हरिवंश
Семья Васудевы, Калаявана и путь к ДвараватиHV 25.13-16
136 / 607
हरिवंश · HV 25.13-16
देवनागरी

स युद्धकामो नृपतिः पर्यपृच्छद् द्विजोत्तमान् वृष्ण्यन्धककुलं तस्य नारदो ऽकथयद् विभुः ॥
अक्षौहिण्या तु सैन्यस्य मथुराम् अभ्ययात् तदा दूतं च प्रेषयाम् आस वृष्ण्यन्धकनिवेशने ॥
ततो वृष्ण्यन्धकाः कृष्णं पुरस्कृत्य महामतिम् समेता मन्त्रयाम् आसुर् जरासंधभयेन च ॥
कृत्वा च निश्चयं सर्वे पलायनम् अरोचयन् विहाय मथुरां रम्यां मानयन्तः पिनाकिनम् कुशस्थलीं द्वारवतीं निवेशयितुम् ईप्सवः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa yuddhakāmo nṛpatiḥ paryapṛcchad dvijottamān vṛṣṇyandhakakulaṃ tasya nārado 'kathayad vibhuḥ ||
akṣauhiṇyā tu sainyasya mathurām abhyayāt tadā dūtaṃ ca preṣayām āsa vṛṣṇyandhakaniveśane ||
tato vṛṣṇyandhakāḥ kṛṣṇaṃ puraskṛtya mahāmatim sametā mantrayām āsur jarāsaṃdhabhayena ca ||
kṛtvā ca niścayaṃ sarve palāyanam arocayan vihāya mathurāṃ ramyāṃ mānayantaḥ pinākinam kuśasthalīṃ dvāravatīṃ niveśayitum īpsavaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
स युद्धकामो नृपतिःsa yuddhakāmo nṛpatiḥтот царь, желающий войны; этот владыка, жаждавший битвы
पर्यपृच्छद् द्विजोत्तमान्paryapṛcchad dvijottamānрасспрашивал лучших дваждырождённых; спросил превосходных брахманов
वृष्ण्यन्धककुलं तस्यvṛṣṇyandhakakulaṃ tasyaему род Вришни и Андхаков; его о семье Вришни-Андхаков
नारदो ऽकथयद् विभुःnārado 'kathayad vibhuḥНарада, могучий, рассказал; владычный Нарада поведал
अक्षौहिण्या तु सैन्यस्यakṣauhiṇyā tu sainyasyaс акшаухини войска же; с армией размером в акшаухини
मथुराम् अभ्ययात् तदाmathurām abhyayāt tadāк Матхуре пришёл тогда; тогда двинулся на Матхуру
दूतं च प्रेषयाम् आसdūtaṃ ca preṣayām āsaи послал вестника; также отправил посла
वृष्ण्यन्धकनिवेशनेvṛṣṇyandhakaniveśaneв поселение Вришни и Андхаков; к обители Вришни-Андхаков
ततो वृष्ण्यन्धकाः कृष्णंtato vṛṣṇyandhakāḥ kṛṣṇaṃзатем Вришни и Андхаки Кришну; после этого Вришни-Андхаки Кришну
पुरस्कृत्य महामतिम्puraskṛtya mahāmatimпоставив впереди великомудрого; сделав предводителем великого разумом
समेता मन्त्रयाम् आसुर्sametā mantrayām āsurсобравшись, они совещались; сойдясь вместе, держали совет
जरासंधभयेन चjarāsaṃdhabhayena caи из-за страха перед Джарасандхой; также от опасения Джарасандхи
कृत्वा च निश्चयं सर्वेkṛtvā ca niścayaṃ sarveи все, приняв решение; все они, сделав вывод
पलायनम् अरोचयन्palāyanam arocayanизбрали бегство; сочли уход правильным
विहाय मथुरां रम्यांvihāya mathurāṃ ramyāṃоставив прекрасную Матхуру; покинув красивую Матхуру
मानयन्तः पिनाकिनम्mānayantaḥ pinākinamпочитая Пинакина; уважая носителя лука Пинаки
कुशस्थलीं द्वारवतींkuśasthalīṃ dvāravatīṃКушастхали, Дваравати; Кушастхали-Двараку
निवेशयितुम् ईप्सवःniveśayitum īpsavaḥжелая заселить; стремясь основать
अनुवाद

«Этот царь, желая войны, расспрашивал лучших дваждырождённых, и могучий Нарада рассказал ему о роде Вришни и Андхаков. Тогда он двинулся на Матхуру с войском в акшаухини и послал вестника в поселение Вришни-Андхаков. После этого Вришни и Андхаки, поставив впереди великомудрого Кришну, собрались и держали совет также из-за страха перед Джарасандхой. Все они приняли решение и сочли уход правильным: почитая Пинакина, они решили оставить прекрасную Матхуру и стремились основать Кушастхали-Дваравати».

संस्करण

fd99751ba510 · प्रकाशित 22 जून 2026, 3:30:49 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से