнева и жадности. Да совершит он все шраддхи и отпущение быка; тринадцати брахманам — одежды и зонты, пару обуви, перстни и жемчуг, с посудою, сиденьем и трапезой. И кувшины с пищей и водою должны быть даны ради блага преты; затем, дав даяние ложа, да поднесёт он прете кувшин. И да почтит он доброе имя «Нараяна», заключённое внутри. Совершив так, по уставу, обретает он плод благого и неблагого.
f7047802effd · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 1:13:35 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Средством назван не обряд, а три вещи подряд: слушать доброе писание, почитать, держаться праведных людей. Обряд идёт после и как следствие.\n\nВ середине круга ставят Прародителя и Махешвару, по сторонам — четыре имени Вишну. Домашний обряд не выбирает между ними.\n\nВнутрь кувшина кладут имя. Не заклинание над сосудом, а само имя, заключённое в него, — и его почитают наравне с изваянием.